فاتیح سولطان محمد
| ایکینجی محمد | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| قیصر روم ایکی قۇرونون سولطانی، ایکی دنیزین خاقانی ابوالفتح فاتیح | |||||
 | |||||
| ۷-جی عثمانلی سولطانی | |||||
| شاهلیق | آقوْست ۱۴۴۴– سپتامبر ۱۴۴۶ | ||||
| قاباقکی | ایکینجی مراد | ||||
| سوْنراکی | ایکینجی مراد | ||||
| شاهلیق | ۳ فوریه ۱۴۵۱– ۳ مئی ۱۴۸۱ | ||||
| قاباقکی | ایکینجی مراد | ||||
| سوْنراکی | ایکینجی بایزید | ||||
| دوغوم | ۳۰ مارس ۱۴۳۲ ادیرنه، عثمانلی ایمپیراتورلوغو | ||||
| اولوم | ۳ مئی ۱۴۸۱ (۴۹ یاش) گبزه، عثمانلی ایمپیراتورلوغو | ||||
| دفن | فاتیح مسجیدی، ایستانبول | ||||
| حیات یولداشی | بیرینجی گولباهار خاتون گولشاه خاتون هلنا خاتون الکسیاس خاتون ستی مکرمه خاتون چیچک خاتون آنا خاتون خدیجه خاتون | ||||
| اوشاقلار | گوهرخان سولطان ایکینجی بایزید شاهزاده مصطفی شاهزاده جم عایشه سولطان قمرخان سولطان | ||||
| |||||
| سولاله | عثمانلی | ||||
| آتا | ایکینجی مراد | ||||
| آنا | هما خاتون | ||||
| دین | ایسلام | ||||
| طوغرا |  | ||||
ایکینجی محمد (عثمانلیجا: محمد ثانى؛ د. ۳۰ مارس ۱۴۳۲، ادیرنه، عثمانلی ایمپیراتورلوغو - اؤ. ۳ مئی ۱۴۸۱، گبزه، عثمانلی ایمپیراتورلوغو) و یا بیلینن آدی ایله فاتیح سولطان محمد یا دا قیساجا فاتیح، عثمانلی ایمپیراتورلوغونون ۷-جی سولطانی دیر.[۱] فاتیح، ایکی دؤنم عرضینده ایلک اوْلاراق ۱۴۴۴–۱۴۴۶ ایللری آراسیندا قیسا بیر مۆدت، داها سوْنرا ۱۴۵۱–۱۴۸۱ ایللری آراسیندا اؤلومونه قدر ۳۰ ایل بوْیونجا حؤکوم سۆردو و عثمانلی ایمپیراتورلوغو و تورک دونیاسینین ان بؤیوک حؤکومدارلاریندان بیری اوْلاراق آدینی تاریخه یازدی. ایکینجی محمد، ۲۱ یاشیندا ۲۸ مئی ۱۴۵۳ تاریخینده ایستانبولون فتحی ایله ۱۰۰۰ ایللیک دوغو روم ایمپیراتورلوغونو یؽخدی و دؤولتی ایمپیراتورلوغا یۆکسلتدی.[۲] بۇ حادیثهدن سوْنرا فاتیح لقبینی آلان ایکینجی محمد بیر چوْخ تاریخچیه گؤره اورتا چاغین سوْنو و یئنی چاغین باشلانقیجینا نهدن اوْلدو و "چاغ آچان حؤکومدار" کیمی آدلاندی.[۳]
ایکینجی محمد، ۳۰ مارس ۱۴۳۲ تاریخینده ادیرنهده دوْغولدو. کیچیک یاشدان تحصیلینه و یئتیشمهسینه چوْخ اؤنم وئریلن شاهزاده محمد، دؤنمین ان اۆستون و آدلیم عالیملریندن تحصیل گؤردو. ۱۱ یاشینا گلدیگینده ایداری جهتدن تجروبه قازانماسی اۆچون مانیسا سانجاقبیلیگینه تعیین ائدیلدی.[۴] قورآن، فلسفه، حدیث، تفسیر، فیقه، کلام، تاریخ، هندسه، ریاضیات، فیزیک، شیمی و آسترونومی ساحهلرینده فوق العاده بیر شکیلده یئتیشدی.[۴] ۱۴۴۴ ایلینده آتاسی ایکینجی مراد، تختی ۱۲ یاشینداکی اوْغلو محمده بؽراخاراق مانیسایا چکیلدی.[۴] آنجاق عثمانلی تختینه کیچیک یاشدا بیرینین کئچدیگینی ائشیدن آوروپا اؤلکهلری، بیر دفعه داها عثمانلی توْپراقلارینا سالدیرماغا قصد ائتدی. بۇنا گؤره صدراعظم چاندارلی خلیل پاشانین دعوتلری و یئنیچئریلرین عۆصیان چیخارماسینین آردیندان ایکینجی مراد، ۱۴۴۶ ایلینده تکرار تخته کئچدی.[۴]
