آلبانی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن


آلبانی (آلبانجا: Shqipëria)، رسمی آدی آلبانی جومهوریتی (آلبانجا: Republika e Shqipërisëë،اینگیلیس‌جه: Albania) بالکان یاریم‌آداسیندا یئرلشن بیراؤلکه‌دیر. قونشولاری قوزئی دن مونتنقرو، قوزئی-دوغودان کوزووو، دوغودادان مقدونیه و گونئی دن یوناندیر. آیریجا اؤلکه‌نین باتی دا آدریاتیک دنیزینه چیخیشی واردیر. آلبانی اوروپابیرلیگی[۱][۲][۳] و ناتویا آدای، قارادنیز ایقتیصادی امکداشلیق و ایسلام کونفرانسی تشکیلاتینا اویه دیر.
آلبانی ، بالکانین ان کیچیک اولکه سی دیر . بو اولکه بالکان ساواشلارینین سونوندا ، عثمانلی امپراتوری سیندن ایریلیب ، باغیمسیز اولدو .[۴]
البانی یوخاری انسانی توسعه شاخص لرینی[۵] و نسبتا یوکسک گلیره یییه دیر .[۶]

کؤک بیلگیسی ( اتیمولوژی )[دَییشدیر]

آلبانلی لار اولکه لرینی اِشچیپِری (Shqipëria) آدلاندیریلار .Shqipëria سوزجوگو بیر-بیریمیزه آنلاماق آنلامیندا دیر .[۷][۸] بو اولکه نین اولوسلارآراسی ( بین المللی ) آدی آلبانی یا دا آلبانیا دیر . اورتا یوزایل لر ( قرون وسطی ) ده اولکه لرینه آربئری (Arbëri )یا دا آربئنی (Arbëni) اوزلرینه ده ایسه Arbëresh دئییلیردیر[۹] .[۱۰] Arbëria نین آنلامی قارتال لار یوردو ، Arbëresh ده ایسه قارتال اوغول لاری دیر .
اسکی یونانجا دا آروانیط[۱۱] ، عربجه ده ارناووط و تورکیه تورکجه سینده ده ایسه آرناؤود ( Arnavut ) ایشله نیر .[۱۲]

اؤتک ( تاریخ )[دَییشدیر]

ایلک چاغ (۴00 ایل دوغومدان اؤنجه)[دَییشدیر]

آلبانلی لارین کؤکو ایلیری اولوسونا قاییدیر . ایلیری لر بیر هیند - اوروپایی ائل اولاراق ، ۲۵00 ایل اونجه بالکان یاریم آداسیندان بو بولگه یه کوچدولر .

اورتا چاغ (۷00 ایل دوغومدان سونرا)[دَییشدیر]

آلبانی ۷00 د .سو یاجا بیزانسین یونتیم آلتیندا ایدی . بو اولکه ۹00 ایل د.سو بولغارتورکلرین طرفیندن اشغال اولوندو .

عثمانلی دؤنمی (۱۹۱۲- ۱۴00)[دَییشدیر]

آلبانی سانجاغی ۱۴۳۱ ده

عثمانلی امپراتوریسی ۱۴۱۵ ده آلبانی نین گونئی ین ، ۱۴۳۱ ده ایسه بو اولکه نین بوتون قالان بولوم لرینی اله گئچیردیب ، اوزونه باغلی بیر حکومت قوردو .[۱۳]

باغیمسیزلیق[دَییشدیر]

آلبانی نین باغیمسیزلیغی ۲۹ July ۱۹۱۳ ده لندن کنفرانسیندا بیلیندیریلدی.[۱۴]

کومونیستی دؤنم (۱۹۹۲- ۱۹۴۴)[دَییشدیر]

سیاست[دَییشدیر]

آلبانی بیر پارلمانی جمهوریت دیر . جمهورباشقانی ۴ ایل اوچون سئچیلیر .

آلبانی ۲00۹ میلادی ایل ده ناتویا قاتیلدی.[۱۵]

قوْشون[دَییشدیر]

ایلیریا ساواش گمیسی

آلبانی نین قوْشونو ایلک کز ( دفعه ) ۱۹۱۲ ده قورولدو . آلبانی نین قوْشونونون سایی ۱۹۸۸ ده 65000[۱۶] ، 2009 دا ایسه 14500 اعلام اولدو .[۱۷]

اداری بیریم لر[دَییشدیر]

آلبانی ۱۲ بولگه ، ۳۶ سانجاق و ۳۷۳ ساجاقچایا ( شهرستان ) (آلبانجا: bashki or komunë) ،بولونور .

آلبانی نین سانجاقلاری نین آدی :

جغرافیا[دَییشدیر]

آلبانی نین ۷0 % داغلیق دیر و ان اوجا یئری کوراب داغی دیر .

