سونقور

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سونقور
سنقر بوتون شکیل.jpg


نقشه اوستونده یئری
سونقور در ایران قرار گرفته‌است
سونقور
سونقور
بیلگی‌لر
اؤلکه ایرانایران
بؤلگه سونقور بؤلگه‌سی
ایلک آدی سنقار،سونقور،سُنقور
اهالی 43,184[۱] نفر (2011)
نقلیات واسیطه‌سی کودو ایران ایران ق ۲۹
سوی و دیل آذربایجان تورکجه‌سی[۲]
مذهب و دین موسلمان شیعه
بلدیه باشچی‌سی پیمان امیری[۳]


سنقر ایرانین کیرمانشاه اوستانین شهرلریندن دیر. بۇ شهر ۴۷ درجه جغرافیایی اوزوناسیندا، ۳۶ دقیقه دوغو و ۳۴ درجه انده، ۴۷ دقیقه گونئی‌ده کیرمانشاه اوستانین شرقی قیسمتینده یئرلشیب. بۇ شهر کیرمانشاه شهرین ۸۵ کیلومتیر گونئی دوغودا یئرلشیب و ۱۷۰۰ متر آزاد دریالارین سویوندان یوخاری‌دا دیر. هابئله بۇ شهر بیر سیاسی و مذهبی شهر سایلاراق ائله کی پهلوی دورسینده سیاسی حزب‌لر چوخلو چالیشمالاری باتی منطقه سینده سنقر شهرینده اوْلوب و مذهبی باخیمدان بۇ شهره ۲جی قوم آد وئریلیب‌دیر.[۴]

آد[دَییشدیر]

(سونقور) سنقر کلمه‌سی تورکی دیلینده بیر قوش آدی دیر.[۵] (سونقور). سنقر شهری قدیم آذربایجان اوستانینین شهرلریندن دیر سانکی سیاسی تقسیمات‌دا آذربایجان اوستانیدن آیریلیب و قروه شهری لری ایله برابر کوردوستان و کیرمانشاه اوستانینه وئریلیب دیر. (سونقور) سنقر شهری خالقی اکثریت ایله تورک دیلار و تورکلرین یانیندا کورد خالقی بیر کیچک نفوسو اؤزلرینه ایختیصاص وئریب‌لر.

اؤتک (تاریخ)[دَییشدیر]

سنقر شهری اسکی بیر تاریخه یییه دیر. صفوی دؤنمینده اسدآباد شهری، او دؤره‌ده چاردولی آدلانان شهر، و نئچه باشقا بؤلگه‌لر «سنقر و کلیایی»ـه ساییلاردی.[۶]

خالق[دَییشدیر]

سنقر منطقه سی عثمانی نقشه لرینده

دیل[دَییشدیر]

(سونقور) سنقرون خالقی چوخونلوغو آذربایجان تورکجه‌سینده دانیشیرلار.[۲] اونلارین دیل‌لری آذربایجان تورکجه‌سینین آدلانان (سونقور) سنقر لهجه سی تانینیب‌دیر.[۷] 40 میندن آرتیق جمعیت‌لری وار [۸] ۱۳۳۱ جی ایلده رزم آرا فرهنگ جغرافیایی ایران کیتابیندا سنقر و کلیائی بولومونه عایید بئله یازیب: بولومون سکنه سینین آنا دیلی سنقر سکنه سیندن و نئچه کیچیک کند دن سونرا کوردجه و فارسجا دیر.[۹] بللی اولان شهر و نئچه کند کی واردیر دیل لری تورکجه دیر.

سوی[دَییشدیر]

سنقر شهری ایران عراق ساواشیندان اؤنجه تامام تورکلر یاشایان بیر شهر ایمیش و بو شهرین آنا دیلی تورکجه دیر ایران عراق ساواشیندان سونرا بو شهره کوردلر ده گلیب‌لر.[۱۰] هابئله دانشنامه اسلامین یازدیغینا گوره بو شهر ۱۳۷۰ (۱۹۹۱ میلادی) جی ایل ده ۳۷،۷۷۲ نفر جمعیتی واریمیش کی خالقی تورک‌لر دن تشکیل تاپیب.[۱۱]

جمعیت[دَییشدیر]

