پرش به محتوا

باشقیردیستان

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن

{{#switch:

باشقیردیستان
Республика Башкортостан
Башҡортоста́н Респу́бликаһы
باشقۇرتۇستان یۇمھوریەتىُ
Flag of باشقیردیستان
Coat of arms of باشقیردیستان
{{#switch:
{{#switch:
میلی مارش: باشقیردیستان جومهوریتی‌نین میلی مارشی
نقشه اۆستونده یئری
نقشه اۆستونده یئری
موختصاتلار: 54°28′N 56°16′E / 54.467°N 56.267°E / 54.467; 56.267موختصات: 54°28′N 56°16′E / 54.467°N 56.267°E / 54.467; 56.267
اؤلکهروسیه
فدرالباشقیردیستان
باشکنداوفا
اراضی
  جمع۱۴۳۶۰۰ km2 (۵۵٬۴۰۰ sq mi)
جمعیت
 (۲۰۱۰ نۆفوس ساییمی)
  جمع۴۰۷۲۲۹۲
  سیخلیق۲۸/km2 (۷۳/sq mi)
{{#switch:
{{#switch:
رسمی دیلباشقیرد تورکجه‌سی
وئب سایتhttp://www.bashkortostan.ru

{{#switch:

باشقیردیستان یوخسا باشقوردیستان (باشقوردجا: Башҡортостан Республикаһы، باشقۇرتۇستان یۇمھوریەتىُ [۱]؛ اینگیلیسجه: Republic of Bashkortostan؛ روسجا: Республика Башкортостан) یا رسمی آدی اوْلان باشقیردیستان جومهوریتی روسیه فدراسیونونون موختار (اؤز‌اَرک) جومهوریلریندن و ۹۲ فدرال‌ بؤلگه‌سیندن بیریدیر. ۲۰۱۰-جی ایلین نۆفوس ساییمی اساسیندا ۴۰۷۲۲۹۲ نفر جمعیتی وار.[۲]

باشقوردلار تۆرک اصیللی خالق‌دیرلار.

اؤلکه‌نین آدی

[دَییشدیر]

باشقورد خالقی‌نین آدی باش و قورد کلمه‌لری ترکیبیندن دوزه‌لیب. باشقوردلار اؤزلرینی باشقوْرت (Башҡорт)، دیل‌لرینی باشقوْرت تیلی (Башҡорт теле) یا باشقوْرتسا (Башҡортса)، اؤلکه‌لرینی ایسه باشقوْرتوْستان (Башҡортоста́н) آدلاندیریرلار[۳]. اونلارا باشقیر یا باشقیرد دئمک و اؤلکه‌لرینی ده باشقیریستان آدلاندیرماق، اصل آدلاندیرما کؤکوندن اوزاقلاشمیش و تحریف ائدیلمیش فرم ساییلیر.

جوغرافی

[دَییشدیر]

اؤلکه اراضی‌سی 143.9-مین کیلومتر مۆربع‌دیر.[۴]

جمعیتی

[دَییشدیر]

۲۰۰۲-جی ایلده آپاریلمیش رسمی نۆفوس ساییمینا گؤره، اؤلکه اهالی‌سی ۴.۱۰۴.۳۳۶ نفردیر.[۵]

ایداری بولونوش

[دَییشدیر]

باشقیردیستان جومهوریتی آشاغیداکی کیمی ۸ شهره، ۱ قاپالی شهره، و ۵۴ بؤلگه‌یه بؤلونور:

