سیبری تورک دیللری

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سیبری تورک دیللری
قوزئی دوغو تورک دیللری
جوغرافی
داغیلیمی
سیبری
دیل عائیله‌سیتورک دیللری
Early form
آلت بؤلۆملر
  • قوزئی
  • گۆنئی
قلوتتولوقnort2688  (قوزئی)[۱]
sout2693  (گۆنئی)[۲]
{{{mapalt}}}
سیبری تورک دیللری عائیله‌سینه عایید اوْلان 10 دیلین جوغرافی داغیلیمی.

سیبری تورک دیللری (لاتین تورکجه: Sibir türk dilləri؛ تورکیه تورکجه‌سی: Sibirya Türk dilleri) یوخسا قوزئی دوْغو تۆرک دیللری تورک دیللرینین بیر قوْلودور. بو قوروپا عایید 8 دیلین توپلام دانیشانلاری‌نین سایی‌سی 700.000 یاخینلیغیندادیر.

دوغما دانیشانلار سایی‌سینا گؤره سیبری تۆرک دیللری[دَییشدیر]

تورک دیللری، تورک خالقلاری‌نین دانیشدیغی ان آزی 35[۳] موستند دیلین دیل عائیله‌سی دیر. آشاغیداکی گلن دانیشانلارین سایی‌سی، آمارلار و تخمینلردن (2019) آلینیب و روْند اولموشدور:[۴][۵]

سایی آد وضعیت دوْغما دانیشانلار اصلی اؤلکه
1 ساخا تورکجه‌سی تهلۆکه‌ آلتیندا 400,000 Flag of Russia.svg روسیه
2 تووا تورکجه‌سی تهلۆکه‌ آلتیندا 300,000 Flag of Russia.svg روسیه
3 گونئی آلتای تورکجه‌سی شیدتله تهلۆکه آلتیندا 60,000 Flag of Russia.svg روسیه
4 خاکاس تورکجه‌سی کسینلیکله تهلۆکه آلتیندا 50,000 Flag of Russia.svg روسیه
3 قوزئی آلتای تورکجه‌سی[۶] جیدی تهلۆکه آلتیندا 5,000> Flag of Russia.svg روسیه
5 باتی یوغور تورکجه‌سی شیدتله تهلۆکه آلتیندا 5,000 Flag of the People's Republic of China.svg چین
6 شور تورکجه‌سی شیدتله تهلۆکه آلتیندا 3,000 Flag of Russia.svg روسیه
7 قوماندی آغیزی[۷][۸] جیدی تهلۆکه آلتیندا 2,000 Flag of Russia.svg روسیه
8 تئلئووت آغیزی[۹] جیدی تهلۆکه آلتیندا 2,000 Flag of Russia.svg روسیه
8 چالقان آغیزی[۱۰] شیدتله تهلۆکه آلتیندا 1,000 Flag of Russia.svg روسیه
10 دولقان تورکجه‌سی کسینلیکله تهلۆکه آلتیندا 1,000 Flag of Russia.svg روسیه
5 فویو قیرغیز تورکجه‌سی جیدی تهلۆکه آلتیندا (?)600 Flag of the People's Republic of China.svg چین
11 توفا تورکجه‌سی جیدی تهلۆکه آلتیندا 100 Flag of Russia.svg روسیه
12 چولیم تورکجه‌سی جیدی تهلۆکه آلتیندا 50 Flag of Russia.svg روسیه
13 سویوت تورکجه‌سی تۆکنمیش، یاریم دیریلمیش[۱۱] Flag of Russia.svg روسیه
توپلام سیبری تۆرک دیللری تهلۆکه‌ آلتیندا 800,000 Flag of Russia.svg روسیه

قوروپلاندیرما[دَییشدیر]

Proto-Turkic شاز تورکجه‌سی قوزئی دوْغو تورکجه دیللری (سیبری تۆرک دیللری) قوزئی سیبری
گۆنئی سیبری سایان تۆرکجه‌سی
یئنی‌سئی تۆرکجه‌سی
چولیم تۆرکجه‌سی
آلتای تۆرکجه‌سی[۱۸]
اسکی تۆرکجه

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "North Siberian Turkic". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "South Siberian Turkic". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  3. Dybo A.V., Chronology of Türkic languages and linguistic contacts of early Türks, Moscow, 2007, p. 766, Archived copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2005-03-11. یوْخلانیلیب2021-11-27. (In Russian)
  4. https://www.ethnologue.com/
  5. https://glottolog.org/
  6. Northern Altai. ELP Endangered Languages Project.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Kumandin. ELP Endangered Languages Project.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Bitkeeva, A.N.. The Kumandin Language. Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia. یونسکو.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ Nevskaya, I.A.. The Teleut Language. Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia. یونسکو.
  10. Tazranova, A.R.. The Chelkan Language. Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia. یونسکو.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Rassadin, V.I.. The Soyot Language. Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia. یونسکو.
  12. Northern Altai. ELP Endangered Languages Project.
  13. Deviating. Probably of South Siberian origin (Johanson 1998)
  14. Coene 2009, p. 75
  15. Coene 2009, p. 75
  16. Concise Encyclopedia of Languages of the World. Contributors: Keith Brown, Sarah Ogilvie (revised ed.). Elsevier. 2010. p. 1109. ISBN 978-0080877754. Retrieved 24 April 2014.CS1 maint: others (link)
  17. Johanson, Lars, ed. (1998). The Mainz Meeting: Proceedings of the Seventh International Conference on Turkish Linguistics, August 3-6, 1994. Turcologica Series. Contributor: Éva Ágnes Csató. Otto Harrassowitz Verlag. p. 28. ISBN 3447038640. Retrieved 24 April 2014.
  18. Some dialects are close to Kirghiz (Johanson 1998)