سنقر شهری ایندیلیکده ۴۴،۹۵۴ نفر جمعیت دن ایران ۱۸۱جی شهری دیر.[۱۲]

ایل جمعیت[۱۳]
۱۹۵۲ ۱۵,۰۰۰
۱۹۸۶ ۳۳,۷۸۲
۱۹۹۱ ۳۷,۷۷۲
۱۹۹۶ ۴۰,۸۴۸
۲۰۰۶ ۴۳,۱۸۴
۲۰۱۱ ۴۴,۲۴۲

دوغال دوروم (طبیعی وضعیت)[دَییشدیر]

جغرافیا[دَییشدیر]

سنقر دوزلوقو بیر حاصیلی منطقه ده یئرلشیب بۇ دوزلوق 1750 متر اؤزگور ( آزاد ) سولاردان یوخاری دا دیر اقلیم باخیمیندان فرقیلی بیر شرایطی وار و ان بویوک دوزلوق کیرمانشاه اوستانینده دیر کی یاشاملی باخیمدان وارلی دیر.[۱۴] بدر و پریشان 3600 متیرله دالاخانی و سهیل داغلاری3850 متیر اوجالیغیندان سنقرون اطراف داغلاریندان دیر.[۱۵] هابئله سنقر اوجالیق لاری قورولماغیندا و داشلارین جینسینده زاگروس داغلاریندان فرقی وار بۇ آنلامدا کی زاگروس داغلاری اسکی ( قدیمی ) دیلر و بورولماق اثرینده مگمایی موادین تاثیرینده اوْلموشدور.[۱۶]

جغرافیایی موقعیتی[دَییشدیر]

جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر
قوزئی: قروه شهری
دوغو: اسدآباد شهری Brosen windrose.svg باتی: صحنه شهری
گونئی: کنگاور شهری

سنقر و کلیایی بولگه سی کیرمانشاه اوستانین دوغو قوزئینده یئرلشیب و 47.34درجه اوزوناسی و 46.5 دقیقه قوزئی ده نصف النهار گرینویچ ه گوره یئرلشیب دیر و قوزئی دن کوردوستان اوستانله دوغودان اسدآباد بولگه له و گونئی دن کنگاور بولگه لریندن ، باتی دان صحنه بولگه سیندن قونشو دور.[۳]

چایلار[دَییشدیر]

سنقرچای[دَییشدیر]

بولگه نین گونئی چای آدلانان گامیشان چایی دوغو داغلاریندان (ده الیاس اوجالیق لاریندان) کی سنقر و اسدآباد منطقه سینین تقسیم سویون منطقه سی دیر باشلانیب دالاخانی داغین قوزئیندن اوْلان بولاق لاردان اونا قوشولوب و آق بولاق و لیلمانج منطقه سینه یئرتیرنده (سنقرچای) آدلانیر و اوز مسیرینه گئدرک سنقر شهرین گونئیندن گزنهله سراوون سویون اونا قاتیشیب دالاخانی داغین باتی اتگین گئچیر.

هوا دورومو[دَییشدیر]

سنقرون هاوا دورومو

هوا دورومو باخیمیندان سنقر اقلیمی یاری قورو و سرین استپی سویوق قیشلارلا کی 28 درجه صفردن آشاغی یئتیشیر و اعتدالی یایلاریندان ایستینین چوخونلوغو 39 درجه صفردن یوخاری یئتیشیر.[۳]

دپریم[دَییشدیر]

سنقر بؤلگه سی بیر اونملی زلزله لی منطقه ده یئرلشیب سنقر منطقه سینده سونونجو زلزله 28 خرداد 93 گونونده 3.4 ریشترله سنقرو تیتردیب.[۱۷]

فرهنگ[دَییشدیر]

سونقور منطقه سینده اولان گئییملر ایکی نمونه ساغ الده سونقور تورکلرین گئییملری ایکی نمونه سول الرده کلیائی ائللرین گئییملری

دب‌لر و رسم‌لر[دَییشدیر]

  • دوغوم گون و آدلاندیرما:

