دانیشمندلیلر بیلیگی
دانیشمندلر اوغوللاری بیلیگی | |
|---|---|
| ۱۰۷۱–۱۱۷۸ | |
 | |
| پایتخت | سیواس - نیکسار |
| عۆموُمی دیللر | آنادولو تورکجهسی |
| دین | ایسلام سوننی |
| دؤولت | بیلیک |
• ۱۰۷۱-۱۰۸۴ | دانیشمند قاضی |
• ۱۱۷۵-۱۱۷۸ | ناصرالدین محمد |
| تاریخی دؤنم | سون اورتا عصریلری |
• یارادیلدی | ۱۰۷۱ |
• ییخیلدی | ۱۱۷۸ |
| بوگون بیر حیصهسی | تورکیه جومهوریتی |
دانیشمندلیلر بیلیگی (اینگیلیسجه: Danishmends، فارسجا: دانشمندیان، عربجه: دانشمنديون، فرانسیزجا: Danichmendides، آلمانجا: Danischmenden، ایتالیاجا: Danishmendidi، روسجا: Данишмендиды) دانیشمندلر بیلیی ، ۱۰۸۰-۱۱۷۸جی ایللر آراسئندا سیواس مرکزییتین و اطرافئنداکئ چوروم ، توکات ، نیکسار ، آماسیا، مالاتیا ، الازیق و قیصریه , شهرلریده آنادولو بیلییدیر. بو بیلیگ ایکینجی قلچ آرسالان طرفیندن داغئلدئ. ایلک پایتختی نیکسار ، سونداکی پایتختی سیواسی دی. آنادولو سلجوقلو دولتینینه قوشولان ایلک تورک بیلییدیر.
سولاله لرینین آدی
[دَییشدیر]دانیشمند سؤزو فارسجا عالیم آدام معناسئن وریر و ایبن اسیر خبر وریرکی ، اصل آدئ تایلو میش تورکلره درس وردیی اوچون دانیشمند روتبه سی وریلیب و پادشاهلقا یوکسلیب. دؤورون منبعلرینده اونون تام آدئ مالیک موعظم دانیشمند احمد قاضی بین علی ترکمانی کیمی قید ادیلیر منبعلرده بیلیین بانیسی دانیشمند قاضینین آذربایجان دا آران و اونون اطرافئندا یاشایان تورکمن آئیله سینه منصوب اولدوغو بیلدیریلر.ایبن حمدون و عزالدین ایبن شداد تورکیه سلجوقلو دولتینین بانیسی سولیمان شاهئن دایئ سئ اولدوغونو قید ادیلر.[۱]
گچمیشلری
[دَییشدیر]منبعلر ده آدی ملیک موعظم دانیشمند احمد قاضی بین علی اتترکمانی کیمی کچن دانیشمند احمد قاضی ۱۰۶۴جی ایلده سولطان آلپ ارسلانن قفقاز یوروشو زامانئ اوردویا قاتئلمئش و او تاریخدن اتیبارن آلپ آرسلانا خیدمت اتمیشدیر.دانیشمند قاضی ده مالازگیرت دؤیوشونده ایشتیراک ادرک قلبه ده موهوم رول اوینایئب. ۱۰۸۰جی ایلده سیواسئ بیزانسلیلاردان آلدئو دانیشمند سولالسینی قوردو. سیواسی اساس کیمی ایستیفاده ادن دانیشمند قاضی ، چاوولدور ، تورسان ، قارادوغان ، عوثمانجیک ، ایلتکین ، کاراتکین ، آماسیا ، توکات ، نیکسار ، قئیصریه ، زامانتئ ، دولی و چورومو نو ، فتح اتدی و بیلیینه قاتدئ. بیرینجی صلیب یوروشونده پایتختی ایزنیکینی ترک اتدی آنادولویا چکیلن قلچ آرسالانئن