ردیف شهر یا بؤلگه آدی روسجا آدی باشقیرد تورکجه‌سی آدی [۱] ساحه(km۲) اهالی
(۲۰۲۱-جی ایل)[۶]
۱ آقیدل (آق‌ایدل) شهری Городской округ город Агидель
gorodskoy okrug gorod Agidel’
Ағиҙел ҡалаһы ҡала округы
ئاق‌ئیذل قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۶۷ ۱۴٬۲۱۹
۳ استرلیتاماک (استرلی‌تاماق) شهری Городской округ город Стерлитамак
gorodskoy okrug gorod Sterlitamak
Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округы
ئستەرلىُ‌تاماق قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۱۰۹ ۲۷۷٬۴۱۰
۴ اوفا (اۆفو) شهری Городской округ город Уфа
gorodskoy okrug gorod Ufa
Өфө ҡалаһы ҡала округы
ئۇفۇ قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۷۰۸ ۱٬۱۶۷٬۷۷۵
۵ اوکتیابرسکی شهری Городской округ город Октябрьский
gorodskoy okrug gorod Oktjabr’skij
Октябрьский ҡалаһы ҡала округы
ࢭئۇكتیابرسكیی قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۹۹ ۱۱۵٬۵۵۷
۶ سالاوات (صلوات) شهری Городской округ город Салават
gorodskoy okrug gorod Salavat
Салауат ҡалаһы ҡала округы
سالاوات قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۱۰۶ ۱۴۸٬۵۷۵
۷ سیبای شهری Городской округ город Сибай
gorodskoy okrug gorod Sibaj
Сибай ҡалаһы ҡала округы
سییبای قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۱۵۷ ۵۶٬۵۱۴
۸ کۆمرتاو شهری Городской округ город Кумертау
gorodskoy okrug gorod Kumertau
Күмертау ҡалаһы ҡала округы
كومرتاو قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۱۷۰ ۶۱٬۹۳۳
۹ نفتکامسک (نفتی‌کاما) شهری Городской округ город Нефтекамск
gorodskoy okrug gorod Neftekamsk
Нефтекама ҡалаһы ҡала округы
نفتىُ‌كاما قالاھىُ قالا ࢭئۇکروگىُ
۱۴۷ ۱۴۲٬۸۷۹
۱۰ مئژقوریه قاپالی شهری Городской округ «Закрытое административно-территориальное образование» (ЗАТО) город Межгорье
gorodskoy okrug «Zakrytoje administrativno-territorial’noje obrazovanije» (ZATO) gorod Mezhgor’je
Межгорье ҡалаһы «Ябыҡ административ биләмә берәмеге» (ЯАББ) ҡала округы
مژگۇریىُ قالاھىُ «یابق ئادمینیستراتیۋ بیلەمە برەمگىُ» (ی‍.ئا.ب‍.ب‍.) قالا ࢭئۇکروگىُ
۲۲۱ ۱۵٬۶۹۷
۱۱ آبزلیلوو (عبدالجلیل) بؤلگه‌سی Абзелиловский район
Abzelilovskij rajon
Әбйәлил районы
عبیەلیل رایۇنىُ
۴٬۲۸۹ ۴۵٬۳۰۰
۱۲ آرخانگلسکی (آرخانگئل) بؤلگه‌سی Архангельский район
Arkhangel’skij rajon
Архангел районы
ئارحانگىُل رایۇنىُ
۲٬۴۲۱ ۱۷٬۱۷۹
۱۳ آسکینو (آسقین) بؤلگه‌سی Аскинский район
Askinskij rajon
Асҡын районы
ئاسقن رایۇنىُ
۲٬۵۴۲ ۱۸٬۲۳۵
۱۴ آلشییوو (اَلشَیی) بؤلگه‌سی Альшеевский район
Al’shejevskij rajon
Әлшәй районы
ئەلشەی رایۇنىُ
۲٬۴۱۱ ۳۶٬۷۹۹
۱۵ آورقازی (آویرغازی) بؤلگه‌سی Аургазинский район
Aurgazinskij rajon
Ауырғазы районы
ئاورعازىُ رایۇنىُ
۲٬۰۱۴ ۳۱٬۴۴۶
۱۶ استرلیباشِوو (استرلی‌باش) بؤلگه‌سی Стерлибашевский район
Sterlibashevskij rajon
Стәрлебаш районы
ئستەرلىُ‌باش رایۇنىُ
۱٬۶۰۹ ۱۷٬۳۶۹
۱۷ استرلیتاماک (استرلی‌تاماق) بؤلگه‌سی Стерлитамакский район
Sterlitamakskij rajon
Стәрлетамаҡ районы
ئستەرلىُ‌تاماق رایۇنىُ
۲٬۲۲۲ ۴۸٬۰۴۴
۱۸ اوچالی بؤلگه‌سی Учалинский район
Uchalinskij rajon
Учалы районы
ئوچالىُ رایۇنىُ
۴٬۵۰۷ ۷۰٬۱۷۱
۱۹ اوفا (اۆفو) بؤلگه‌سی Уфимский район
Ufimskij rajon
Өфө районы
ئۇفۇ رایۇنىُ
۱٬۵۹۷ ۱۱۱٬۲۳۷
۲۰ ایشیم‌بای بؤلگه‌سی Ишимбайский район
Ishimbajskij rajon
Ишембай районы
ئیشم‌بای رایۇنىُ
۴٬۰۰۳ ۸۵٬۴۸۳
۲۱ ایقلینو (ایگلین) بؤلگه‌سی Иглинский район
Iglinskij rajon
Иглин районы
ئیگلین رایۇنىُ
۲٬۴۵۶ ۶۹٬۵۹۴
۲۲ ایلیش بؤلگه‌سی Илишевский район
Ilishevskij rajon
Илеш районы
ئیلش رایۇنىُ
۱٬۹۷۴ ۳۱٬۲۱۹
۲۳ باکالی (باقالی) بؤلگه‌سی Бакалинский район
Bakalinskij rajon
Баҡалы районы
باقالىُ رایۇنىُ
۱٬۹۵۱ ۲۵٬۶۸۲
۲۴ بالتاچئوو (بالتاس) بؤلگه‌سی Балтачевский район
Baltachevskij rajon
Балтаc районы
بالتاس رایۇنىُ
۱٬۵۹۸ ۱۸٬۵۹۴
۲۵ بایماک (بایماق) بؤلگه‌سی Баймакский район
Bajmakskij rajon
Баймаҡ районы
بایماق رایۇنىُ
۵٬۴۹۲ ۵۴٬۹۴۶
۲۶ بلاقووار بؤلگه‌سی Благоварский район
Blagovarskij rajon
Благовар районы
بلاگاۋار رایۇنىُ
۱٬۶۸۸ ۲۴٬۶۹۹
۲۷ بلاقووشچنسک (بلاقووشچن) بؤلگه‌سی Благовещенский район
Blagoveshchenskij rajon
Благовещен районы
بلاگاۋىُشچن رایۇنىُ
۲٬۲۵۹ ۴۹٬۵۹۶
۲۸ بله‌بئی بؤلگه‌سی Белебеевский район
Belebejevslij rajon
Бәләбәй районы
بەلەبەی رایۇنىُ
۱٬۸۷۳ ۹۶٬۷۳۱
۲۹ بورایوو (بورای) بؤلگه‌سی Бураевский район
Burajevskij rajon
Борай районы
بۇرای رایۇنىُ
۱٬۷۹۲ ۲۱٬۸۲۸
۳۰ بورزیان (بۆرجَن) بؤلگه‌سی Бурзянский район
Burzjanskij rajon
Бөрйән районы
بۇریەن رایۇنىُ
۴٬۴۴۴ ۱۷٬۵۸۲
۳۱ بوزدیاک (بۆزدَک) بؤلگه‌سی Буздякский район
Buzdjakskij rajon
Бүздәк районы
بوزدەك رایۇنىُ
۱٬۶۳۳ ۲۶٬۲۸۴
۳۲ بئلورتسک (بئلورِت) بؤلگه‌سی Белорецкий район
‌Beloretskij rajon
Белорет районы
بیلاریت رایۇنىُ
۱۱٬۳۰۷ ۹۹٬۰۷۴
۳۳ بئلوکاتای (بالاقاتای) بؤلگه‌سی Белокатайский район
Belokatajskij rajon
Балаҡатай районы
بالاقاتای رایۇنىُ
۳٬۰۳۷ ۱۷٬۹۹۲
۳۴ بیرسک (بۆرو) بؤلگه‌سی Бирский район