سنقر دا اوبیری آذربایجان شهرلرینه تای اوشاقین اول گونونده آتاسی و یا باباسی اونون قولاغینا اذان ایقامه اوخویار و هابئله ایر اونا آد سئچیلمیش اولسا قولاغینا اوخونور و ایر آدی سئچیلمیش اولماسا 6 جی گونه ساخلانیر.دوغوم گونون قوتلو توتلماسی سنقر شهرینده هفته دئییلیب و 6 جی گونون آخشامیندا توتولور بۇ جنشن ده طایفانین بویوک لری جشنه گلیب اوزلرین له هدیه لری گتیرلر و پذیرایی دان سوْنرا بیر چوخلاری کی اونجه دن چغاریلمیش دیر شام اوچون قالیرلار و دئمک اوشاقین آدی اوردا اوشاغین قولاغینا اوخونور کی دئمک بیر چوخلاری معصوملارین آدلاریندان دیر.9 یا دا 10 جی گون ده اوشاغی یووندوروب بۇ گونه سنقر دا حمام گونو دئییرلر هابئله اوشاقین قیرخیندا بیر یووندورما دا اولور کی اونا چله حمامی دئیرلر .

  • ائولنمک مراسیمی:

سنقر دا ائولنمک مراسیمی آذربایجانین اوبیری شهرلرینه تای توتولور آنجاق بۇ مراسیمین ان اونملی قونولاری سنقر لهجه سینده عبارت دیر:1- قیز بگنماغ 2- ائلچیلوغ 3-ائل ماچ ایلماغ 4-رخت وطلا گئوتماغ 5- کوین کسماغ 6- مصلحت آشی 7- پاکت یازماغ 8- اتاق گجه سی 9-خنه بنان 10-گلین گتماغ 11- ناهار 12 -ایاغ آچماغ 13- بیراملوغ

  • یاس مراسیمی:

سنقر شهرینده اوْلان یاس مراسیمی و اولو صاحیبین عزاسی آذربایجان ین اوبیری شهرلرین ائله بیر فرقیلیک یوخودور آنجاق بعضی فرقیلیک وار دیر سنقر دا یاس مراسیمی سنقر لهجه سینده بوندان عبارت اولور: (شو شام ) یانی اول شام ،(پرسه) خانیملارین فاتحیه اوخونماق مراسیمی ،(یاسده چخارماغ) یانی یاسدان چخارتماق ،(اول بیرام ) یانی قارا بیرام کی اول بایرام اولو اولندن سوْنرا دیر هابئله سونقور دا اوْلونون قیرخینا چان و اونون پالتارلارین احتیاجی اولانلارا و هابئله بیر (بیژی) آدلا چورک پیشیرمک و داغیتماق لا بۇ جومله سنقر دا اوْلان اولو مراسیمین دب لریندن دیر.

  • عزادارلیق مراسیمی:

بو شهرده قدیم دن مذهبی عزادارلیق لار اونملیمیش و ایندی ده اونمین الدن وئرمییب بۇ حالدا تمام معصوم لارین رحت و شهادت لرینده مسجیدلرده و محفل لرده مراسیم توتولور مجلس لرده نذری اش وئرمک رواج وار کی سنقر دا بۇ آشلارین اوزلرینه عایید بیر خاص آدلار وار بۇ جومله (امام آشی ) و ( نذری آشی ) هابئله مال ، داوار کسمک و اونلارین ات لرین قوربان پای وئرمک ( امام خیری ) آدلانیر سنقر دا بۇ گونلرده ائو لرده و مسجیدلره روضه اوخونوب حالوا،ساری شیله ،خورما،شربت،سوت،حلئم پایلاشیلیر سنقر خالقین بۇ عزادارلیق لاری بونو گوستریر کی بۇ شهرین خالقی اهل بیته اورک دن ایرادت لری وار.[۱۸]

سینما[دَییشدیر]

حال حاضیردا سنقر شهری سینما اولماغیندان محروم دیر. کیرمانشاه اوستانین‌دا ۷ باب سینما واردی که اونلاردان ۶سی کیرمانشاه شهرینده و اسلام آباد غرب و هرسین شهریلرینده هر بیری بیر سینمالاری وار دیر.[۱۹]

کیتابخانا[دَییشدیر]

سنقر شهرستانین‌دا عمومیت له کندلرده، سنقر و سطر شهرینده توپلوم (جمعاً ) ۶ کیتابخانا واردی کی بونلاردان بیر سنقر شهرینده اوْلان علامه مجلسی کیتابخاناسی آدلانیب و آیت‌الله غفاری آدلانان کمربندی‌ده یئرلشیب دیر. بۇ کیتابخانا ۱۳۵۰جی ایل‌ده شهرداری‌نین گلیرلری ایله تیکیلیب و یاخین ۱۶۵۰۰ جلد کیتابی واردیر.[۲۰][۲۱]

