آلبانی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آلبانی جومهوریتی
Republika e Shqipërisë  (دیل؟)
Flag of Albania
بایراق
Coat of arms of Albania.svg
Coat of arms
شوعار: Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar
You Albania, give me honour, give me the name Albanian
مارشی: Himni i Flamurit
"Hymn to the Flag"
یئری خریطه‌ده  آلبانی  (green) in اوروپا  (dark grey)  –  [Legend]
یئری خریطه‌ده  آلبانی  (green)

in اوروپا  (dark grey)  –  [Legend]

Location of Albania
مرکزی
و ان بویوک شهری
Tirana
۴۱°۱۹′ شمالی ۱۹°۴۹′ شرقی / 41.317°شمالی 19.817°شرقی / 41.317; 19.817
رسمی دیللر Albanian
دئمونیمی Albanian
حوکومت Unitary parliamentary جومهوریت
• President
Ilir Meta
Edi Rama
قانون وئریجیلیکی Kuvendi
Formation
1190
February 1272
1368
2 March 1444
• Proclamation of independence from the عثمانلی ایمپیراتورلوغو
28 November 1912
• Principality of Albania (Recognised)
29 July 1913
• Albanian Republic (1st republic)
31 January 1925
1 September 1928
• People's Republic of Albania (2nd republic)
11 January 1946
28 December 1976
• Republic of Albania (4th republic)
Current constitution
29 April 1991

28 November 1998
اراضی
• جمعی
۲۸٬۷۴۸ km2 (۱۱٬۱۰۰ sq mi) (140th)
• سو (%)
4.7
اهالی
• January 2017 تخمینی
2,876,591[۱]
• 2011 census
2,821,977[۲]
• سیخیلیق
۹۸/km2 (۲۵۳٫۸/sq mi) (63rd)
جی‌دی‌پی (پی‌پی‌پی) 2018 تخمینی
• جمعی
$37.923 billion[۳]
• آدام‌باشی
$13,193[۳]
جی‌دی‌پی (نومینال) 2018 تخمینی
• جمعی
$14.120 billion[۳]
• آدام‌باشی
$4,912[۳]
جینی (2013) 34.5[۴]
medium
اچ‌دی‌آی (2015) Increase 0.764[۵]
high · 75th
پول‌بیریمی Lek (ALL)
چاغ‌بؤلگه‌سی CET (UTC+1)
• یای (DST)
CEST (UTC+2)
تاریخ فورمتی dd/mm/yyyy
سوروجولر right
تیلفون کوْدو 355
ایزو ۳۱۶۶ کوْدو AL
اینترنت دامینی .al

آلبانی (آلبانجا: Shqipëria)، رسمی آدی آلبانی جومهوریتی (آلبانجا: Republika e Shqipërisëë،اینگیلیس‌جه: Albania) بالکان یاریم‌آداسیندا یئرلَشن بیراؤلکه‌دیر. قونشولاری قوزئی دن مونتنقرو، قوزئی-دوغودان کوزووو، دوغودادان مقدونیه و گونئی دن یوناندیر. آیریجا اؤلکه‌نین باتی دا آدریاتیک دنیزینه چیخیشی واردیر. آلبانی اوروپابیرلیگی[۶][۷][۸] و ناتویا آدای، قارادنیز ایقتیصادی امکداشلیق و ایسلام کونفرانسی تشکیلاتینا اویه دیر.
آلبانی ، بالکانین ان کیچیک اؤلکه سی دیر . بۇ اؤلکه بالکان ساواشلارینین سونوندا ، عثمانلی امپراتوری سیندن ایریلیب ، باغیمسیز اولدو .[۹]
البانی یوخاری انسانی توسعه شاخص لرینی[۱۰] و نسبتا یوکسک گلیره یییه دیر .[۱۱]

کؤک بیلگیسی ( اتیمولوژی )[دَییشدیر]

