«آمریکا بیرلشمیش ایالتلری» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

پرش به ناوبری پرش به جستجو
ک
Beautification Vikipediya) (۲.۷)
ک (Beautification Vikipediya) (۲.۷))
ک (Beautification Vikipediya) (۲.۷))
{| border=1۱ align=left cellpadding=4 cellspacing=0 width=300۳00 style="margin: 0 0 1em۱em 1em۱em; background: #f9f9f9; border: 1px۱px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big><big>'''United States of America<br>آمریکا بیرلشمیش اوستانلری '''<big><big>
|-
| style="background:#efefef;" align=center colspan=2۲ |
{| border=0 cellpadding=2۲ cellspacing=0
|-
| align=center width="100px۱00px" | [[File:Flag of the United States (Pantone).svg|100px۱00px|بایراغی]] || align=center width="100px۱00px" | [[File:US-GreatSeal-Obverse.svg|140px۱40px|علامتی]]
|-
| align=center width="140px۱40px" | ([[آبش بایراغی|بایراق]]) || align=center width="140px۱40px" | ([[آبش علامتی|نیشانی]])
|}
|-
| align=center colspan=2۲ | <small>شعار: '''In God We Trust</small>
|-
| align=center colspan=2۲ | [[File:United States (orthographic projection).svg|300px۳00px]]
|-
| '''رسمی دیلی ''' ||[[اینگیلیس دیلی]]
| ''' آبش.ین شهرلر|بویوک شهرلر''' ||[[نیویورک|نیویورک]]، لوس‌آنجلس،شیکاگو,
|-
| '''پایتختین کووردینت لری''' || 353۳5۳°38′N۳8′N 44°26′E۲6′E
|-
| '''پرزیدنت''' || [[باراک اوباما|باراک اوباما]]
|-
| '''[[ساحه]]'''<br>&nbsp;- عمومی <br>&nbsp;- % سو || [[|List of countries by area|۱۷-ci yer]] <br> [[|1۱ E10E۱0 m²|۷۹۶،۰۹۵ km²]] <br> ۶،۷۶%
|-
| '''[[اهالی]]'''<br>&nbsp;- عمومی <br>&nbsp;- [[|Əhali sıxlığı|سیخلیق]] || [[|List of countries by population|۱۸-cu yer]]<br>۳۱۰،۳۲۲،۰۰۰ <br> ۳۱​/km².
|}
 
'''آمریکا بیرلشمیش اوستانلری''' ([[اینگیلیسجه]]: ''United States of America'' (''USA''))، [[شومالی آمریکا]] دا بیر دؤلت. مرزلرینی شومالدا [[کانادا|کانادا]]، جنوبدا [[مکزیک|مکزیک]] ایله (شومالی آمریکا حیصصه‌سینده آلاسکا تکجه کانادا ایله) بؤلوشور. آمریکا فئدئراتیو جمهوریدیر. آمریکا[[آنایاسا]]سی 1787۱787-جی ایلده قبول ائدیلمیش‌دیر (1789۱789-جو ایلدن قوه‌ده‌دیر). اساسی قانونا بوگونه قدر 26۲6 دَییشیکلیک ائدیلمیشدیر، اونلاردان 10۱0-او 1789۱789-جو ایلده حوقوق‌لار حاقیندا بیلل آدی ایله قبول اولونموشدور. علی قانون‌وئریجی حاکیمیت اورقانی اولان آبش کونگره‌سی سئنادان و نوماینده‌لر پالاتاسین‌دان عیبارتدیر. محکمه سیستمی فدرال و یئرلی محکمه‌لردن تشکیل ائدیلیب.