سیاست[دَییشدیر]

اولوشچولوق ( شهرداری )[دَییشدیر]

کیرمانشاه اولوشچولوق طرحی عبدالحسین میرزا فرمانفرما الیله خاریجه دن آلاراق میرزا ابوالفتح اونون قورماغینا مامور اولدی اولده بۇ اولوشچولوق ایشی بیر تشریفاتی ایشیمیش سوْنرالار ایش بین لر اونون اوچون برنامه توکدولر بۇ جومله سیلیب سوپومک ،فانوس یاندیرماق ،ایشچی لرین ایش لرینه یئتیشمک ،چورک پیشیرمک یئرلرینه باخماق و آیری ایش لر ائله کی بۇ ایش لرین چوخو سنقر دا نایب الحکومه الیله اولوردی اولوشچولوق مامورلاری هر گون صوبح معبرلری سولاییب و سوپوروردیلر و گئجه لر ده فانونس کوچه لر و یولاردا یاندیرارمیش لار رسمی اولوشچولوق لار قورولاندان سوْنرا علاوه بۇ کی شهر حاکیمی سایلاراق اوز منطقه سینین سیاسی و اجتماعی عهده سینه واریمیش اولوشچولوقلارین آدین شهرداری یه دونن زامان اونلار هله بلدیه ایش لرین گورورمیش لر سنقرون یئرلی بیرنجی اولوشچولوق باشچی سی عبدالحسین ترکمنی اولاراق معتضد ایله بیرلیکده نمایده و مباشر کلیایی ده واریمیش و دئمک 10 ایل 1345 قدر سنقرون اولوشچوسویموش [۲۲]

اوخول لار (مکتب‌لر)[دَییشدیر]

گنل اوخول لار[دَییشدیر]

سنقر شهری ۲۲ مین عمومی اوخول اوخوجو ایله درسی پیشرفتی میانگینی اوستان میانگین‌دن یوخاری‌دا دیر کی تأسوف‌له پوشش سطحیندن آشاغیدا دیر. .[۲۳]

یوکسک اوخول لار[دَییشدیر]

سنقرون بۇ جومله اؤنملی و علمی شهرلردن حساب اولاراق یوکسک اوخول سطح‌لرینده نئچه بیلیم یوردونا یییه اولاراق بۇ جومله سونقرون اؤزگور بیلیم یوردو (دانشگاه آزادی ) کرمانشاهین ان اؤنملی دانشگاه لاریندان حساب اولاراق و هابئله دانشکده کشاورزی و پزشکی‌سی و پیام نورو وار دیر. اؤزگور بیلیم یوردو : ۴۰۴ نفر طلبه ایله ۱۱ ریشته‌ده پایه عولوم و انسانی عولوم دا فعالیت لری وار. پیام نور بیلیم یوردو: ۲۱۹۲ نفر ایله طلبه ۲۰ ریشته‌ده پایه عولوم و انسانی عولوم‌دا فعالیت لری وار.[۲۳]

دینی حوزوی اوخول لار[دَییشدیر]

سنقر شهرین دینی و حوزوی اوخول لاری دا وار کی بیری کیشی لر و بیری ده قادینلار اوچون دیر. قادینلارین دینی حوزوی مکتبی نرجسیه مدرسه سی آدلانیر و آقالارین مدرسه لری امام خمینی آدلانیر.[۲۴][۲۵][۲۶]

شهر سوْرون ( مشکل )لاری[دَییشدیر]

اجازه‌سیز تیکینتی‌لر[دَییشدیر]

سنقر شهرین بیر اؤنملی سوْرونلاریندان اجازه‌سیز اوْلان تیکینتی‌لرین دوزلمه‌سی دیر ائله کی بۇ تیکینتی‌لر سنقر شهرین اوزنه پیس و سئفک منظره وئریب ائله کی شهرداری چالیشمالاریندان هله بۇ سوْرون گوج ایله داوامی واردیر.[۲۷]

یوللار[دَییشدیر]