بو اولکه نین ۴۷۶ کم دنیزسل سینیری واردیر.[۱۸]

اقتصاد[دَییشدیر]

آلبانی چوخ اوغورلا ( موفقیت ) سوسیالیست اقتصادی دوزگه ( سیستم ) دن بیر آچیق اقتصاد دوزگه سینه کوچوبدور.[۱۹] بو اولکه نین اقتصادی رشدی ۲0۱0 دا ۲.۶% و ۲0۱۱ ده ۳.۲% ایدی .[۲۰] بو اولکه نین بویوک نفت و دوغال گاز قایناقلاری اولاراق ، گونده ۲۶000 بشکه نفت[۲۱][۲۲] ایله m³ ۳0 گاز تولید ائدیر .[۲۳]

توْپلوم بیلگیسی[دَییشدیر]

۲0۱۴ - اینجی ایلین تخمین لرینه گوره بو اولکه نین جمعیتی ۳.0۲0.۲0۹ دور .[۲۴]

دیل[دَییشدیر]

آلبانی نین رسمی دیلی آلبانجا دیر . اما صربجه ، مقدونیه جه ، بوسنی جا و بولغارجا دا دانیشان واردیر .

نوْم ( دین )[دَییشدیر]

ایکینجی دونیا ساواشینا جا آلبانی دا ۷0% مسلمان، ۲0% دوغو اورتدوکس و ۱0 % ده ایسه روم کاتولیکیواریدی .[۲۵]

ایندیکی دوروم :

  1. ۵۸.۷۹% مسلمان
  2. ۱۷.0۹% مسیحی
  3. ۲۵.۳۲% باشقا[۲۶]

گؤرۆنتۆلر[دَییشدیر]

قایناق‌لار[دَییشدیر]

  1. http://news.bbc.co.uk/۲/hi/europe/۸0۲۳۱۲۷.stm
  2. "Arnavutluk AB üyeliği için resmen başvurdu" (تورکچه). Referansgazetesi.com. Erişim tarihi: ۲۹-0۴-۲00۹.
  3. "Arnavutluk AB'ye başvurdu" (تورکچه). BBC News. Erişim tarihi: ۲۹-0۴-۲00۹.
  4. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html
  5. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table۱.pdf
  6. http://data.worldbank.org/country/albania/
  7. Lloshi, Xhevat. "The Albanian Language". United Nations Development Programme. Retrieved ۹ November ۲0۱0.
  8. Kristo Frasheri. History of Albania (A Brief Overview). Tirana, ۱۹۶۴.
  9. http://www.radio-arberesh.eu/
  10. http://www.pinocacozza.it/
  11. Akademia e Shkencave e RPSH. Instituti Gjuhëseisë dhe i Letersisë (۱۹۸۲). "Studime filologjike". Studime filologjike (آلبانجا) (Tirana) (۳۶): ۴۴.
  12. http://www.thefreedictionary.com/Arnaut
  13. http://www.scribd.com/doc/۷۲۱۲۲۱۶۹/۷/Pashko-Vasa
  14. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/۱۲۴۷۲/Albania/۱۲۹۴۵۳/History%۷Cpublisher=Encyclop%C۳%A۶dia%۲0Britannica%۷Caccessdate=۶%۲0January%۲0۲0۱۲
  15. http://news.bbc.co.uk/۲/hi/europe/۷۹۷۷۳۳۲.stm
  16. http://news.bbc.co.uk/۲/hi/europe/۱۹۳۵۶۳0.stm
  17. http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2008/08/21/feature-03
  18. http://aguas.igme.es/igme/publica/tiac-0۲/ALBANIA-I.pdf
  19. http://www.worlddiplomacy.org/Countries/Albania/InfoAlb.html
  20. http://www.imf.org/external/country/alb/index.htm
  21. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/۲۲۴۱rank.html?countryName=Albania&countryCode=al&regionCode=eur&rank=۷۷#al
  22. http://www.newswire.ca/en/story/۱۳۸۳۳0۱/bankers-petroleum-operational-update-for-the-second-quarter-۲0۱۴
  23. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html
  24. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html
  25. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html
  26. http://www.instat.gov.al/media/۱۷۷۳۵۸/njoftim_per_media_-_fjala_e_drejtorit_te_instat_ines_nurja_per_rezultatet_finale_te_census_۲0۱۱.pdf


بیرده باخ[دَییشدیر]

ائشیک باغلانتی لار[دَییشدیر]

جغرافیایی دوروم و قونشو اولکه لر
قوزئی دوغو:

کوزووو کوزووو

قوزئی:

مونتنقرو مونتنقرو

قوزئی باتی:

مونتنقرو مونتنقرو

دوغو: مقدونیه مقدونیه Flag of Albania.svg باتی: آدریاتیک دنیزی
گونئی دوغو:

یونان یونان

گونئی:

یونان یونان

گونئی باتی: یونان دنیزی