پرش به محتوا

اینگیلیس پرمیئر لیگی

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(اینگیلیسین پرمیر لیگاسی-دن يوْل‌لاندیریلمیش)
اینگیلیس پرمیئر لیگی

اؤلکهاینگیلیس اینگیلیس
ولز ولز
دۆزنله‌یناینگیلیس فوتبال بیرلیگی
کونفدراسیونیوفا
قورولوش۲۰ فوریه ۱۹۹۲
درجه‌سی اؤلکه‌ده۱
تاخیملارین سایی۲۰
آشاغی لیگیچمپیونشیپ
یئرلی کوپا(لار)اینگیلیس فدراسیون کوپاسی
اینگیلیس سوپر کوپاسی
اینگیلیس لیگ کوپاسی
بین‌الخالق کوپا(لار)آوروپا شامپیونلار لیگی
یوفا آوروپا لیگی
یوفا کونفرانس لیگی
سوْن شامپیونمنچستر سیتی (۲۴–۲۰۲۳)
ان باشاریلی تاخیممنچستر یونایتد (۱۳ دفعه)
ان چوْخ اوْینایانقرت بری (۶۵۳)
ان چوْخ قوْل آتانآلن شیرر (۲۶۰)
گؤسترن تلویزیون‌لاراسکای اسپورت
بی تی اسپورت
آمازون پرایم ویدئو
بی‌بی‌سی ایسپورت
وئب‌سایتPremierleague.com

۲۵–۲۰۲۴ اینگیلیس پرمیئر لیگی

پرمیئر لیگ (اینگیلیسجه: Premier League) یوْخسا اینگیلیس پرمیئر لیگی، اینگیلیس‌ین پئشه‌کار فوتبال تاخیملاری‌نین چیخیش ائتدیگی ان اۆست فوتبال لیگی دیر. بیر مؤوسوم‌ده ۲۰ تاخیمین یاریشدیغی لیگده، ان اۆست سؽرادا یئر آلان تاخیم شامپیون اوْلورکن سوْن اۆچ تاخیم چمپیونشیپه دۆشور. ۱۹۹۲–جی ایلده قورولان پرمیئر لیگین ان باشاریلی تاخیمی ۱۳ شامپیونلوق ایله منچستر یونایتد دیر. پرمیئر لیگ دۆنیانین ان یاخشی لیگی کیمی تانینیر.

تاریخچه

[دَییشدیر]

کؤکنی

[دَییشدیر]

اینگیلیس فوتبالی ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰-جی ایللرین باشلارینداکی اؤنملی آوروپا باشاریلاریندان سوْنرا، ۱۹۸۰-جی ایللرین سوْنوندا دالاقالدی. یئترسیز استادیوملار و هولیقانلیق آرتدی و ۱۹۸۶دکی هیسل فاجیعه‌سیندن سوْنرا گلجک بئش ایل بوْیونجا اینگیلیس کولوبلاری آوروپا کوْپالاریندان منع ائدیلدی.[۱] ۱۸۸۸-جی ایلدن بۇیانا اینگیلیس فوتبالی‌نین ان اۆست لیگی اوْلان اینگیلیس بیرینجی فوتبال لیگی، ایتالیا‌نین سری آ و ایسپانیا‌نین لالیگا کیمی ان اۆست بین الخالق لیگلریندن دالا قالدی و بیر چوْخ یۆکسک سویه‌لی اینگیلیس اوْیونچولاری خاریجه ترانسفئر اوْلدو.[۲]

۱۹۹۰-جی ایللرین باشیندا اینگیلیس‌دکی دۆشوک وضع، دؤنمگه باشلادی: فیفا دونیا کاپی ۱۹۹۰دا، اینگیلیس میلی فوتبال تیمی یاریم فینالا چیخدی؛ یوفا، اینگیلیس کولوبلاری‌نین آوروپا یاریشلاریندا، ایشتیراکینا بئش ایللیک قاداغانی لغو ائتدی و نتیجه‌ده منچستر یونایتد ۱۹۹۱-جی ایل اوروپا کاپلار کاپی‌نی قازاندی. هیلز بورو فاجیعه‌سیندن سوْنرا، تیلور حئساباتی، ا ایلین نوْوامبر آییندا نشر اوْلوندو، بورادا اوْتوراجاقلاری اوْلان بۆتون استادیوملارین تشکیلی کیمی یۆکسک تهلوکه‌سیزلیک ایستانداردلاری داخیل ائدیلدی.[۳]

