«سایکولوژی» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

پرش به ناوبری پرش به جستجو
ک
clean up, replaced: اولموش ← اوْلموش (3), اولونموش‌ ← اوْلونموش‌, اولون ← اوْلون (5) using AWB
ک (replaced: XIX عصر ← ۱۹. یوز ایل, بو ← بۇ (7), اولوب ← اوْلوب (3), چوخ ← چوْخ (2), سونرا ← سوْنرا, اولان ← اوْلان (6), اولدو ← ا using AWB)
ک (clean up, replaced: اولموش ← اوْلموش (3), اولونموش‌ ← اوْلونموش‌, اولون ← اوْلون (5) using AWB)
 
== سایکولوژییا تاریخی باخیش ==
سایکولوژی علمی قدیم تاریخه مالیک‌دیر. سایکولوژی آنلاییشلار سیستم شکلین‌ده ایلک دفعه اولاراق [[آریستوتئل]]ین (ائرامیزدان اول ۴-جو عصر) "روح حاقین‌دا" تراکتاتین‌دا شرح اولونموش‌دوراوْلونموش‌دور. تراکتات سایکولوژی یوخ، "روح حاقین‌دا" آدلانیر. بۇ دا تصادفی دئییل‌دیر. اوزون مدت ([[۱۹. یوز ایل]]ین سونلارینا قدر) سایکولوژی علمی فلسفه‌یه عایید فن حساب اولونوباوْلونوب. آوروپا ادبیاتیندا مئنتال (لاتین سؤزو اوْلوب "سایکولوژی اولان" دئمک‌دیر) [[فلسفه]]، [[روحیات]]، [[پنوماتالوژی]] (پنوما – یونان سؤزو اوْلوب نفس، روح دئمک‌دیر) آدلاندیریلمیشلار.
 
[[XVIII عصر]]ین سونونا قدر سایکولوژی سؤزو نه اینگیلیس، نه ده فرانسه ادبیاتیندا ایشلنمیش‌دیر. [[آلمان ادبیاتی]]ندا ایسه سایکولوژی سؤزو ائنسیکلوپئدیست عالیم [[کریستیان وولف]]ون [[۱۷۳۲]]-جی ایلده "ائمپریک سایکولوژی" و [[۱۷۳۴]]-جو ایلده "راسیونال سایکولوژی" کیتابلاری نشر اولونان‌داناوْلونان‌دان سوْنرا معلوم اولموش‌دوراوْلموش‌دور.
 
[[آذربایجان]]دا سایکولوژی لوغتی [[XIX عصر]]ین سونو – [[XX عصر]]ین اوللرین‌ده روس روانشناسلاری واسطه‌سیله ایشله‌نمه‌یه باشلانمیش‌دیر.
 
== داورانیش ==
قدیم‌دن داورانیش حاقین‌دا ایکی تعلیم – ماتریالیست و ایدئالیست تعلیم واردیر. سایکولوژینین بیر علم کیمی اینکیشافی اساساً ماتئریالیت تعلیمین اینکیشافی ایله باغلی اولموش‌دوراوْلموش‌دور. داورانیش اوبیئکتیو عالمین سوبیئکتیو اینیکاسین‌دان عبارت‌دیر. اینیکاس ماتئرییانین ان عمومی خاصه‌سی‌دیر. اینیکاس دئدیک‌ده ایکی اوبیئکتین قارشی‌لیق‌لی تأثیری پروسسی و اونون نتیجه‌سی نظرده توتولور. بۇ زامان همین اوبیئکتلردن بیرین‌ده عمله گلن دییشیک‌لیکلر او بیرینی تأثیری ایله شرط‌لنیر و سونونجونون ایستروکتورونا اویغون اولور.
 
[[ایوان سچنوو]] ثبوت ائتدی کی، داورانیش رفلکتور (لاتینجا رئفلئخوس – عکس اولوناناوْلونان دئمک‌دیر) کاراکتئر داشیییر.
 
