«عصمت اینونو» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

پرش به ناوبری پرش به جستجو
هئچ بیر دییشدیر خلاصه‌سی
ک (+)
===جومهوريت و باش ناضيرليق اييللارى===
[[File:Inonu Cakmak Ataturk 29 10 1936.jpg|right|thumb|275px|جومهوريت بايرامي. ۲۹ اوكتوبر ۱۹۳۶ .عصمت اینونو, مصطفی فوضی چخماق و آتاتورک]]
۲۹ اوكتوبر ۱۹۲۳-جى ايلده جومهوريتين الانى ايله نتيجلنن پروسسده، موصطفی کاماللا ياخين سيياسى امكداشليق ايچينده ايدى. ۳۰ اوكتوبر ۱۹۲۳ تاريخينده توركيه جومهوريتينين ايلك هوكومتينى قوردو و ينى زاماندا خالق فيرقاسى (سونرادان جومهورييت خالق پارتيياسي، و يا ج.خ.پ) اومومى سادر سلاهيتلرينى اوزرينه گوتوردو. ايلك باش ناضيرليق دورونده جومهوريتين ايلك اينقيلابلارى كچيريلميه باشلاندى. تدریسين بيرلشديريلمسى، خيلافتين قالديريلماسى و ديانت اىشلرينين قورولماسى (۳ مارس ۱۹۲۴) بو دورده باش وردى. موخاليفت پارتياسى اولاراق قورولان [[ترقی‌پرور جومهوريت فيرقسى]]نين [[چانقايا كوشكو|چانقايايا]] اولان راديقال موخاليفتينى هوكومت اوزريندنه اپارماسى اوزرينه جمهورباشقانی موستفى كامالين ارزوسو ايله ۸ نويابر ۱۹۲۴-جى ايل تاريخينده باش نازيرليخدن ايستفا وردى. ۲۱ نويابر ۱۹۲۴ تاريخينده ينى هوكومتى [[علی فتحی اوکیار|فتهى بى]] قوروب. فتهى بين شارقداكى [[شيخ صايد وسيانى]]نا موداخيلده كج قالماسى و ايستفا اتمسى اوزرين، ۳ مارس ۱۹۲۵-جى ايل تاريخينده پرزيدنت موصطفی کامال تارافيندان ينى هوكوماتى قورماقلا تاپشيريليب. قيامين ياتيريلماسيندا باش نازير كيمى موهوم رول اوينادى. ۶ مارس ۱۹۲۵-جى ايل [[تاريخينده [[تقرير سكون قانونى]] (امين-آمانليغين تأمین اولونماسى قانونى) قويه سالاراق [[استقلال ماهكملرى]]نين ينيدن قورولماسينى هاياتا گچيريب. بو قانونا اساسلاناراق بوتون موخاليفت پارتييالارينى و موخاليفت قازتلرى قزئتلرى باغلاتديردى. ۱۹۲۶-جى ايلده [[اوردو گنرالى]] روتبسينه خرجلنميشدى. ۱۹۲۷-جى ايلده اوز ايستيى ايله عسكرليكدن امكلى اولدو. بو تاريخدن سونرا، ينى دولتين قورولوشوندا موستفى كامال ايله بيرليكده ن موهوم سيياسى شخسيييت كيمى كوروندو. ۱۹۳۴-جى ايلده صويادى قانونونون قويه گيرمسيندن سونرا موستفى كامال تارافيندان اىنونو سويادى وريلدى.<ref>Hakimiyeti Milliye Gazetesi. 26 Kasım 1934</ref> ۱۹۲۴ ايلدهن ۱۹۳۷ ايله قادار باش ناضير وازيفسينى فاسيلاسيز داوام اتديريب. بو دورده اولكدكى بوتون موهوم سيياسى ديرچليش؛ اىنقيلابلارين چاتديريلماسيندا و حاياتا كچيريلمسيند، ايقتيساد سياستينده دولتچيليك پرينسيپينين قابول اديلمسينده و حاياتا كچيريلمسينده، ينى دولتين قورولماسيندا چوخ موحوم رولو اولدو. ۱۹۳۶-جى ايلدا آتاتورك ايله ارالاريندا بازى مسئلهلرده فكر ايريليغى باش وردى. [[درسيم وسيانى]]نين ياتيريلماسى زامانى دا فكر ايريليقلارى چيخاندا سپتامبر ۱۹۳۷ تاريخينده آتاتورك تارافيندان باش ضازيرليخ و ج.ح.پ اومومى باشچى وكيلليغى وازيفلريندن اليندى و يرينه جلال بايار تعين اديلدى. بو دورده يالنيز بويوك ميللت مجليسينده [[مالاتيا]] ميللت وكيلى اولاراخ فعالیت گوستريب.
 
===جمهورباشقانليغى و چوخ پارتيالى دور===
 
==قایناق‌لار==

دوْلانماق مِنوسو