۱۹۸۰-جی ایللرده اینگیلیسین بؤیوک کولوبلاری تیجاری یؤنتیمه کئچرک کولوب یؤنتیمینه تیجاری قایناق گتیرمگه باشلامیشدی. منچستر یونایتددن مارتین ادواردز، تاتنهام‌دان دن ایرونیق و آرسنال‌دان دیوید دین بۇ چئوریلمه‌نین لیدرلریندن ایدیلر. بو گوجلو کولوبلارا داها چوْخ گوج وئردی. آیریلما تهلوکه‌سی ایله بیرینجی لیگ‌دکی کولوبلار سس وئرمه گوجونو آرتیرا بیلدیلر. ۱۹۸۶دا تام تلویزیون و ایسپانسرلیک گلیرلرینی‌نین ۵۰٪-نی آلدیلار.[۴] تلویزیوندان گلن گلیرلر داها دا اؤنملی حالا گلدی: فوتبال لیگی اۆچون ۱۹۸۶-جی ایلده ۶٫۳ میلیون £ اۆچون ایکی ایللیک موقاویله ایمضالاندی. آنجاق ۱۹۸۸-جی ایلده ITV ایله ائدیلن آنلاشما ایله بو رقم ۴ ایلده ۴۴ میلیون £'ا یۆکسلدی. آپاریجی کولوبلار بو پولون ۷۵٪-نی آلیبلار.[۵][۶] ۱۹۸۸-جی ایلده آپاریلان دانیشیقلار، اوْن کولوبون تک باشینا "پرمیر لیگ" قورماسی تهلوکه‌سی آلتیندا کئچیریلدی، لاکین نتیجه‌ده موقاویله‌نین آسلان پایینی آلان ان یاخشی کولوبلار قالماغا راضی اوْلدولار.[۵][۷][۸] استادیوملار اینکیشاف ائتدیکجه زیارت و گلیرلر آرتماغا باشلادی. اؤلکه‌نین ان یاخشی تاخیملاری بۇ ایدمان نؤوعونو یئنی‌دن مالیه‌لشدیرمک اۆچون فوتبال لیگی‌نی ترک ائتمگی‌ده دۆشوندولر.[۸]

قورولوش و منچستر یونایتدین هئگئمونلوغو (۱۹۹۰-جی ایللر)

[دَییشدیر]
۱۹۹۰-جی ایللر، منچستر یونایتدین هئگئمونلوغو
مؤوسومشامپیونایکینجیاۆچونجو
۹۳–۱۹۹۲منچستر یونایتداستون ویلانوریچ سیتی
۹۴–۱۹۹۳منچستر یونایتدبلکبرن روورزنیوکاسل یونایتد
۹۵–۱۹۹۴بلکبرن روورزمنچستر یونایتدناتینقهام فارست
۹۶–۱۹۹۵منچستر یونایتدنیوکاسل یونایتدلیورپول
۹۷–۱۹۹۶منچستر یونایتدنیوکاسل یونایتدآرسنال
۹۸–۱۹۹۷آرسنالمنچستر یونایتدلیورپول
۹۹–۱۹۹۸منچستر یونایتدآرسنالچلسی
۰۰–۱۹۹۹منچستر یونایتدآرسناللیدز یونایتد
  لیگ شامپیونو
  شامپیونلار لیگی قوروپ مرحله‌سی
  شامپیونلار لیگی اۆچونجو پلی-آف تورو
  شامپیونلار لیگی ایکینجی پلی-آف تورو
  یوفا آوروپا لیگی
  آوروپا کوپالار کوپاسی