آکادمیک [[ایوان پاولوو]] رفلکتور نظریه‌نی گئنیش اکسپریمنتال تدقیقاتلار اساسین‌دا یئنی فاکتلارلا زنگینلشدیردی. اونون آلی سینیر فعالیتی حاقین‌داکی تعلیمی رئفلئکتور نظریه‌نین اینکیشافین‌دا خصوصی مرحله تشکیل ائدیر.
سایکولوژی پروسس لوغتی سایکولوژی فاکتین پروسئسوال‌لیغینی، دینامیکاسینی نظره چارپدیریر.
سایکولوژی هالت لوغتی سایکولوژی فاکتین نیسبی داوام‌لی‌لیغینی بیلدیریر.
سایکولوژی خاصه و یا سایکولوژی خصوصیت لوغتی ایسه سایکولوژی فاکتین سابیتلیینی، اونون شخصیتین ایستروکتورون‌دا مؤهکملندیینی و تکرار اولونماسینیاوْلونماسینی ایفاده ائدیر.
سایکولوژی پروسسلر، سایکولوژی حاللار و سایکولوژی خاصه‌لرین هامی‌سینا بیرلیک‌ده داورانیش و یا سایکولوژی حادثه‌لر دئییلیر.
 
داورانیشنین عمله گلمه‌سی ماتئرییانین حرکتینین بیولوژی فورماسینین تشککولو ایله باغلی‌دیر. حیات طبیعتین اینکیشافینین کئیفیتجه یئنی مرحله‌سی‌دیر.
داورانیشنین یارانماسی و اینکیشافینین اؤیرنیلمه‌سی طبیعت علملرینین، او جمله‌دن سایکولوژینین قارشی‌سین‌دا دوران مورکّب، موهوم وظیفه‌لردن اولموش‌دوراوْلموش‌دور.
داورانیشنین فیلوگئنیزده اینکیشافی اکسئت‌دیرمه‌نین تروپیزم، اینستینکتیو، حیات‌دا قازانیلان و اینتئللئکتوال داورانیش فورمالارین‌دا تظاهر ائتمیش‌دیر. ائلئمئنتار قیجیقلانما ساده، بیرهوجئیره‌لی اورقانیزملرده اؤزونو گؤستریر و اونلارین موهوم تأثیرینه حرکتله جاواب وئریرلر. موحیط جان‌لی اورقانیزمه بیولوژی تأثیر گؤستره بیلیر کی، بونون نتیجه‌سین‌ده همین اورقانیزمین پروتوپلازمانین خاصه‌سی دییشیر.
بیولوژی عامللره اؤزونمخسوس جاواب وئرمک اصوللاری تروپیزملر و یا تاکسیکلر آدلانیر.
بیر چوْخ جان‌لیلارین داورانیشی اینستیکتیو داورانیش‌دیر و طبیعی تلبات‌دان دوغور. موحیطین معین شرایطینه، تأثیرینه قارشی مورکّب آنادانگلمه رئاک‌سییا فورماسی اینستینکتلر آدلانیر.
اینستینکتیو داورانیش معین بیر نؤوون هامی‌سی اوچون خاراکتئریک اوْلان آنادانگلمه داورانیش‌دیر. بیر چوْخ عالیملر حساب ائدیرلر کی، اینستینکتلر دییشمزدیر و جان‌لیلارین فردی قای‌دادا موحیطه اویغونلاشماسی پروسئ‌سین‌ده دییشمز قالیر.
آلی حیوانلاردا اینستینکتیو داورانیش فورماسی ایله یاناشی دییشکه‌ن فورمالی داورانیش – وردیشلر و اینتئللئکتوال حرکتلر ده مؤوجوددور. وردیشلر اینکیشافین ان آشاغی پیلله‌سین‌ده بئله اؤزونو گؤستریر. لاکین آچیق-آشکار ایفاده اولوناناوْلونان وردیشلر یالنیز باش بئیین قابیغینا مالیک اوْلان حیوانلاردا موشاهی‌ده ائدیلیر.
آلی حیوانلاردا داورانیشین ان یوکسک سوییه‌سی اینتئللئکتوال داورانیش‌دیر. اینتئللئکتوال داورانیشین اساسینی آیری-آیری جیسیملر آراسین‌داکی مورکّب موناسیبتلری الس ائتدیرمک تشکیل ائدیر. لاکین حیوانلارین اینتئللئکتوال و یا عقلی داورانیشی طبیعی کی، اینسان آغلین‌دان فرق‌لی کئیفیته مالیک‌دیر.
 

دوْلانماق مِنوسو