آلبانلی لار اؤلکه لرینی اِشچیپِری (Shqipëria) آدلاندیریلار .Shqipëria سوزجوگو بیر-بیریمیزه آنلاماق آنلامیندا دیر .[۱۲][۱۳] بۇ اؤلکه نین میلتلرآراسی ( بین المللی ) آدی آلبانی یا دا آلبانیا دیر . اورتا یوزایل لر ( قرون وسطی ) ده اؤلکه لرینه آربئری (Arbëri )یا دا آربئنی (Arbëni) اوزلرینه ده ایسه Arbëresh دئییلیردیر[۱۴] .[۱۵] Arbëria نین آنلامی قارتال لار یوردو ، Arbëresh ده ایسه قارتال اوغول لاری دیر .
اسکی یونانجا دا آروانیط[۱۶] ، عربجه ده ارناووط و تورکیه تورکجه سینده ده ایسه آرناؤود ( Arnavut ) ایشله نیر .[۱۷]

اؤتک ( تاریخ )[دَییشدیر]

ایلک چاغ (۴۰۰ ایل دوغومدان اؤنجه)[دَییشدیر]

آلبانلی لارین کؤکو ایلیری اولوسونا قاییدیر . ایلیری لر بیر هیند - اوروپایی ائل اولاراق ، ۲۵۰۰ ایل اونجه بالکان یاریم آداسیندان بۇ بولگه یه کوچدولر .

اورتا چاغ (۷۰۰ ایل دوغومدان سونرا)[دَییشدیر]

آلبانی ۷۰۰ د .سو یاجا بیزانسین یونتیم آلتیندا ایدی . بۇ اؤلکه ۹۰۰ ایل د.سو بولغارتورکلرین طرفیندن اشغال اولوندو .

عثمانلی دؤنمی (۱۹۱۲- ۱۴۰۰)[دَییشدیر]

آلبانی سانجاغی ۱۴۳۱ ده

عثمانلی امپراتوریسی ۱۴۱۵ ده آلبانی نین گونئی ین ، ۱۴۳۱ ده ایسه بۇ اؤلکه نین بوتون قالان بولوم لرینی اله گئچیردیب ، اوزونه باغلی بیر حؤکومت قوردو .[۱۸]

باغیمسیزلیق[دَییشدیر]

آلبانی نین باغیمسیزلیغی ۲۹ July ۱۹۱۳ ده لندن کنفرانسیندا بیلیندیریلدی.[۱۹]

کومونیستی دؤنم (۱۹۹۲- ۱۹۴۴)[دَییشدیر]

سیاست[دَییشدیر]

آلبانی بیر پارلمانی جمهوریت دیر . جمهورباشقانی ۴ ایل اوچون سئچیلیر .

آلبانی ۲۰۰۹ میلادی ایل ده ناتویا قاتیلدی.[۲۰]

قوْشون[دَییشدیر]

ایلیریا ساواش گمیسی

آلبانی نین قوْشونو ایلک کز ( دفعه ) ۱۹۱۲ ده قورولدو . آلبانی نین قوْشونونون سایی ۱۹۸۸ ده 65000[۲۱] ، 2009 دا ایسه 14500 اعلام اولدو .[۲۲]

اداری بیریم لر[دَییشدیر]

آلبانی ۱۲ بولگه ، ۳۶ سانجاق و ۳۷۳ ساجاقچایا ( شهرستان ) (آلبانجا: bashki or komunë) ،بولونور .

آلبانی نین سانجاقلاری نین آدی :

جغرافیا[دَییشدیر]

آلبانی نین ۷۰٪ داغلیق دیر و ان اوجا یئری کوراب داغی دیر .

بو اؤلکه نین ۴۷۶ کم دنیزسل سینیری واردیر.[۲۳]

ایقتیصاد[دَییشدیر]

آلبانی چوخ اوغورلا ( موفقیت ) سوسیالیست ایقتیصادی دوزگه ( سیستم ) دن بیر آچیق ایقتیصاد دوزگه سینه کوچوبدور.[۲۴] بۇ اؤلکه نین ایقتیصادی رشدی ۲۰۱۰ دا ۲.۶% و ۲۰۱۱ ده ۳.۲% ایدی .[۲۵] بو اؤلکه نین بویوک نفت و دوغال گاز قایناقلاری اولاراق ، گونده ۲۶000 بشکه نفت[۲۶][۲۷] ایله m³ ۳0 گاز تولید ائدیر .[۹]

توْپلوم بیلگیسی[دَییشدیر]

۲۰۱۴ - اینجی ایلین تخمین لرینه گوره بۇ اؤلکه نین جمعیتی ۳٬۰۲۰٬۲۰۹ دور .[۹]

دیل[دَییشدیر]

آلبانی نین رسمی دیلی آلبانجا دیر . اما صربجه ، مقدونیه جه ، بوسنی جا و بولغارجا دا دانیشان واردیر .

