پلوتونیوم

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن

بیر شیمیائی ماده و دمیرکیمی (فلز) ماده کی رادیواکتیو ماده سایلیر.اونون ماده سینده اتوم چکیردکی چوخ بؤیوک و آغیر اولماقینا گوره اونون چکیردکی گئچری چاغدا داغیلیر و بتا ایشیقی و آلفا ایشیقی وقاما ایشیقی اوندان چیخیر.

اونون نشانی pu و اتومی سایی 94 اتوم آغیرلیقی ۲۴۴٫۰۶ سیخلیقی (چقالی) ۱۹٫۸۰۰ kg/m۳

1940 اینجی ایلده نئچه فیزیک بیلین کندی GlennT.Seaborgگلن تی سیبورگ، Edwin McMillanادوین مک میلان , Kennedy و واهلWahl اورانیوم دوتریوم ماده سین سیکلوترون ماشینیدا کالیفرنیا بیلیم یوردوندا, بمباردمان ائتدیلر و اورانیوم دوتریوم پولوتونیوم ماده سینه چوندی.بو ماده چکیردک بومبی اولماقا یاخچی بیر ماده گوروشدی اونا گوره اونی گیزلیکده ساخلادیلار.بو ماده نین آدی پولوتون سیاره سیندن گوتورولوب کی بوچاغدا تاپیلمیشدی.

ایزوتوپ[دَییشدیر]

  • اونون ان آدلیم ایزوتوپی Pu۲۳۹دی کی اونون یاریم یاشاماسی 24200 ایل اولاراق.اونون یاریم یاشاماسی آز اولدوقونا گوره معدنلرده اونی چوخ چتین تاپماق اولار.پلوتونیوم 239 چکیردک راکتورلاردا اورانیوم 238دن اله گلر و چوخلو اوندان دوزلینر.
  • 238پلوتونیوم آلفا ایشیقی سالارو اونون یاریم یاشاماسی 87 ایلدی.گویه گئدن اوچمانلاردا اونی ایشه گتیرللر چون یاشایشی اینسان یاشاماسینا تایدی.

ایشلن مه سی[دَییشدیر]

پولوتونیوم چوخ تکنیکال ماده چکیردک بومبی دوزتماق اوچون اولاراق امما چوخلی آغیر بیر یئرده یغیشسا اوز اوزونه پاتلایب و چوخلو گوج یاردایب و داغیلداجاق .پولوتونیوم تکنیکال اولدوقونا گوره هر اولکه اونی ساخلاسا اتوم یا چکیردک بومبی دوزتماقا گوناهلی بیلینر.ایراندا نئچه ایل قاباخ بیر شیمیائی تستده پلوتونیوم یاراندی و ایران اتوم بومبی دوزتماقا چالیشان بیلیندی.آغیرسو راکتوردا کی اوندا طبیعی(دوغال) اورانیوم پاتلار اورانیوم 238 پولوتونیوم اولار و یئنی دن راکتوردا ایشلنر اونا گوره آغیر سو راکتورلاری اتوم بمبی دوزتماقا تکنیکالی واردی.ایراندا اراک (آراگی) راکتوری آغیرسو راکتوری اولاراق کی آمریکا و اروپا اوندان قورخولودی.

پولوتونیوم باسمادا قالسا یا بیر یئرده چوخلی یغنجاقی اولسا یا بیر بیری اوسته یوکلن سه اوز اوزونه چکیردکی داغیلار چون اونون رادیواکتیو ماده سی چوخدی و چکیردکی چوخ آغیردی و پاتلاماق اوچون گویلو چوخدی.اونی دایره و توپ کیمی ائتماقدان گرک اوزاخ گزاق و یا اونی بیر یئرده کی ایتسی سی اونی قیزدیرسین گرک ساخلانمیا چوخ خطرلی ماده اولور.

یانیماسی و داغلماسی[دَییشدیر]

پولوتونیوم خالیص ماده سی آلیشاندی.و اکسژن و سویونان شیمیائی قاریشار.او سوینان چوخ قاریشسا Pyrophoric ماده دوزلینر و یغیشار کی بوماده اوتاق ایسیتسینده اوز اوزنه یانار.پولوتونیوم اکسیژن ایله قاریشسا اونون حجمی چوخ چوخالار و اوز قابین سیندیرار.بونا گوره پلوتونیومی آپارماق اوچون بیر قوری و اکسژن سیز قاب ایستیر.پلوتونیوم آلیشسا اونی سوندورماقا منیزیوم اکسید توپراقی چوخ دئیرلی اولار.بو ماده هوانی سویق ائدر و اوت ایستیسین سوندورر و اونی توتار و اکسیژن اونا یئتمئز و بوغولار.1962 اینیجی ایلده راکی فلتزده Rocky Flats Plant کلورداو و بولدر آراسیندا اولان یئرده بیر بؤیوک پولوتونیوم آلیشیقی اوز وئردی.

پلوتونیوم سمی بیر ماده دی و اینسانی مسموم ائدر بو ماده نی ایسرائیل یاسر عرفاتی مسموم ائتماقا ایشلندی.2002 اینجی ایلده آمریکا دولتی 34 تون پلوتونیومی آمریکا قوشونندان آلدی کی بو پلوتونیوم چگیردگ بومبی دوزتماقا ایشه گلیردی اولار بو قدر پلوتونیومی آرادان آپارماقا اوز راکتورلارین ماکس یاندیرماقا چووردولر.

آمریکادا ۶٫۲ kg پلوتونیوم گیرده شکیلده Los Alamos لوس آلاموسدا ۲۱ آقوست ۱۹۴۵ده آپاریلماقدا آلیشدی Harry Daghlian هری داقلیان ۵۱۰ rem رادیواکتیو ماده سی قاباغیندا قالدی و 4 هفته سورا جانین ایتیردی.1958ده بیر نفر لوس آلاموسدا پولوتونیوم ماده سینده چالیشماقا گوره جانین ایتیردی.کی 8 کیلو پلوتونیوم بیر یوک آلتیندا قالدی و بیر ایش گورن جانین ایتیردی.

بویاق[دَییشدیر]

بو فلز بویاسی گوموش کیمی دی و اکسید اولاندا توتقون ساری بویاسی اولار.پولوتونیوم بیر بیری اوسته یوکلنسه قیزیشار و الینن اونی گوتورماق اولماز چون آلفا ایشیقی اوندان چیخیر کی اونی قیزدیرار.بو ماده سویی قایناتماق اوچون ایستی وئره بیلر.بو ماده غلیظ اسید هیدرویریک یا اسید پرکلریکده حل اولار, بو ماده نین 6 جوره آلوتروپیک بولوری واردی.

قایناقلار[دَییشدیر]

[ https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%84%D9%88%D8%AA%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%85 فارسیجا ویکی پدیادن گوتورولوب]