گورجیستان

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن

مختصات: ۴۲°۰۰′ قوزئیده ۴۳°۳۰′ دوغودا / ۴۲.۰۰۰° قوزئیده ۴۳.۵۰۰° دوغودا / 42.000; 43.500

Georgia
საქართველო (Georgian)
Sakartvelo
بایراق Coat of arms
ملی مارش: 
ძალა ერთობაშია
Dzala Ertobashia
Strength is in Unity
ملی شعار: 
თავისუფლება
Tavisupleba
Freedom
Georgia proper shown in dark green; areas outside of Georgian control shown in pattern
Georgia proper shown in dark green; areas outside of Georgian control shown in pattern
پایتخت تفلیس
Kutaisi (legislative)
Largest city Tbilisi
رسمی دیل‌(لر) Georgian[۱]
ائل‌لر (2014) Georgians – 86.8%
آذربایجان تورکلری – 6.2%
ائرمنیلر – 4.5%
Others – 2.8%
دین Georgian Orthodox Church
ملیت Georgian
حکومت Unitary semi-presidential جومهوریت[a]
 -  President Giorgi Margvelashvili
 -  Speaker of the Parliament Irakli Kobakhidze
 -  Prime Minister Giorgi Kvirikashvili
قانون‌قوْیان Parliament
Independence
 -  گورجوستان دموکراتیک جومهوریتی 26 May 1918 
 -  Soviet re-conquest 25 February 1921 
 -  from the شوروی
Declared
Finalized

9 April 1991
25 December 1991 
 -  Current constitution 24 August 1995 
مساحت
 -  بوتون ۶۹٬۷۰۰ km2 (120th)
۲۶٬۹۱۱ sq mi
جمعیت
 -  2016 تخمین 3,720,400[b][۲] (131st)
 -  2014 census 3,713,804[b][۳]
 -  تراکم 53.5/km2 (137th)
۱۳۸٫۶/sq mi
GDP (PPP) 2016 estimate
 -  Total $37.38 billion[۴] (115th)
 -  Per capita $10,100[۴] (107th)
GDP (nominal) 2016 estimate
 -  Total $14.46 billion[۴] (114th)
 -  Per capita $3,908[۴] (110th)
Gini (2014) negative increase 40.9[۵]
medium
HDI (2016) افزایش 0.769[۶]
high ·70th
پول بیریمی Georgian lari (₾) (GEL)
چاغ بؤلگه‌سی GET (UTC+4)
سۇروش آخیشی right
تلفوْن کوْدو +995
ISO 3166 code GE
اینترنت اتکی .ge .გე
a. ^  Moved in 2013 from a president-parliamentary system to a premier-presidential system.
b. ^  Excluding occupied territories.

گورجیستان (گورجوجه: საქართველო - ساکارتوئلو) - جنوبی قافقازدا دؤلت. روسیه, آذربایجان جومهوریتی, ارمنیستان و تورکیه ایله همسرحددیر. پایتختی تیفلیس شهری‌دیر.[۷]

تاریخ[دَییشدیر]

اوزاق کئچمیشده بۇ اراضی‌لرده یونان‌لارا و رومالی‌لارا معلوم اوْلان ایکی دولت مؤوجود ایدی: عبریا و کولخیدا. بۇ دولت‌لر 337-جی ایلده مسیحی‌لیک قبول ائتدی‌لر. بیزانس و عربلر ایداره‌سیندن قورتاریب گورکو ملیک‌لری XI عصرده توْرپاق‌لارینی بیرلشدیریب موستقیل گورجو شاه‌لیغینی یاراتدی‌لار. XII عصرده بۇ شاه‌لیق قونشو اراضی‌لری فتح ائدیب گوجلو بیر دولته دؤندور. XIV عصردن بری مونقول‌لار, ایرانلی‌لار و عثمانلی‌لار اؤلکه‌یه هجوم ائدیب موستقیل‌لیگینده دفعه‌لرله سون قویوردولار. 1783-جو ایلده گورجو کارتلی-کاخئتی شاهی عیراق‌لی II روسیه ایله گئورگیوئسک موقاویله‌سینی ایمضالادی. بۇ موقاویله اساساً روسیه گورجوستانا موحافیظه تعمین ائتسه ده, ایران هله ده اؤلکه‌یه قارشی هجوم ائتمه‌یه داوام ائدیردی. 1801-جی ایلده گورجوستان کؤنوللو اولاراق روسیهنین ترکیبینده گیردی. 1810 روسیه غربی گورجو ایمئرئتی شاه‌لیغینی دا اؤزونه تابع ائتدی. 1918-جی ایلده 1921-جی ایل‌لر آراسیندا گورجوستان موستقیل جومهوریت ایدی. 1921-جی ایلده سووئت عسگرلری گورجوستانا داخیل اوْلوب, موستقیل‌لیگی لغو ائدیب س.س.ر.ی.نین ترکیبینده گورجوستانا سووئت سوسیالیست رئسپوبلیکاسینی یاراتدی‌لار. 1922-1936-جی ایل‌لرده گورجوستان زاقافقازییا سووئت فدراتیو سوسیالیست رسپوبلیکاسینا داخیل ایدی. 1991-جی ایلدن بری گورجوستانا رئسپوبلیکاسی موستقیل اؤلکه‌دیر.

