مکه

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(مکه-دن يوْل‌لاندیریلمیش)
یوْللاندیرما صفحه‌سی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مسیزپرین دَییشیب:

‌مکّه‌ (مكة) — سعودیه‌ عربیستانیندا بیر شهریدیر. ‌مکّه‌ – دونیا موسلمانلارینین اساس موقدس شهریدیر.

مکّه

ایسلامدا ‌مکّه‌نین یئری[دَییشدیر]

ایسلام دینینین بانیسی محمد قدیم‌ تیجارت مرکزی اوْلان بۇ شهرده دوْغۇلمۇش، یاشامیش و اؤز تبلیغاتینا باشلامیشدیر. اوْ، الله‌آ ایمان گتیرمکدن بوْیۇن قاچیران هموطن‌لرینین تعقیبیندن یاخا قۇرتارماق اۆچۆن 622-جی ایلده بیر دسته‌ طرفداری ایله بیرلیکته‌ یثربه (سوْنرادان مدینه آدلاندیریلمیشدیر) کؤچمۆش، اورادان ‌مکّه‌لیلره قارشی موباریزه‌ آپارمیش، نتیجه‌ اعتیباری ایله اونلاری اؤزۆنه تابع ائتدیرمیشدیر.

محمد ‌مکّه‌نین قدیم‌ بۆت پرست زیارتگاهی اوْلان کعبه‌نی ایسلامین باشلیجا موقدس اوْجاغی اعلان ائتمیش و بۆتۆن موسلمانلارا اوْرانی زیارت ائتمه‌یی (حجه گئتمه‌یی) امر ائتمیشدیر. کعبه‌ ‌مکّه‌نین المسجید الحرام آدلانان اساس مسجیدینده یئرله‌شیب‌دیر.

اوْرتا عصرلرده ‌مکّه‌ حیجازین (عربیستانین) ایداری مرکزی ایدی، شهرده دین علم‌لری ترقی ائدیردی. XX عصرین اول‌لرینده ‌مکّه‌ شهر شریف‌لرینین تۆرک حؤکمرانلیغینا قارشی قالدیردیقلاری عصیانین سیاسی مرکزینه چئوریلمیشدی.

‌مکّه‌ده دؤرد سونّی مذهبینین و جعفری شیعه‌لرینین تدریس مۆسیسه‌لری یئرله‌شیب‌دیر.

مکّه‌نین تاریخی[دَییشدیر]

تام آدی ‌مکّه‌ المکرّمه‌ اوْلان شهر سعودیه‌ عربیستانی کیرال‌لیغینین غربینده مدینه و طائیف شهرلری آراسیندا یئرلشمیشدیر. عرب دیلینده مرکز معناسینی داشییان شهر ام‌القوراء، بئیت اۇل-‌امین، بککه کیمی ده قئید اولونۇر.

‌مکّه‌ ایلک اول سۇسۇز صحرا اوْلموش سوْنرادان ایبراهیم پئیغمبرین حیات یوْلداشی هجر خانیم اوْغلۇ ایسماعیل پئیغمبر ایله بۇرایا گلمیش و الله‌آ دوعا ائدرک اوْنا سۇ وئریلمسینی ایستمیشدی. الله‌ تعالی دا دوعاسینی قبول ائدیب و بۇگۆن زمزم آدلانان بۇلاغ صحرادا یوْخدان وار ائتمیشدی. ‌مکّه‌یه سوْنرادان باشقا عرب قبیله‌لری ده آخیشماغا باشلامیشدی. ‌مکّه‌ ایلک اوْرتا عصرلرده موختلیف دؤلت اراضیلرینه تابع اوْلسا دا سوْنرادان الله‌ تعالی طرفیندن ائلچی اوْلاراق محمد علیه‌السلامی گؤندرمیش و ایسلام دینینین غالیب گلمسیندن سوْنرا یارانان ایلک موسلمان خیلافتینین پایتختی اوْلموشدور. ‌مکّه‌نی داها چوْخ مشهور ائدن اورادا یئرلشمیش کعبه‌ ائویدیر. ‌قرآنی ‌کریمده الله‌ تلانین ائوی آدلاندیریلان کعبه‌ ایبراهیم پئیغمبر طرفیندن ایلک دفعه‌ تیکیلدییی بیلدیریلیر. بۇ گۆن بۆتۆن دونیادا ناماز قیلان و دوعا تۇتان موسلمانلار اۆزلرینی محض قیبلیه یعنی ‌مکّه‌ شهرینده یئرلشمیش کعبه‌ ائوینه(بککه) طرف تۇتۇرلار.