 
== تاریخ ==
[[آوروپا|آوروپا]] کولونیستلری شومالی آمریکا قاره گلنه‌دک (16۱6 عصر) آمریکانین ایندیکی اراضی‌سینده [[قیزیل دریلر]] و [[اسکیمولار]] یاشاییردی. 1607۱607-جی ایلده اینگیلیسلر ایندیکی [[ویرجینیا]] اوستانی‌نین اراضیسینده ایلک دایمی مسکن سالدیلار. اوجوز زنجی امه‌یی 17۱7-18۱8 عصرلرده جنوب اوستانلری‌نین پلانتاسیا تصرروفاتینین اینکیشافیندا موهوم رول اوینادی. کاپیتالیزمین اینکیشافی ایله قاباقجیل ایدئولوژی اؤزونه یول آچیردی (توماس جفرسون، بئنجامین فرانکلین). شیمالی آمریکادا اینگیلتره‌نین حؤکمرانلیغینا سون قویموش ایستیقلالیت موحاریبه‌سی (1775۱775-83) گئدیشینده آبش-دا آبش ایستیقلالیت بیان‌نامه‌سی قبول ائدیلمیشدیر (1776۱776 ایل یولون 4-ده). یورکتاون یاخینلیغیندا ووروشمادان (1781۱78۱) سونرا اینگیلیس ایجماعلار پالاتاسی موحاریبه‌نین داوام ائتمه‌سی علئیهینه سس وئردی و حوکومتی صولح باغلاماغا وکیل ائتدی. 1781۱78۱ ایلده خاریجی ایشلر، مالیه و حرب دپارتامنتلری یاراندی. همین ایلده مالیه دپارتامنتی باشچیسی روبرت مورریس پول بوراخیلیشی اوچون شیمالی آمریکا بانکی کونگره لیسانسینی وئردی. 1787۱787 ایلده قبول ائدیلمیش یئنی آنایاسا آبش-ای فدرال دؤولت کیمی رسمیلشدیردی. 1789۱789 ایلده ایلک پرزیدنتی [[جرج واشنگتن|جورج واشینگتون]] سئچیلمیش‌دیر. 1789۱789-91-جی ایللرده ایلک سیاسی پارتیاسی - فئدئرالیستلر و رئسپوبلیکاچیلار مئیدانا گلدی (1828۱8۲8 ایلده فئدئرالیستلر آدینی دئموکرات پارتیاسیا دَ‌ییشدیلر). 1791۱79۱ ایلده میللی [[بانک]] یارادیلدی. بئین‌الخالق مئیداندا اؤز مؤوقعینی مؤحکملتمه‌یه‌سی گؤسترن آمریکا 1808۱808-09 ایل‌لرده [[روسیه|روسیه]] ایله دیپلوماتیک موناسیبتلری باغلاندی. اینگیلتره-آمریکا موحاریبه‌سی (1812۱8۱۲-14۱4) آبش-این موستقیل‌لیگینی موحکم‌لندیردی. 19۱9 عصرین اول‌لرینده آبش-این اراضیسی خئیلی گئنیشلندی. 19۱9 عصرین سونون‌دان [[جنوب کارولینا]] و [[جورجیا]] دان [[میسیسیپی]]، [[آلاباما]]، [[لوئیزیانا]]و [[آرکانزاس]]ا کیمی گئنیشلنمیش پامبیقچیلیق اینکیشاف ائتمه‌یه باشلادی. 1803۱80۳ ایلده آبش حکومتی [[لوئیزیانا]]نی [[فرانسه|فرانسه]]دن ساتین آلمیشدی، 1819۱8۱9 ایلده [[ایسپانیا|ایسپانیا]] غربی و شرقی [[فلوریدا]]نی آمریکایا گذشته گئتمه‌یه مجبور اولدو. 1867۱867 ایلده روسیه‌دن آلاسکانی و آلئوت آدالارینی ساتین آلدی. 19۱9 عصرین 30۳0-جو ایللرین اولینده آمریکادا آبولیسیونیزم حرکاتی گئنیشلندی. لاکین جنوب قولدارلارلیق اوستانلری شیمال جمعیتی آراسینداکی ضدیت‌لری کسکینلشدیردی. 