اهالی[دَییشدیر]

2006-جی ایلین یاناوارین 1-ه اوْلان معلوماتا گؤره گورجوستان اهالی‌سی 4401,3 مین نفر تشکیل ائتمیشدیر کی، اونون دا 52,5%-ای شهر و شهر تیپ‌لی قصبه‌لرده, 47,5%-ای کندلرده یاشاییر. 2002-جی ایلده آپاریلمیش سوْنونجو سییاهییالامانین نتیجه‌لرینه اساساً اهالی‌نین 83,8%-نی گورجولر, 6,5%-نی آذربایجانلی‌لر, 5,7%-نی ائرمنی‌لر, 1,5%-نی روس‌لار, 0,9%-نی اوسئتین‌لر, 0,5%-نی کوردلر, قالان‌لارینی ایسه اوکراینالی‌لار, یونان‌لار, چئچئن‌لر, آوارلار, یهودی‌لر, آبخازلار و دیگر ائتنوس تشکیل ائتمیشدیر.

اقتصادیات[دَییشدیر]

گورجوستان اکین(تاریم)-صنایع اؤلکه‌سی‌دیر. 2004-جو ایلدن اعتیباراً اقتصادیات ثابیت آرتیم تئمپی, کیچیک حجم‌لی بودجه کسیری (2006-جی ایلده ÜDM-ین 0,3%-ای حجمین‌ده), والیوتا احتیاط‌لارینین صورت‌له آرتماسی, خاریجی دولت بورجونون ایداره اوْلونان سوییه‌یه دوشمه‌سی و اینفلیاسییا پروسس‌لرینین صورت‌لنمه‌سی ایله کاراکتئریزه اوْلونور.

2006-جی ایلده بورادا ایقتیصادی آرتیم 9,6%, آدام‌باشینا دوشن ÜDM 3153 لاری (1771 آمریکا دولاری) تشکیل ائتمیشدیر. سون 3 ایلده (2004-2006) بودجه خرج‌لرینین اوْرتا ایللیک 47% آرتماسی قیمت‌لرین باهالاشماسینی ستیموللاشدیراجاق 2006-جی ایلده 8,8%-ه چاتماسینی شرطلندیرمیشدی‌لر. خاریجی تیجارت بالانسیندا ایری حجم‌لی کسیره باخمایاراق, اؤلکه‌یه اینتئنسیو آخیب گلن خاریجی اینوئستیسییالار داخیلی والیوتا بازاریندا تضییق یاراداراق آمریکا دولارینا نظراً لارینین مزننه‌سینی 2002-جی ایلین آپرئلیندن اعتیباراً داواملی اولاراق باهالاشدیرماقدادیر.

قایناقلار[دَییشدیر]

  1.  . In آبخازیا, also Abkhazian.
  2. Population. یوْخلانیلیب2 May 2016.
  3. 2014 General Population Census Main Results General Information — National Statistics Office of Georgia. یوْخلانیلیب2 May 2016.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ Georgia - Gross domestic product.
  5. Gini Index. World Bank. یوْخلانیلیب23 December 2016.
  6. 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیب24 March 2017.
  7. Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa