پرش به محتوا

سدنا

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن

سدنا (اینگلیسجه : Sedna) (نۆمره: ۹۰۳۷۷)، گونش سیستمی‌نین ان اوزاق یئرلرینده، نپتون مداریندان دا چوخ-چوخ اوزاقدا اولان بیر جؽرتدان گزه‌گن . بو گزه‌گن ۲۰۰۳-جو ایلده کشف اولوندو و قطرینین تخمیناً ۱۰۰۰ کیلومتر اولدوغو بیلینیر و دؤنرگه دوْوری ۱۱,۳۹۰ایل دیر.

سدنا ⯲ (mostly astrological)
Single fuzzy white dot with lots of background noise
هابئل تلسکوْپونان سالینان شکیل سدنا گزه گنن ۲۰۰۴ایلینده
کشف[۱]
کشف ائدنمایکل براون
چاد تروییلو
دیوید رابینوویتز
Discovery siteپالومار رصدخاناسی
کشف تاریخی۱۴ نوامبر ۲۰۰۳
تعییناتلار
MPC designation(۹۰۳۷۷) سدنا
تلفوظ/ˈsɛdnə/
Named after
سدنا دنیز ایلاهه سی
(90377) Sedna
[[Minor planet provisional designation|شابلون:Mp]]
ترانس نپتون[۲] ·detached
sednoid[۳] جؽرتدان گزه‌گن
صیفتلرSednian[۴]
مدار خصوصیتلری[۲]
Epoch 31 May 2020 (JD 2458900.5)
Uncertainty parameter ۲
Observation arc۳۰ ایل
Earliest precovery date25 September 1990
Aphelion۹۳۷ AU (۱۴۰٫۲ میلیارد km)Convert internal error: unknown message or 0.015 ly[۵][a]
Perihelion۷۶٫۱۹ AU (۱۱٫۳۹۸ میلیارد km)Convert internal error: unknown message[۶][۵][۷]
۵۰۶ AU (۷۵٫۷ میلیارد km)Convert internal error: unknown message[۵] or 0.007 ly
مرکزدن چئخیشی0.8496[۵]
11390 yr (barycentric)[a]
11,408 Gregorian years
فیرلانما سورعتینین
اورتاسی
1.04 km/s
358.117°
شابلون:Deg2DMS / day
تمایول11.9307°
144.248°
≈ 18 July 2076[۶][۷]
311.352°
Known اۇیدولار0
فیزیکی خصوصیتلر
Mean diameter
906+314
−258
 km
[۸]
> 1025±135 km
(occultation chord)[۹]
10.273±0.002 h
(~18 h less likely)[۱۰]
0.410+0.393
−0.186
[۸]
حرارت≈ 12 K (see note)
(red) B−V=1.24; V−R=0.78[۱۱]
20.8 (opposition)[۱۲]
20.5 (perihelic)[۱۳]
1.83±0.05[۱۴]
1.3[۲]

اسپکتروسکوپیک (ایشیق‌سنجی) آراشدیرمالار گؤستریر کی، سدنا‌نین اۆزو سو بوزو، کربون دی‌اکسید و اتان قاریشیغیندان تشکیل اولوبدور. بونونلا یاناشی، متاندان یارانان و قیرمیزیمتیل رنگی اولان تولین (tholins) ماده‌لری ده بو گزه‌گن‌ده یئر آلیب کی، بو شیمیایی قورولوش، اوبیری ترانس‌نپتون (نپتون‌دان اوزاق) جیسیملری ایله چوخ اوخشارلیق داشیییر. تخمین وورولور کی، سدنا‌نین بؤیوک بیر آتموسفر (هاوا قاتی) یوخدور. دقیقت آراشدیرمالارا گؤره، سدنا، «سرس» (Ceres) کیمی -کی آستروئید قورشاغیندا یئرله‌شیر- ان بؤیوک آی‌سیز جؽرتدان گزه‌گن تانیلیر. بونا گؤره کی سدنا‌نین هئچ بیر قمری کشف اولونماییب، اونون دقیق آغیرلیغی و سیخلیغی هله‌لیک بیزیم اوچون بیر سیر اولاراق قالیب‌دیر.

داخیلی گزه گنلر(سارؽ)، اساس آستئروید قورشاغینین (آغ)، خاریجی گزه گنلر و پلوتونو (یاشؽل) و کویپئر قورشاغینین (آچؽق ماوی) دؤنرگلری ایله علاقه‌لی اولاراق سدنا دؤنرگئسی (قؽرمیزی رنگده‌) تصویر ائدن انیمیشنی.

آیریجا باخ

[دَییشدیر]

قایناقلار

[دَییشدیر]
  1. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "MPC-object" وارد نشده است
  2. 1 2 3 قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "jpldata" وارد نشده است
  3. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "DES" وارد نشده است
  4. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "sednian" وارد نشده است
  5. 1 2 3 4 قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "barycenter" وارد نشده است
  6. 1 2 قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "Perihelion2076" وارد نشده است
  7. 1 2 قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "AstDyS2076" وارد نشده است
  8. 1 2 Lellouch, E.; Santos-Sanz, P.; Lacerda, P.; Mommert, M.; Duffard, R.; Ortiz, J. L.; Müller, T. G.; Fornasier, S.; Stansberry, J.; Kiss, Cs.; Vilenius, E.; Mueller, M.; Peixinho, N.; Moreno, R.; Groussin, O. (29 September 2013). ""TNOs are Cool": A survey of the trans-Neptunian region: IX. Thermal properties of Kuiper belt objects and Centaurs from combined Herschel and Spitzer observations". Astronomy & Astrophysics. 557: A60. Bibcode:2013A&A...557A..60L. doi:10.1051/0004-6361/201322047. hdl:10316/80307. ISSN 0004-6361.
  9. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "Rommel2020" وارد نشده است
  10. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "Gaudi2005" وارد نشده است
  11. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "Tegler" وارد نشده است
  12. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "AstDys" وارد نشده است
  13. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "Horizons2076" وارد نشده است
  14. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "herschel" وارد نشده است
  1. 1 2 قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام "footnoteG" وارد نشده است
قایناق خطاسی برچسب <ref> برای گروهی به نام «lower-alpha» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="lower-alpha"/> یافت نشد.