1860۱860 ایل دئکابرین 20۲0-ده جنوبی کارولینا فئدئرال کونستیتوسیاسین اؤز راتیفیکاسیاسینی پوزموش، شیتات‌لار اتفاقین‌دان چیخدی. فئورالین 7-ده آمریکا کونفدراتیو اوستانلری‌نین مووقتی آنایاساسی قبول ائدیلمیشدیر. بو آبش-دا وطنداش موحاریبه‌سی (1861۱86۱-65) ایله نتیجه‌لندی. بو دؤورده پرئزیدئنت آبراهام لینکولن کؤله‌لرین فدرال سویه‌ده آزاد ائتمه‌سی حاقیندا بیان‌نامه‌سی ایمضالادی (1863۱86۳ ایل یانوارین 1۱-ده). 1869۱869 ایلده وایومینق اراضیسی، 1893۱89۳ ایلده ایسه کولورادو اوستانی قادین‌لارا سس‌وئرمه حوقوقو وئردی. وطنداش موحاریبه‌سیندن سونرا مالدارلیغین گئنیشلنمه‌سینه گؤره کابویلار مئیدانا گلمیشدیلر. 1886۱886 ایل سئنتیابرین 4-ده جئرونیمونون توتولماسی ایله هیندیلرله موحاریبه‌لر اصلینده باشا چاتدی. همین ایلده آبش یوزایللیگی موناسیبتی ایله فرانسه‌دن پای آزادلیق هیکلی نیو-یورک یاخینلیغیندا آچیلمیش‌دیر. 1892۱89۲ ایلده 1954۱954 ایله قدر ایشلمیش ائللیس آیلئند كؤچریلر قبول مرکزی آچیلمیش‌دیر. 1893۱89۳ ایلده آبش هاوایی آدالاری، ایسپانیا-آمریکا موحاریبه‌سینده (1898۱898)، [[فیلیپین]]، قوام آدالاری و [[پورتو ریکو]] توتولدو. 1903۱90۳ ایلده ایسه [[پاناما کانالی]] زوناسی توتولموش‌دور. بیرینجی دونیا موحاریبه‌سینده آبش اولجه بیطرفلیک اعلان ائتمیش‌دیر. 1914۱9۱4 ایل اوکتیابر آییندا پرزیدنت وودرو ویلسون آنتانتایا قیسامودتلی کردیتلری وئرمه‌یه ایجازه وئردی. آمریکالیلارین باتیرمیش خاریجی گمیلرده هلاکلارین‌دان سونرا آبش [[آلمان|آلمان]] ایله دیپلوماتیک موناسیبتلری لغو ائتمیشدیر و 1917۱9۱7 ایل آوریلین 6-دا اونا موحاریبه اعلان ائتدی. آمریکا اوروپاداکی سیلاحلی قوه‌لری‌نین باشچیسی جون پرشینق اولدو. همین ایل دئکابرین 18۱8-ده کونگره آنایاسایا قورو قانونو داخیل ائدن 18۱8-جی دوزلیشی قبول ائتدی. 1929۱9۲9-33۳۳ ایللر دونیا ایقتصادی بوحرانی آمریکایا خوصوصیله آغیر ضربه ووردو. 1941۱94۱ ایل دئسامبرین 7-ده آبش-آ موحاریبه اعلان ائدن [[ژاپون|ژاپون]] پیورل-هاربور، فیلیپپین و بیر سیرا باشقا اراضیلرده‌کی حربی-دنیز بازالارینا هوجوم ائتدی. دئکابرین 11۱۱-ده [[آلمان|آلمان]] و [[ایتالیا|ایتالیا]] دا [[ژاپون]] طرفینده آمریکایا موحاریبه اعلان ائتدیلر. 1942۱94۲ ایلده سووئت ایتیفاقی-آمریکا دانیشیقلاری نتیجه‌سینده همین ایل اوروپادا ایکینجی جبهه آچماق باره‌ده تام راضیلیق الده ائدیلدی. ساکیت اوقیانوسدا ژاپون قارشی فعالییت‌لری آدمیرال چئستئر نیمیتس و ژنرال دوقلاس ماکارتور باشچیلیق ائتمیشلر. موحاریبه بیتمیش کیمی سویوق موحاریبه باش وئرمیشدیر. آمریکانین سووئت ایتفاقی ایله موناسیبتلری پیسلشمیش کیمی 1948۱948 ایلده جورج کئننان ساخلاما (containment) دوکتریناسینی ایره‌لی سوردو.