سنقر شهری 93 مین نفر ایله 134 کیلومتیر اصلی یولو و هابئله 611 کیلومتیر فرعی یولو واردی 86 کیلومتیر کند یولو واردیر[۲۸] هابئله سنقر شهرین کمربندی سی 13 کیلومتر اوزوناسی ایله وورولاراق 30% پیشرفتی واریمیش بۇ کمربندی کربلا آزاد یولونا قوشولور پروژه ایتالیایی شرکتین عهده سینده دیر و دئمک بۇ پروژه سنقر شهرین بن بست دن قورتاراجاق[۲۹] سنقر شهری قدیم دن کربلا و عتبات یولون اوستونده اولاراق چوخلو کاروانلار آذربایجان دان کربلایا گئدنده اوز یولارین سنندج سوننو بیر شهر سالماییب سنقر شهردن گئچردیلر. سنقر شهرین فاصیله سی اونملی شهرلر و اوستان مرکزلری عیبارت دیر:[۳۰]

سنقر سنقر سنقر
یزد - 874 کیلومتیر اراک - 304 کیلومتیر اردبیل - 666 کیلومتیر
اورمیه - 499 کیلومتیر اصفهان - 633 کیلومتیر اهواز - 554 کیلومتیر
ایلام - 267 کیلومتیر بجنورد - 1157 کیلومتیر بندر عباس - 1516 کیلومتیر
بوشهر - 996 کیلومتیر بیرجند - 1548 کیلومتیر تبریز - 526 کیلومتیر
تهران - 426 کیلومتیر خرم آباد - 225 کیلومتیر رشت - 512 کیلومتیر
زاهدان - 1718 کیلومتیر زنجان - 409 کیلومتیر ساری - 694 کیلومتیر
سمنان - 631 کیلومتیر سنندج - 134 کیلومتیر شهرکرد - 510 کیلومتیر
شیراز - 1118 کیلومتیر قزوین - 341 کیلومتیر قم - 376 کیلومتیر
کرج - 424 کیلومتیر کرمان - 1224 کیلومتیر کرمانشاه - 92 کیلومتیر
گرگان - 829 کیلومتیر مشهد - 1307 کیلومتیر همدان - 107 کیلومتیر
یاسوج - 966 کیلومتیر * *

ایدمان (ورزش)[دَییشدیر]

سنقر شهرینده و کگندلرینده جمعا 26 فعال فضای ورزشی واردیر کی بونلاردان 16 فضا اوستو اورتولو 10 اوست آچیق دیر هابئله 40 ورزشی هئیت و 3 مین 300 ورزشکار دوره گورلموش 3 مین دوره گورلمه میش بۇ بولگه نین ورزشکارلاری تشکیل وئریب لر. بۇ بولگه ده چرخ سورمک ، چولده یول گئتمک ، جوانلارین استعداد لارین تاپیب و اونلاری بئجرمک اونملی و گرکلی بیر ایش لردن دیر سنقر بولگه سینده ایدمانسال ( ورزشی ) فضا باشلیقی 1.8 دهم سانتی متیر مربع دیر.[۳۱]

بهداشت،درمان[دَییشدیر]

سنقر شهری بهداشت درمان قونوسوندا بیر ۶۵ تخت ایله بیمارستان هابئله ۹ درمان مرکزی و هابئله ۸۳ بهداشت ائی ایله یاخشی وضعیته مالیک دیر. بۇ شهرین بهداشت درمان شاخصه لری کرمانشاه اوستانین میانگین شاخصه لریندن اوسته دیر میثال جه سنقر شهری ۸/۰ جمعیت رشد درصدی ایله ایمن شهری آدیلا تانینیب دیر.[۲۳]

مدیا و درگی‌لر[دَییشدیر]

TV و رادیو کانالی[دَییشدیر]

رادیو[دَییشدیر]

رادیو کیرمانشاه ۱۳۳۷جی ایلدن ۱ کیلوواتی یولاجی ایله و ۶ ساهان برنامه گونده اؤز ایشین رسمی صورت باشلایب. اوندان قاباق ۱۳۳۰ بی‌سیم طریقی ایله محدود شکیل ده پوشش وئریلردی.

