پرش به محتوا

خانا تورکلری

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
خانا بایلیغی‎نین آخارباخاری

خانا تورکلری یوخسا پیرانشهر تورکلری خانا شهرینده یاشایان تورک آذربایجانلیلاریدیرلار. [۱]

خانا [۲] _ غربی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلریندن بیری‌دیر. بۇ شهر پیرانشهر بؤلگه‌سینین مرکزی‌دیر و ۱۳۹۵-جی هیجری گونشلی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ شهرین ۹۱٬۵۱۵ نفر جمعیتی واردیر. پیرانشهرین قدیم آدی خانا دیر.

اهالی و دیل

[دَییشدیر]

۱۳۵۷-جی ایسلام اینقلابی‎نین ایلک آیلارینا کیمی شهرین یوزده یئتمیشی تورک اولسا دا، خانا تورکلرینین اجباری کؤچلرینه [۳] گؤره ایندیکی ساییلاری چوخ آزدیر:

پیرانشهرین سویلاری
کورد
۹۴%
تورک
۵%
باشقا ائتنیکلر
۱%



تاریخ

[دَییشدیر]

"خانا" شهری کند اوْلان زامان، پیران دهیستانی (پیران قصبه‌سی) و مهاباد بؤلگه‌سی نه تابع‌ایمیش. بۇ شهر ۱۳۳۸-جی هیجری گونشلی ایلینده سولدوز بؤلگه‌سینه مولحق اولور[۴] و ۱۳۴۹-جی هیجری گونشلی ایلینده خانا بخشی شهریستانا (بؤلگه‌یه) چئوریلیر و آدی پیران ائلی‌نین بوردا یاشادیغی بهانه‌ایله "پیرانشهر" آدینا چئویریلیر.

ایراندا پهلوی دؤوروندن باشلاناراق، پان فارسیسم دوشونجه‌لری اساسیندا یئر آدلاری دَییشمک و تۆرکجه‌ آدلاری آرادان آپارماق سیستماتیک صورتده ایجرا اوْلونوبدور. بۇ ایشلر عوموماً محمود افشار یازیلاری اساسیندا باش وئریر کی دِئمیشدی: جوغرافیایی آدلار کی اؤزگه دیل‌لرینده‌دیر و چنگیز و تئیمورون تاخت و تازینین یادیگاری‌دیر گرک فارسجایا چئوریلسین.[۵][۶]

قایناقلار

[دَییشدیر]
  1. کوچ اجباری تورکهای خانا
  2. ایران شهرلری:خانا. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2021-03-02. یوْخلانیلیب2013-02-23.
  3. جنگ نقده - عیسی یگانه، چاپ چهارم، ص ۴۴
  4. فرهنگ جغرافیایی ایران، ۴/۱۸۷؛ توکلی مقدم،
  5. ایران بین دو انقلاب از مشروطه تا انقلاب اسلامی، یرواند آبراهامیان، مترجمان کاظم فیروزمند، حسن شمس‌آوری، دکتر محسن مدیر شانه‌چی، نشر مرکز چاپ دوم ۱۳۷۸ ص ۱۱۱
  6. م. افشار، نخستین آرزوی ما: وحدت ملی ایرانیان، آینده، ۱ (خرداد ۱۳۰۴) ۶-۵ ....... اسامی جغرافیایی را که به زبان‌های خارجی و یادگا تخت و تاز چنگیز و تیمور است باید به اسامی فارسی تبدیل کرد