کومیینه تلسدی. خاچلئلارا قارشئ اسکی شهر دؤیوشونده ، قلچ آرسالانا دستکلدی. صلیبچیلر بو دؤیوشده قالیب گلرک و آنادولویا ایرلیلمیه داوام اتدیلر. لاکین دانیشمندیلرین و آیرئ تورک قوشونلارئنئن آنادولوداکئ هوجوملارئ نتیجسینده خاچلئ اوردولارئ قووه لرینین بؤیوک بیر قوشونلارینی ایتیردی. ۱۱۰۰جی ایلده دانیشمندلر ، بیزانسدان موستقیل حوکم سورن ، مالاتیا نئ موحاصیره یه آلدئلار. آنتالیانئ اله کچیرن و آنتاکیا کرالئقئ قوران صلیبچی حوکمداری ، بوهیموند آدن دا مالاتیانئن کومکینه قاچدی. لاکین او دانیشمندیلرین الینن مقلوب اولدی و اسیر دوشدو. ۱۱۰۳جی ایلده مالاتیا دانیشمندیلرین الینه کچدی.دانیشمند قاضی بوهیموندی ایکی یوز آلتمئش مین دینارا آزاد اتدی. لاکین بو حریکت اونونلا قلچ آرسالان آراسئندا فیکیر آیرئلئقئنا سبب اولدو. ماراش اطرافئندا گدن دویوشده مغلوب اولان دانیشمند قاضی ۱۱۰۴جی ایلده اؤلدو. اونون اوغلو ملیک قاضی بیلیک حاکیمی اولدو .
دانشیمندلرین باشچئلارئ ۱۱۳۴جی ایلدن حربی اوغورلارئنن اوچون عاباسی خلیفه ، الموسترشد طرفینن ملیک عونوانینا تانئن دلار.
قالقئ و میراثئ
[دَییشدیر]- قیصریه جامیع مسجیدی (۱۱۴۳)
- نیکسار جامیع مسجیدی (۱۱۴۵)
- قیصریه گولوک مسجیدی و مدرسه لری
- آماسیا خلیفت قاضی توربسی
- ملیک قاضی توربسی(۱۱۶۴)
- توکات یاغئباسان مدرسه سی(۱۱۵۲)
- نیکسار یاغئباسان مدرسه سی (۱۱۵۸)
بیلری
[دَییشدیر]سیواس دا:
- دانیشمند قاضی (۱۰۸۴—۱۰۷۱)
- قاضی قوموشتکین (۱۱۳۴—۱۰۸۴)
- محمد (۱۱۳۴—۱۱۴۲)
- ایماد الدین زونون (۱۱۴۲)
- نیظام الدین یاغئ باسان (۱۱۴۲—۱۱۶۴)
- موجاهید جمال الدین قاضی (۱۱۶۴—۱۱۶۶)
- شمس الدین ایبراهیم (۱۱۶۶)
- شمس الدین ایسماعیل (۱۱۶۶—۱۱۶۸)
- زونون (ایکینجی دفه, نصیرالدین ; ۱۱۷۴—۱۱۶۸)
مالاتیادا:
- عین الدین بی (۱۱۰۵—۱۱۰۷)
- ذولقرنین (۱۱۰۷—۱۱۲۲)
- نصیرالدین محمد بی (۱۱۲۲—۱۱۵۲)
- فخرالدین (۱۱۲۲—۱۱۲۹)
- افریدون بی (۱۱۷۶—۱۱۸۴)
- نصیرالدین محمد بی(ایکینجی دفه; ۱۱۵۲—۱۱۲۲)
بیرده باخ
[دَییشدیر]قایناقلار
[دَییشدیر]- ↑ Özhan Öztürk. Pontus: Antik Çağ’dan Günümüze Karadeniz’in Etnik ve Siyasi Tarihi شابلون:Webarşiv. Genesis Yayınları. Ankara, 2011. 2. Baskı s. 453-55. ISBN 978-605-54-1017-9. Yazar Öztürk, ayrıca Danişmendiler ile Pavlusçular ve bugünkü Alevi toplumu arasında bağlantı kurmaya çalışmıştır
- اینگلیسیجه ویکی پدیا