TV[دَییشدیر]

کیرمانشاه اوستانین تلویزیون شبکه‌سی ده ۱۳۸۰جی ایلین سه شنبه گونو خوردادین ۸ قائم مقام سازمان صدا سیمای جمهوری اسلامی ایران طریقی ایله و اونون معاون و مودیرلری و اوستان مسئولاری ایله افتتاح اوْلوندی. کیرمانشاه اوستانین تلویزیون شبکه‌سی‌نین بۇ جومله بۇ موضوع لاردا فعالیت ائدیر: اجتماعي سياسي ، فرهنگي ، هنـــري و علمي و ایندیلیکده گونده ۹ ساهات برنامه یارانیب و یایلماغینا اختصاص وئریر[۳۲] هابئله حال حاضیردا کرمانشاه صدا و سیماسی سنقر تورکلرینه برنامه‌سی یوخودور. سنقر تورکلری کیرمانشاه اوستانیندا ۲ میلوندان ۵۰ مین جمعیت ایله ۲/۵% سنقر تورکو دیلر ایندیه قدر کیرمانشاه اوستانین شبکه‌سی سنقر تورکلرینه گؤره صیفر ساهاتلیق برنامه قویماییب و بۇ حالدا کی بۇ دیل بشری فرهنگی میراث ساییلاراق حذف اوْلوب بئیندن گئتمکده دیر.

درگی‌لر[دَییشدیر]

انقلاب‌دان اؤنجه سنقر شهرینده ۱۳۳۰ الي ۱۳۳۵ ایل‌لرینده اوچ روزنامه سنقر شهرینده بۇ آدلاردا یاییلیردی: نداي اسلام ، شهاب ساقب و ستاره سرخ.[۱۷] ایندیلیک‌ده نئچه هفته نامه و خبری یاییم سایت‌لاری دا سنقردا چالیشیرلار.

گورملی و تاریخی یئرلر[دَییشدیر]

(سونقور) سنقر شهری آذربایجانین ان قدیمی و گوزل شهرلریندن دیر. بۇ شهرین نئچه دیرلی اثرلری وار آنجاق بونلاردان ان اؤنملی اثر (سونقور) سنقرون قدیمی بازاری دیر. (سونقور) سنقرون بازاری او بیری شهرلرین بازلارین خلافی اوست اورتولو دئییل سانکی بیر راستادا حجره‌لر و توکان‌لار یئرلشیب‌لر و اونلاری باشلاریندا بالکن کیمین تخته‌لری واردیر. بۇ بازارین دا قیدمتی دئدیگلر اساسیندا قاجار دوره‌سینین اواخیریندا تیکیلیب‌دیر.

دروازالار[دَییشدیر]

(سونقور) سنقر شهری قدیملیکده بؤیوک دیوارلارلا حصارلانمیشدی. بۇ قالانین ۱۲ دروازاسی واریمیش که ۱۳۳۱ قدر اوچ دروازاسی قالاراق اوبیری‌لر پهلوی دئورسینین اول‌لرینده گؤتورلنیب‌دیر و حصارلیغی بئین‌دن گئدیب.[۹]

سونقورون قدیمی شکیلی 91 ایل بوندان اونجه

سوغات[دَییشدیر]

سنقر شهرین سوغاتی عبارت دیر: ال ایشلریندن، فرش، چرم، لبنيات و گونه‌باخان توخومو. سانکی دئمک اولار هامی‌دان اؤنملی سوغاتی‌سی گونه‌باخان توخومو دیر.[۳۳] هابئله سنقرون کابابی دا معروف دیر

محلی یئمک و غذالار[دَییشدیر]

سنقرون بیر تعداد محلی یئمک و غذالاریندان بوندان عیبارت دیلر: ترقومه - تامته آشی- یئتیمچه- کاچی- پتله شله- قورا آشی- شورا برنج- قیقاناق- قمری آشی- دویینه- ماساوه- دوغرماج- کئفته-قووت- سبزی آشی- شلم شوروا- طوق آشی- قارین- ملیس بادمجان- کئفته ریزه- آلچا آشی

۱۳۳۱جی ایل‌ده فرهنگ، مدنیّت[دَییشدیر]

