نپتون اؤته‌سی جیسم
نپتون اؤته‌سی جیسیم یادا نپتون آرخاسی جیسم (اینگلیسجه : trans-Neptunian object (TNO) ) — کی ترانس-نپتون جیسیمی شکلینده ده یازیلیر — گۆنش سیستمینده اولان کیچیک گزه‌گنلردیر کی گۆنشین اطرافیندا نئپتوندان داها بؤیوک بیر اورتا اۇزاقلیقدا دؤور ائدیرلر؛ نپتونون مدارینین یاریم-بؤیوک اوْخو ۳۰.۱ آسترونومی واحیدی (AU) یعنی گونشله یئرین آراسینداکی اورتا اۇزاقلیق دیر.
چوخلی نپتون اؤته جیسملری داها دا بؤلونورلر: کویپر قورشاغینین کلاسیک و رزونانسل (دؤنرگه لری بیر-بیرینه هماهنگ) جیسیملری، ساپیلمیش دیسک و آیریلمیش جیسیملر؛ ان اۇزاقدا اولانلار ایسه سدنوئیدلردیر. ۲۰۲۵-جی ایلین فوریه آیینا قدر کیچیک گزه‌گنلرین کاتالوقوندا ۱۰۰۶ نؤمرهلی و ۴۰۰۰-دن چوخ نؤمرهسیز TNO قئید اولونوب. آمما یاریم-بؤیوک اوْخو ۳۰ آسترونومی واحیدی-دان آرتیق اولان تَقریبن ۵۹۰۰ جیسم کیچیک گزه‌گن مرکزی (MPC) کاتالوقوندا وار کی اونلاردان ۱۰۰۹-و نؤمره لی دیر. ایلک تاپیلان نپتون اؤته‌سی جیسیمی ۱۹۳۰-جی ایلده پلوتون ایدی. گۆنشی بیرباشا دؤوره‌ن ایکینجی نپتون اؤته‌سی جیسیمی ۱۵۷۶۰ آلبین، ۱۹۹۲-جی ایله قدر تاپیلمادی. تانینان ان بؤیوک کۆتله‌لی نپتون اؤته لری اریسدیر؛ اونون آردینجا پلوتون، هائومئا، ماکه ماکه و قونقونق گلیر. نپتون اؤته‌سی جیسیملرینین دؤوره‌سینده ۸۰-دن چوخ پئیک (آی) کشف اولونوب. نپتون اؤته جیسملرین رنگلری بیر-بیریندن فرقلی‌دیر: یا بوزومتو-گؤی (BB) اولورلار، یا دا چوخ قیرمیزی (RR). گۆمان اولونور کی بونلار قایا، شکیلسیز (امورف) کربون و سو و متان کیمی اوچوجو بوزلارین قاریشیغیندان عبارت‌دیرلر و اۆستلری تولینلر و باشقا اورقانیک (عضووی) بیرلشمهلرله اؤرتولو‌دور. یاریم-بؤیوک محوری ۱۵۰ آسترونومی واحیدی-دان بؤیوک و گۆنشه ان یاخین نؤقطه‌سی ۳۰ آسترونومی واحیدی-دان آرتیق اولان ۱۲ کیچیک گزه‌گن تانینیر کی بونلارا حدّی نپتون اؤته‌سی جیسیملری (ETNO) دئییلیر.[۱]
قایناقلار
[دَییشدیر]- ↑ C. de la Fuente Marcos; R. de la Fuente Marcos (September 1, 2014). "Extreme trans-Neptunian objects and the Kozai mechanism: signalling the presence of trans-Plutonian planets". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 443 (1): L59–L63. arXiv:1406.0715. Bibcode:2014MNRAS.443L..59D. doi:10.1093/mnrasl/slu084.