‌مکّه‌ شهریینده 1700000 اینسان یاشاییر. حج زیارتی زامانی شهرین اهالیسی دفعه لرله‌ آرتیر. سعودیه‌ عربیستانی کیرالی ‌مکّه‌ و مدینه شهرلرینین مودافیعه‌جیسی سایایلیر.

غئیری-موسلمانلارین شهره ‌دخیل اوْلماسی قدغندیر.

قایناق‌لار[دَییشدیر]

شیعه
Hadith Ali.svg
درگاه تشیع
عقاید
فروع نماز • روزه • خمس • زکات • حج • جیهاد • امر به معروف و نهی از منکر • تولی • تبری
شیعه مهدویت: غیبت (غیبت صغری، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعت • بدا • شفاعت و توسل • تقیه • عصمت • دینی مرجع‌لیگی، حوزه علمیه و تقلید • ولایت فقیه • متعه • شهادت ثالثه • جانشینی محمد • نظام حقوقی
شخصیت‌ها
اون‌دورد معصوم محمد • علی ابن ابیطالب • فاطمه الزهرا • حسن بن علی • حسین ابن علی • ایمام سجاد • محمد بن علی • ایمام صادق • ایمام کاظم • ایمام رضا (ع) • ایمام جواد (ع) (تقی) • علی النقی (امام هادی) (نقی) • ایمام عسکری (ع) (عسکری) • حضرت مهدی
صحابه سلمان فارسی • مقداد بن اسود • میثم تمار • ابوذر غفاری • عمار یاسر • بلال حبشی • جعفر بن ابی‌طالب • مالک اشتر • محمد بن ابوبکر • عقیل • عثمان بن حنیف • کمیل بن زیاد • اویس قرنی • ابوایوب انصاری • جابر بن عبدالله انصاری • ابن‌عباس • ابن مسعود • ابوطالب • حمزه • یاسر • عثمان بن مظعون • عبدالله بن جعفر • خباب بن ارت • اسامة بن زید • خزیمة بن ثابت • مصعب بن عمیر • مالک بن نویره • زید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسد • حلیمه • زینب • ام کلثوم بنت علی • اسماء بنت عمیس • ام ایمن • صفیه بنت عبدالمطلب • سمیه
رجال و علما کشته‌شدگان کربلا • فهرست رجال حدیث شیعه • اصحاب اجماع • روحانیان شیعه • عالمان شیعه • مراجع تقلید
مکان‌های متبرک
مکه و مسجدالحرام • مدینه، مسجد النبی و بقیع • بیت المقدس و مسجد الاقصی • نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه • کربلا و حرم حسین بن علی • کاظمین و حرم کاظمین • سامرا و حرم عسکریین • مشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینب • قوم و حرم فاطمه معصومه • شیراز و شاه‌چراغ • کاشمر و حمزه بن حمزه بن موسی بن جعفر امامزاده سید مرتضی و آرامگاه سید حسن مدرس • آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف • ری و حرم شاه عبدالعظیم
مسجید • امامزاده • حسینیه
روزهای مقدس
اوروج بایرامی • قوربان بایرامی • غدیر خم • محرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعث • میلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
موباهیله • غدیر خم • سقیفه بنی‌ساعده • فدک • رویداد خانه فاطمه زهرا • عثمان بن عفان • جمل دؤیوشو • نبرد صفین • نبرد نهروان • کربلا دؤیوشو • مؤتمر علماء بغداد • حدیث ثقلین • اصحاب کسا • آیه تطهیر • شیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قورآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصار • الکافی • تهذیب الاحکام • من لایحضره الفقیه
مصحف فاطمه • مصحف علی • اسرار آل محمد
وسائل‌الشیعه • بحارالانوار • الغدیر • مفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیان • تفسیر المیزان • کتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) • اسماعیلیه • زیدیه • غلاه • واقفیه
منابع اجتهاد
قورآن • حدیث • عقل • اجماع