سونقور شهرین هوایی شکیلی 1328 جی ایل ده

(سونقور) سنقر شهری بیر کیچیک و صفالی دوزلوق‌ده یئرلشیب کی اونون اطرافین توْرپاقلی و اکینلی تپه‌لر آلیب‌لار. ( سونقور) سنقر شهرین گونئینده باشی قارلی دالاخانی داغی وار و اونون قوزئینده توْرپاقلی مادیان داغی وارهابئله لیلمانج دره سی ده دوغو سمتینده بۇ شهره طبیعی گؤزل‌لیک‌لر وئریب دیر. او کس‌لر کی کیرمانشاه بولگه سینین قصبه و بخش مرکز لرین گؤروب‌لر بۇ شهرین گیریشینده اونون بؤیوک کوچه‌لری و منظم بازاری تعریف و قبول ائدیرلر کی بۇ شهرین سکنه‌سی قدیم‌دن سلقه‌لی هابئله ذوقولو اینسانلاردیلار و اول گوندن شهری اوصول اوزوندن تیکیب‌لر. شهرین ائولری بۇ حالدا کی آغاجلی دئییل سانکی ائولری بؤیوک و چوخلوسو ایکی مرتبه بؤیوک دیوارلاری وار. کوچه لرین انی ۴ الی ۶ مئتیر و دئمک چوخو داش دوشنیلیب دیر شهرین بازاری شهرین اورتاسیندا یئرلشیب و تخمین ایله ۶۵۰ باب توکانی وار. شهرین محله لری عبارتدیر:

  • پیره : پیره محله سی شهرین قوزئیده یئرلشیب.
  • هادره : هادره شهرین دوغو سمتینده یئرلشیب.
  • چهاربلاغی:چهاربلاغی شهرین گونئیده یئرلشیب.
  • سرچقا:سرچقا شهرین باتی سمتینده ده یئرلشیب.

شهرین سویو امامزادا،امیر،بازاربلاغی،چهاربلاغی و نئچه آیری بولاق لاردان تامین اولور.[۹]

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. مرکز آمار ایران
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ سایت رسمی حوزه هنری
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ سنقر و سنقری لایق بهترین ها
  4. ریاست جمهوری سخنرانی در دیدار با مردم سنقر وكلیایی
  5. لغت نامه دهخدا
  6. سنقر فرمانداری‌سی
  7. Michael Knüppel. “TURKIC LANGUAGES OF PERSIA: AN OVERVIEW”. In Encyclopædia Iranica. Bibliotheca [۱] Persica Press, April 15, 2010. Retrieved July 26, 2013.
  8. Bulut, Christiane, Iranian Influence on Sonqor Turkic, dans Éva Ágnes Csató, Bo Isaksson, Corina Jahani (éditeurs): Linguistic Convergence and Areal Diffusion. Case Studies from Iranian, Semitic and Turkic, pp. 241-268, Londres, Routledge, 2004
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ فرهنگ جغرافیایی ایران - جلد ۵ -انتشارات ستاد جغرافیایی ارتش - حاجعلی رزم آرا- ۱۳۳۱ - صفحه:صفحه ۲۵۰
  10. سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی- جواد هئیت - نشر پیکان ،تهران ۱۳۸۰ - صفحه:۴۳۵
  11. دانیشنامه ایسلام مقاله SUNKUR
  12. شهرینیزین نئچه جمعیتی واردیر
  13. предполагаемое
  14. اداره پست کرمانشاه
  15. اورداپ مجله سی
  16. دادگستری کرمانشاه
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ سهیل سنقر
  18. سنقر دات کام
  19. ویکی اطلس فرهنگی ایران
  20. بیتوته قدیمی ترین کتابخانه سنقر
  21. لیست کتابخانه های استان کرمانشاه
  22. سنقر دات نت
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ ۲۳٫۲ سنقر فرمانداری سی
  24. تجلیل از اساتید حوزه سنقر
  25. اطلاعات حوزوات
  26. مدرسه نرجسیه
  27. ساخت‌وساز غیرمجاز در شهرستان سنقر و کلیایی بیداد می‌کند
  28. وزارت راه و شهرسازي
  29. احداث آزاد راه کربلا موجب برون رفت شهرستان سنقر و کلیایی از بن بست می شود
  30. فاصله و مسیر جاده سنقر به مراکز استانها
  31. خبرگزاری فارس
  32. صدا وسیمای مرکز کرمانشاه
  33. مرکز رشد سنقر و کلیائی