Birskij rajon
Бөрө районы
بۇرۇ رایۇنىُ
۱٬۷۱۷ ۶۱٬۶۵۲
۳۵ بیژبولیاک (بئش‌بؤلک) بؤلگه‌سی Бижбулякский район
Bizhbuljakskij rajon
Бишбүләк районы
بیشبولەك رایۇنىُ
۲٬۱۳۴ ۲۲٬۱۳۴
۳۶ تاتیشلی (تَتیشلی) بؤلگه‌سی Татышлинский район
Tatylshlinskij rajon
Тәтешле районы
تەتشلىُ رایۇنىُ
۱٬۳۷۶ ۲۱٬۷۱۸
۳۷ تویمازی بؤلگه‌سی Туймазинский район
Tujmazonskij rajon
Туймазы районы
تویمازىُ رایۇنىُ
۲٬۳۶۲ ۱۳۱٬۷۲۸
۳۸ چکماقوش (چاقمه‌قوش) بؤلگه‌سی Чекмагушевский район
Chekmagushevskij rajon
Саҡмағош районы
ساقماعۇش رایۇنىُ
۱٬۶۸۶ ۲۸٬۶۳۱
۳۹ چیشمی (چشمه) بؤلگه‌سی Чишминский район
Chishminskij rajon
Шишмә районы
شیشمە رایۇنىُ
۱٬۸۲۴ ۵۱٬۲۹۵
۴۰ خایبولینو (خیب‌الله) بؤلگه‌سی Хайбуллинский район
Khajbullinskij rajon
Хәйбулла районы
حەیبوللا رایۇنىُ
۳٬۹۱۲ ۳۰٬۷۰۵
۴۱ داولکانوو (دؤوله‌کن) بؤلگه‌سی Давлекановский район
Davlekanovskij rajon
Дәүләкән районы
دەولەكەن رایۇنىُ
۱٬۸۶۶ ۳۷٬۱۴۷
۴۲ دووان (دیوان) بؤلگه‌سی Дуванский район
Duvanskij rajon
Дыуан районы
دوان رایۇنىُ
۳٬۲۴۳ ۳۰٬۹۴۲
۴۳ دیورتیولی (دؤرتویلو) بؤلگه‌سی Дюртюлинский район
Djurtjulinskij rajon
Дүртөйлө районы
دورتۇیلۇ رایۇنىُ
۱٬۶۶۹ ۶۰٬۲۵۶
۴۴ زیانچورا (جئیَن‌چورا) بؤلگه‌سی Зианчуринский район
Zianchurinskij rajon
Ейәнсура районы
ییەن‌سورا رایۇنىُ
۳٬۳۴۲ ۲۴٬۵۲۲
۴۵ زیلایر (جلایر) بؤلگه‌سی Зилаирский район
Zilairskij rajon
Йылайыр районы
یلایىُر رایۇنىُ
۵٬۷۷۴ ۱۵٬۰۸۷
۴۶ سالاوات (صلوات) بؤلگه‌سی Салаватский район
Salavatskij rajon
Салауат районы
سالاوات رایۇنىُ
۲٬۱۸۲ ۲۴٬۲۷۳
۴۷ شاران بؤلگه‌سی Шаранский район
Sharanskij rajon
Шаран районы
شاران رایۇنىُ
۱٬۳۸۴ ۱۹٬۷۹۵
۴۸ فیودوروفکا بؤلگه‌سی Фёдоровский район
Fjorodovskij rajon
Фёдоровка районы
فیۇدۇرۇۋكا رایۇنىُ
۱٬۶۹۳ ۱۶٬۲۳۴
۴۹ قارا ایدل بؤلگه‌سی Караидельский район
Karaidel’skij rajon
Ҡариҙел районы
قارائیذل رایۇنىُ
۳٬۷۸۶ ۲۴٬۲۲۵
۵۰ قافوری (غفوری) بؤلگه‌سی Гафурийский район
Gafurijskij rajon
Ғафури районы
عافوری رایۇنىُ
۲٬۱۳۴ ۳۰٬۷۸۱
۵۱ کارماسکالی (قیرمیسقالی) بؤلگه‌سی Кармаскалинский район
Karmaskalinskij rajon
Ҡырмыҫҡалы районы
قرمثقالىُ رایۇنىُ
۱٬۷۵۱ ۵۲٬۷۱۵
۵۱ کالتاسی (قالتاسی) بؤلگه‌سی Калтасинский район
Kaltasinskij rajon
Ҡалтасы районы
قالتاسىُ رایۇنىُ
۱٬۵۱۹ ۲۲٬۱۶۸
۵۲ کراسنوکاما بؤلگه‌سی Краснокамский район
Krasnomaskij rajon
Краснокама районы
كراسناكاما رایۇنىُ
۱٬۵۹۵ ۲۶٬۱۴۵
۵۳ کوشنارئنکوو (کوشنارئنکو) بؤلگه‌سی Кушнаренковский район
Kushnarenkovskij rajon