۱۹۹۰دا لندن ویکند تلویزیونو (LWT) باشقانی، قرئق دایک بیر آخشام یئمگینده اینگیلیس‌دکی "big five" آدی وئریلن بئش بؤیوک فوتبال کولوبونون (منچستر یونایتد، لیورپول، تاتنهام، اورتون و آرسنال) تمثیلچیلری ایله بیر آرایا گلدی.[۹] گؤرونوشون مقصدی اینگیلیس فوتبال لیگیندن چیخماق اۆچون یوْل آچماق ایدی. دایک، LWT اۆچون یالنیز اؤلکه‌نین ان بؤیوک کولوبلاری‌نین میللی تلوزیونلاردا گؤرونمسینین و تلویزیون حوقوقلاریندان الده اوْلونان گلیرین داها بؤیوک بیر حیصه‌سینده ماراقلی اوْلوب اوْلمایاجاقلارینی مۆعینلشدیرمگین داها گلیرلی اوْلاجاغینا اینانیردی.[۱۰] بئش کولوب بۇ تکلیفله راضی لاشدی و بۇنا اویغون حرکت ائتمک قرارینا گلدی. آنجاق فوتبال بیرلیگی‌نین (FA-ین) دستگی اوْلمادان لیگ‌ین اعتیبارلی اوْلمایاجاغینی دۆشونوردولر و FA-ین بۇ فیکری قبول ائدیب ائتمدیگینی اؤیرنمک اۆچون آرسنال‌دان دیوید دین دانیشیقلار آپاردی. آنجاق FA بۇ تکلیفی فوتبال لیگی‌نین مؤوقعینی ضعیفلتمک اۆچون بیر یوْل کیمی گؤردو.[۱۱]

۱۹۹۱ مؤوسۆمونون سوْنوندا عومومیتله اوْیونا داها چوْخ پول گتیرجک یئنی بیر لیگ قورماق تکلیفی وئریلدی. ۱۷ جولای ۱۹۹۱-جی ایلده ان یاخشی کولوبلار طرفیندن ایمضالانان قوروجو اۆیه‌لر سازیشی، FA پرمیر لیگی‌نین قورولماسی اۆچون لازیم اوْلان اساس پرینسیپلری اوْرتایا قوْیدو.[۱۲] یئنی قورولان بۇ اۆست لیگ، فوتبال فدراسیونوندان و فوتبال لیگیندن تیجاری جهتدن باغیمسیز اوْلاردی و FA پرمیر لیگی‌نین اؤز یاییم و ایسپانسرلیق مۆقاویله‌لرینی مۆذاکیره ائتمسینه ایجازه وئریردی. اوْ واخت تقدیم اوْلونان آرقومنت کولوبلاری‌نین آوروپاداکی تاخیملارلا رقابت آپارماسینا ایمکان وئرجک ایدی.[۲] دایک، پرمیر لیگ‌ین قورماسیندا اهمیتلی روْل اوْیناسادا دایک و ITV، بی‌ایسکای‌بینین بئش ایل بوْیونجا ۳۰۴ میلیون £ تکلیفله قازاندیغی یاییم حوقوقلارینی ایتیردی. بی‌بی‌سی ایسه "گۆنون ماچی" آدلی پروقرامدا پرمیر لیگده اوْیناندیغی اوْیونلارین قوْللارینی یاییملاما حاققی‌نی آلدی.[۹][۱۰]

۱۹۹۲-جی ایلده بیرینجی لیگ کولوبلاری فوتبال لیگی‌نی کۆتلوی شکیلده ترک ائتدیلر و ۲۷ مئی ۱۹۹۲-جی ایلده FA پرمیر لیگی محدود بیر شیرکت اوْلاراق قورولدو.[۲] بئله‌لیکله، اوْ واختا قدر دؤرد لیگ اوْلان ۱۰۴ ایللیک فوتبال لیگی پارچالانمیشدی. پرمیر لیگ واحید لیگ اوْلاراق دوام ائتسه‌ده، فوتبال لیگی اۆچ لیگله دوام ائدجک. تور فوْرمتینده هئچ بیر دییشیکلیک اوْلماسادا، یوخاری لیگ‌دکی تاخیملارین سایی عینی ایدی. پرمیر لیگ ایله یئنی بیرینجی لیگ آراسیندا یۆکسلیش و دۆشمه پروْسسی، اسکی بیرینجی و ایکینجی لیگ آراسیندا عینی فوْرمتده قالدی، اۆچ تاخیم یۆکسلیب و اۆچ تاخیم آلت لیگه دۆشوردو.[۸]