 
[[File:Lower Manhattan from Staten Island Ferry Jan 2006۲006.jpg|thumb|left|300px۳00px|مانهاتانین منطقه سیندن بیر شکل]]
همین دؤورده [[اوروپا]]نین برپاسی اؤچون مارشال طرحی قبول ائدیلمیشدیر. 1949۱949 ایل آوریلین 4-ده [[ناتو|ناتو]]-نو یاراتمیش پاکت ایمضالامیشدیر. 50-جی ایللرده آمریکاداکی ایستهلاک سویه‌سی خئیلی یوکسلمیشدیر، عینی زاماندا دئموقرافیک دوغوم پارتلاییشی (بابی بووم) باش وئرمیشدیر. آمریکا اورتا صینفی یئنی‌یئتمه‌لرییه گؤره اؤلکه‌ده‌کی روک-ائن-رولل (rok-en-roll) اَیلنجه صنایعسی‌نین چیچکله‌ین ساحه‌سی اولدو. 1962۱96۲-63 ایللرده کاراییب بوحرانی باش وئرمیشدیر. 1963۱96۳ ایل آوقوستون 28۲8-ده [[ایرقچیلیک|ایرقچیلیک]] و ایسقرقاسیا قارشی موباریزه واشینگتونا مارشلا نتیجه‌لندی. 1966۱966 ایلده آبش عالی محکمه‌سی حبس ائدیلمیش شخصه اونون حوقوقلارینی خبر وئرمه‌سی حاقیندا قرار وئردی. نؤبتی ایلده پرزیدنت لیندون جانسون مولکی حقوقلار حاقیندا فرمانی ایمضالادی. لاکین جونسونون بؤیوک جمعیت پروگرامینا باخمایاراق، آمریکا [[ویتنام]] موحاریبه‌سینه جلب ائدیلمیشدیر. 1968۱968 ایلدن هیپی حرکاتی یارانمیش‌دیر. 1974۱974 ایلده اووترگئیت مساله‌سی‌نه گؤره [[ریچارد نیکسون]] پرزیدنت وظیفه‌سینی ترک ائتدی و اونون عوضینه [[جرالد فورد]] تعیین ائدیلمیشدیر. 80-جی ایللرده آمریکادا QİÇS اپیدمیاسی باش وئرمیشدیر. سووئت ایتفاقی داغیلمیش کیمی [[جرج دبلیو بوش|جورج بوش]] پرزیدنت سئچیلمیشدیر. 1990۱990-جی ایلده نؤوبتی ایلده بیتمیش [[کنگر کورفزی|کنگر کورفزی]]نده موحاریبه باشلاندی. 2003۲00۳-جو ایل 20۲0 مارتین 20۲0-ده [[عیراق|عیراق]]دا موحاریبه باش وئردی.<ref>http://www.usahistory.info/</ref>
== اوستانلر ==
[[آرکانزاس]] •[[آریزونا]] •[[آلاباما]] •[[آلاسکا]] •[[آیداهو]] •[[آیووا]] •[[اوکلاهما]]•[[اورگن]]•[[اوهایو]]•[[ایلینوی]]•[[ایندیانا]]•[[پنسیلوانیا]]•[[تگزاس]]•[[تنسی]]•[[جورجیا]]•[[دلاویر]]•[[جنوب داکوتا]]•[[شمال داکوتا]]•[[رود آیلند]]•[[فلوریدا]]•[[جنوب کارولینا]]•[[شمال کارولینا]]•[[کالیفرنیا]]•[[کانزاس]]•[[کلرادو]]•[[کنتاکی]]•[[کانتیکت]]•[[لوئیزیانا]]•[[ماساچوست]]•[[مریلند]]•[[مونتانا]]•[[میزوری]]•[[میسیسیپی]]•[[میشیگان]]•[[مِین]]•[[مینسوتا]]•[[نبراسکا]]•[[نوادا]]•[[نیوجرسی]]•[[نیومکزیکو]]•[[نیوهمپشایر]]•[[نیویورک]]•[[واشینگتن]]•[[وایومینگ]]•[[ورمونت]]•[[ویرجینیا]]•[[غرب ویرجینیا]]•[[ویسکانسین]]•[[هاوائی]]•[[یوتا]]
[[file:USA-Urban-Areas.svg|400px|tumb|none|An enlargeable map showing urban areas and urban clusters of the [[contiguous United States]]]]
 