نوْم ( دین )[دَییشدیر]

ایکینجی دونیا ساواشینا جا آلبانی دا ۷۰٪ مسلمان، ۲۰٪ دوغو اورتدوکس و ۱۰٪ ده ایسه روم کاتولیکیواریدی .[۹]

ایندیکی دوروم :

  1. ۵۸٫۷۹٪ مسلمان
  2. ۱۷٫۰۹٪ مسیحی
  3. ۲۵٫۳۲٪ باشقا[۲۸]

گؤرۆنتۆلر[دَییشدیر]

بیرده باخ[دَییشدیر]

ائشیک باغلانتی لار[دَییشدیر]

جغرافیایی دوروم و قونشو اؤلکه لر
قوزئی دوغو:

کوزووو کوزووو

قوزئی:

مونتنقرو مونتنقرو

قوزئی باتی:

مونتنقرو مونتنقرو

دوغو: مقدونیه مقدونیه Flag of Albania.svg باتی: آدریاتیک دنیزی
گونئی دوغو:

یونان یونان

گونئی:

یونان یونان

گونئی باتی: یونان دنیزی

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. 404.
  2. Population and Housing Census 2011. INSTAT (Albanian Institute of Statistics). آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 3 August 2017.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ Report for Selected Countries and Subjects. IMF.
  4. Income Gini coefficient. World Bank. UNDP. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 23 July 2010. یوْخلانیلیب3 July 2015.
  5. Human Development Report 2015. United Nations (2015). یوْخلانیلیب14 December 2015.
  6. http://news.bbc.co.uk/۲/hi/europe/۸0۲۳۱۲۷.stm
  7. "Arnavutluk AB üyeliği için resmen başvurdu" (تورکچه). Referansgazetesi.com. Erişim tarihi: ۲۹-0۴-۲00۹.
  8. "Arnavutluk AB'ye başvurdu" (تورکچه). BBC News. Erişim tarihi: ۲۹-0۴-۲00۹.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html
  10. http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table۱.pdf
  11. http://data.worldbank.org/country/albania/
  12. Lloshi, Xhevat. "The Albanian Language". United Nations Development Programme. Retrieved ۹ November ۲0۱0.
  13. Kristo Frasheri. History of Albania (A Brief Overview). Tirana, ۱۹۶۴.
  14. http://www.radio-arberesh.eu/
  15. http://www.pinocacozza.it/
  16. Akademia e Shkencave e RPSH. Instituti Gjuhëseisë dhe i Letersisë (۱۹۸۲). "Studime filologjike". Studime filologjike (آلبانجا) (Tirana) (۳۶): ۴۴.
  17. http://www.thefreedictionary.com/Arnaut
  18. http://www.scribd.com/doc/۷۲۱۲۲۱۶۹/۷/Pashko-Vasa
  19. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/۱۲۴۷۲/Albania/۱۲۹۴۵۳/History%۷Cpublisher=Encyclop%C۳%A۶dia%۲0Britannica%۷Caccessdate=۶%۲0January%۲۰۲۰۱۲
  20. http://news.bbc.co.uk/۲/hi/europe/۷۹۷۷۳۳۲.stm
  21. http://news.bbc.co.uk/۲/hi/europe/۱۹۳۵۶۳۰.stm
  22. http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2008/08/21/feature-03
  23. http://aguas.igme.es/igme/publica/tiac-0۲/ALBANIA-I.pdf
  24. http://www.worlddiplomacy.org/Countries/Albania/InfoAlb.html
  25. http://www.imf.org/external/country/alb/index.htm
  26. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/۲۲۴۱rank.html?countryName=Albania&countryCode=al&regionCode=eur&rank=۷۷#al
  27. http://www.newswire.ca/en/story/۱۳۸۳۳0۱/bankers-petroleum-operational-update-for-the-second-quarter-۲۰۱۴
  28. http://www.instat.gov.al/media/۱۷۷۳۵۸/njoftim_per_media_-_fjala_e_drejtorit_te_instat_ines_nurja_per_rezultatet_finale_te_census_۲۰۱۱.pdf