Кушнаренко районы
ࢭكوشنارنكا رایۇنىُ
۱٬۷۱۸ ۲۷٬۲۱۰
۵۴ کوقارچین (کۆگرسین) بؤلگه‌سی Кугарчинский район
Kugarchinskij rajon
Күгәрсен районы
كوگەرسن رایۇنىُ
۳٬٫۷۳ ۲۷٬۴۸۹
۵۵ کویورقازا (کۆیورگزه) بؤلگه‌سی Куюргазинский район
Kujurgazinskij rajon
Көйөргәҙе районы
كۇیۇرگەذە رایۇنىُ
۲٬۲۳۵ ۲۱٬۲۵۴
۵۶ کیقی (قییغی) بؤلگه‌سی Кигинский район
Kiginskij rajon
Ҡыйғы районы
قیعىُ رایۇنىُ
۱٬۶۸۸ ۱۶٬۹۰۵
۵۷ مسجدلی بؤلگه‌سی Мечетлинский район
Mechetlinskij rajon
Мәсетле районы
مەستلىُ رایۇنىُ
۱٬۵۵۷ ۲۲٬۶۳۳
۵۸ ملئوز بؤلگه‌سی Мелеузовский район
Meleuzovskij rajon
Мәләүез районы
مەلەوز رایۇنىُ
۳٬۲۰۱ ۸۱٬۸۷۶
۵۹ میاکی (مییَکه) بؤلگه‌سی Миякинский район
Mijakinskij rajon
Миәкә районы
میەكە رایۇنىُ
۲٬۰۵۱ ۲۴٬۲۷۲
۶۰ میشکینو (میشکه) بؤلگه‌سی Мишкинский район
Mishkinskij rajon
Мишкә районы
میشكە رایۇنىُ
۱٬۶۸۹ ۲۱٬۹۸۷
۶۱ نوریمانوف (نوریمان) بؤلگه‌سی Нуримановский район
Mijakinskij rajon
Нуриман районы
نوریمان رایۇنىُ
۲٬۵۱۲ ۲۰٬۵۲۳
۶۲ یانائول (یئنی‌آویل) بؤلگه‌سی Янаульский район
Janayl’skij rajon
Яңауыл районы
یاڭىُ‌ئاول رایۇنىُ
۲٬۰۶۸ ۴۳٬۵۹۳
۶۳ یئرمکییوو (یئرمکیی) بؤلگه‌سی Ермекеевский район
Jermekejevskij rajon
Йәрмәкәй районы
یەرمەكەی رایۇنىُ
۱٬۴۳۷ ۱۵٬۲۵۹
باشقیردیستان جومهوریتی Республика Башкортостан
Respublika Bashkortistan
Башҡортостан Республикаһы
باشقۇرتۇستان یۇمھوریەتىُ
۱۴۱٬۳۸۰ ۴٬۰۹۰٬۷۹۷

تانینمیش شخصیتلر

[دَییشدیر]

گؤرونتولر

[دَییشدیر]

بیرده باخین

[دَییشدیر]

قایناقلار

[دَییشدیر]
  1. 1 2 Карта Башкирской Автономной Советской Социалистической Республики 1928 года, ئافتانومىُیالىُ باشقۇرتۇستان ساتسىُیال سەویتتەر يۇمھورىُیەتىُ حاریتاھىُ 1928, Автономиялы Башҡортостан социали советтер республикаһы картаһы 1928 image http://www.etomesto.com/map/base/2/bashkirskaya-assr-1928.jpg (Archive)
  2. Chapter 3. The Federal Structure - The Constitution of the Russian Federation. یوْخلانیلیبMay 7, 2016.
  3. دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 11-جی جیلد، ص۱۸۴.
  4. www.bashkortostan.ru. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2009-06-05. یوْخلانیلیب2018-11-07.
  5. www.perepis2002.ru. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2006-11-04. یوْخلانیلیب2018-11-07.
  6. Error on call to Şablon:cite web: Parameters url and title must be specifiedRussian Federal State Statistics Service. (Russian) (XLS). Federal State Statistics Service.