{| class="wikitable" border="1۱"
! شهر !! نفوس !! آلان ([[Km2Km۲]]) !! [[اهالی]] (N/Km2Km۲) !! شکیل
|-
| نیویورک-نیوارک || ۱۸،۵۰۰،۰۰۰ || ۸٬۶۸۳ || ۲٬۱۳۰
| [[file:New York Midtown Skyline at night - Jan 2006۲006 edit1edit۱.jpg|150px۱50px]]
|-
| لس انجلس-لانگ بیچ-آناهایم || ۱۳،۰۰۰،۰۰۰ || ۴٬۳۲۰ || ۳٬۰۰۹
| [[file:Los Angeles Pollution.jpg|150px۱50px]]
|-
| شیکاگو-گری || ۸،۷۱۲،۰۰۰ || ۵٬۴۹۸ || ۱٬۵۸۴
| [[file:One Summer Night in the Windy City.jpg|150px۱50px]]
|-
| فیلادلفیا || ۵،۷۲۶،۰۰۰ || ۴٬۶۶۱ || ۱٬۲۲۸
| [[file:Philadelphia skyline.JPG|150px۱50px]]
|-
| میامی || ۵،۵۰۰،۰۰۰ || ۲٬۸۹۱ || ۱٬۹۰۲
| [[file:Miamiskyline20080113Miamiskyline۲0080۱۱۳.png|150px۱50px]]
|-
| دالاس-فورت ورت-آرلینگتون || ۴،۷۴۶،۰۰۰ || ۳٬۶۴۴ || ۱٬۳۰۲
| [[file:Dallas Texas Skyline10Skyline۱0.jpg|150px۱50px]]
|-
| بوستون || ۴٬۶۱۴٬۰۰۰ || ۴٬۴۹۷ || ۱٬۰۲۶
| [[file:Hancock2Hancock۲ Prudential BostonHarbor 2009۲009.jpg|150px۱50px]]
|-
| واشینگتن دی.سی || ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ || ۲٬۹۹۶ || ۱٬۵۰۲
| [[file:Washington dc skyline.jpg|150px۱50px]]
|-
| دیترویت || ۴٬۴۵۴٬۰۰۰ || ۳٬۳۵۴ || ۱٬۳۲۷
| [[file:Downtown Detroit Skyline.JPG|150px۱50px]]
|-
| هیوستون || ۴٬۳۲۳٬۰۰۰ || ۳٬۳۵۵ || ۱٬۲۸۸
| [[file:Panoramic Houston skyline.jpg|150px۱50px]]
|-
| اتلانتا || ۴٬۱۰۰٬۰۰۰ || ۵٬۰۸۳ || ۸۰۶
| [[file:ATLANTA DOWNTOWN.JPG|150px۱50px]]
|-
| سان فرانسیسکو-اوکلند || ۳٬۷۳۰٬۰۰۰ || ۱٬۳۶۵ || ۲٬۷۳۲
| [[file:CMA CGM container ship and the San Francisco skyline. (3477320257۳477۳۲0۲57).jpg|150px۱50px]]
|-
| فونیکس || ۳٬۳۹۴٬۰۰۰ || ۲٬۰۶۹ || ۱٬۶۴۰
| [[file:Phoenix skyline.jpg|150px۱50px]]
|-
| سیاتل || ۳٬۱۱۵٬۰۰۰ || ۲٬۴۷۰ || ۱٬۲۶۱
| [[file:Seattle 5.jpg|150px۱50px]]
|-
| سن دیگو || ۲٬۹۹۴٬۰۰۰ || ۲٬۰۲۶ || ۱٬۴۷۷
| [[file:San Diego Skyline Night JD081107JD08۱۱07.jpg|150px۱50px]]
|-
| مینیا پولیس || ۲٬۵۸۹٬۰۰۰ || ۲٬۳۱۶ || ۱٬۱۱۷
| [[file:Minneapolis-skyline-20080123۲0080۱۲۳.jpg|150px۱50px]]
|-
| سنت لوییس || ۲٬۳۷۸٬۰۰۰ || ۲٬۱۴۷ || ۱٬۱۰۷
| [[file:St. Louis skyline September 2008۲008.jpg|150px۱50px]]
|-
| بالتیمور || ۲٬۳۷۶٬۰۰۰ || ۱٬۷۶۸ || ۱٬۳۴۳
| [[file:Baltimore Inner Harbor Panorama.jpg|150px۱50px]]
|-
| تامپا || ۲٬۳۶۱٬۰۰۰ || ۲٬۰۷۸ || ۱٬۱۳۶
| [[file:Tampaskyline.jpg|150px۱50px]]
 
== قایناقلار ==

دوْلانماق مِنوسو