ایکینجی محمد، ۱۴۵۱ ایلینده باباسینین وفاتیندان سوْنرا ۱۹ یاشیندا تکرار حاقی اوْلان عثمانلی تختینه اوْتوردو. عثمانلی دونانماسینی گۆجلندیریب قوسطنطنیهیه سالدیرماق اۆچون حاضیرلیقلارا باشلادی و شهری ۱۴۵۳ ده ۲۱ یاشیندا ایکن فتح ائدیب بیزانس ایمپیراتورلوغونا سوْن وئردی.[۵] آردیندان ۱۴۶۰ دا مورا دسپوتلوغونو[۶]، ۱۴۶۱ ده ایسه ترابزون ایمپیراتورلوغونو[۷] اله کئچیریب "دوغو روم" مدنیتینین سوْن ایکی قالینتیسینی دا حؤکمو آلتینا آلدی. ۱۴۷۳ ده آغقویونلو دؤولتی حؤکومداری اوزون حسنی اوتلوقبئلی دؤیوشو ایله مغلوب ائتدی.[۸] بۇنلارین یانی سؽرا، آنادولو دا و بالکانلار دا فتحلرینی داوام ائتدیریب کارامان و اطرافی، صربیستان، افلاک، بوسنی، آلبانی و قیریم کیمی اؤنملی بؤلگهلری عثمانلی ایمپیراتورلوغونا قازاندیردی.[۹] سلطنتی مۆدتجه بیر چوْخ سیاسی و ایجتیماعی رفورملار یاپان فاتیح سولطان محمد، ایستانبول فتحیندن سوْنرا دؤولته یئنی دۆزنلر وئردی و قانونلار تنظیم ائدیب اوْنلاری "فاتیح قانوننامهسی" اوْلاراق کیتابلاشدیردی.[۱۰] ایسلام پئیغمبری حضرت محمدین حدیث شریفینه نائیل اوْلان فاتیح سولطان محمد،[۱۱][۱۲] نهایت ۱۴۸۱ ایلینده اوْردوسونو توْپلاییب یوْلا چیخارکن، یوْلون باشیندا خستهلندی و ۳ مئی ۱۴۸۱ تاریخینده، گبزه یاخینلارینداکی اوْردوگاهیندا ۴۹ یاشیندا ایکن وفات ائتدی.[۱۳] یئرینه اوْغلو ایکینجی بایزید، قارداشی جم سولطان ایله اوْلان تخت موجادیلهسینی قازاناراق تخته کئچدی.[۱۴]
قایناقلار
[دَییشدیر]- ↑ MEHMED II. Halil İnalcık. TDV İslâm Ansiklopedisi (2003).
- ↑ İstanbul'un Fethi. Hakkı Uzunçarşılı. Türk Tarih Kurumu.
- ↑ Tarihi Çağları Başlatan ve Bitiren Olaylar Nelerdir? Tarihi Çağlar Hangi Olay ile Başlar ve Biter? (Türkçe). Habertürk (14 Mars 2023).
- 1 2 3 4 Şimşirgil, Ahmet (2017). Kayı II: Cihan Devleti (in Türkçe). Timaş Yayınları. p. 296. ISBN 978-605-08-1294-7. 23 July 2023-ده یوخلانیب.
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) CS1 maint: url-status (link) - ↑ Foster, Charles (22 September 2006). The Conquest of Constantinople and the end of empire. “It is the end of the Middle Ages”
- ↑ Setton, Kenneth Meyer; Hazard, Harry W. (1975). The Fourteenth and Fifteenth Centuries (in English). Univ of Wisconsin Press. pp. 272–274. ISBN 978-0-299-06670-3. 27 July 2023-ده یوخلانیب.
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Lowry, Heath W.. TRABZON. TDV İslâm Ansiklopedisi.
- ↑ Erdem,İlhan. Akkoyunlu Kaynaklarına Göre Otluk Beli (Başkent) Savaşı.[اولو باغلانتی] 4 August 2020
- ↑ Âşıkpaşazâde (2003). Osmanoğulları'nın Tarihi (in Türkçe). K Kitaplığı. pp. 265–268. ISBN 978-975-296-043-5. 1 August 2023-ده یوخلانیب.
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Doç. Dr. Coşkun Üçok. Osmanlı Devleti Teşkilatında Tımarlar, IV. Mali Bakımdan Tımarlar. s.89.. آرشیولنیب اصلی نۆسخهدن on 2011-03-02. یوْخلانیلیب2022-03-25.
- ↑ Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethetmesini öven bir hadis var mıdır ve hangi hadis kitabında geçiyor?. sahihhadisler.com.
- ↑ Stavrides, Théoharis (2001). The Sultan of Vezirs: The Life and Times of the Ottoman Grand Vezir Mahmud Pasha Angelović (1453–1474) (in English). BRILL. p. 23. ISBN 978-90-04-12106-5. 23 July 2023-ده یوخلانیب.
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Fatih Sultan Mehmet nasıl öldü? Hastalık mı, zehirlenme mi? (Türkçe). Sabah (9 May 2021).
- ↑ Sakaoğlu, Necdet "Beyazid II", (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, C.1 s.299-302 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0073-7.