لیگ‌ین ایلک مؤوسۆمو ۹۳–۱۹۹۲-جو ایللرده اوْینانیلیب. همین مؤوسۆمده لیگده ۲۲ تاخیم یاریش ائتدیلر. "شفیلد یونایتد" "منچستر یونایتد"ه ۲–۰ حئسابی ایله قالیب گلدیکده برایان دین پرمیر لیگ‌ین تاریخده ایلک قوْلونو وۇردو.[۱۳] یئنی قورولان لیگ‌ین ایشتیراکچیلاری: آرسنال، استون ویلا، بلکبرن روورز، چلسی، کاونتری سیتی، کریستال پالاس، اورتون، ایپسویچ تاون، لیدز یونایتد، لیورپول، منچستر یونایتد، منچستر سیتی، میدلزبورو، نوریچ سیتی، ناتینقهام فارست، اولدهام اتلتیک، کویینز پارک رنجرز، شفیلد یونایتد، شفیلد ونزدی، ساوت‌همپتون، تاتنهام و ویمبلدون ایدی.[۱۴] لوتون تاون، نوتس کانتی و وستهام یونایتد، کئچمیش بیرینجی لیگین ۹۲–۱۹۹۱ مؤوسۆموده آشاغی لیگه دۆشدوکلری اۆچون پرمیئر لیگ‌ین آچیلیش مؤوسۆمونده یئر آلا بیلمدیلر.[۱۵]

"Top Four" حاکیمیتی (۲۰۰۰-جی ایللر)

[دَییشدیر]
۲۰۰۰-جی ایللرده "Top Four" چیخیشلاری
مؤوسۆمآرسنالچلسیلیورپولم. یونایتد
۰۱–۲۰۰۰۲۶۳۱
۰۲–۲۰۰۱۱۶۲۳
۰۳–۲۰۰۲۲۴۵۱
۰۴–۲۰۰۳۱۲۴۳
۰۵–۲۰۰۴۲۱۵۳
۰۶–۲۰۰۵۴۱۳۲
۰۷–۲۰۰۶۴۲۳۱
۰۸–۲۰۰۷۳۲۴۱
۰۹–۲۰۰۸۴۳۲۱
۱۰–۲۰۰۹۳۱۷۲
ایلک دؤرد۱۰۸۷۱۰
۱۰-دان
  لیگ شامپیونو
  شامپیونلار لیگی قوروپ مرحله‌سی
  شامپیونلار لیگی اۆچۆنجۆ پلی-آف تورو
  شامپیونلار لیگی بیرینجی پلی-آف تورو
  یوفا آوروپا لیگی

۲۰۰۰-جی ایللرین اوْرتالاریندا پرمیئر لیگ‌ده "Top Four" آدلاندیریلان آرسنال، چلسی، لیورپول و منچستر یونایتد تاخیملاری اۆستونلوک تشکیل ائدیردی.[۱۶][۱۷] بۇ اوْن ایل عرضینده آوروپا شامپیونلار لیگینده ایشتیراک ائتمک حوقوقو قازانان لیگین ایلک دؤرد سیرالارینا حاکیم اوْلدولار و ۰۴–۲۰۰۳ ایله ۰۹–۲۰۰۸ آراسیندا ۶ مؤوسۆمون ۵-اینده ایلک دؤرد یئری توتدولار. ۲۰۰۰-جی ایللرده هر مؤوسۆم "Top Four" آوروپا اوْیونچوسو اوْلدولار و کوپالارین سئچمه مرحله‌سینده ایشتیراک ائتدیلر. آرسنال ۰۴–۲۰۰۳ مؤوسۆمونو مغلوبیتسیز باشا چاتدیردی. آرسنال‌ین بۇ اوغورو پرمیر لیگ تاریخینده ایلک و تک دیر.[۱۸]

۲۰۰۰-جی ایللرده، "Top Four"دان باشقا یالنیز دؤرد تاخیم شامپیونلار لیگینه قاتیلماق حاققی قازاندیلار؛ لیدز یونایتد (۰۰–۱۹۹۹نیوکاسل (۰۲–۲۰۰۱ و ۰۳–۲۰۰۲اورتون (۰۵–۲۰۰۴) و تاتنهام (۱۰–۲۰۰۹) – اۆچۆنجۆ سئچمه مرحله‌سینده قاتیلان بۇ تاخیملار شامپیونلار لیگی‌نین قروپ مرحله‌سینه یۆکسله بیلدیلر. (۰۳–۲۰۰۲ مؤوسۆمونده نیوکاسل تاخیمی ایستیثنا اوْلماقلا).

۲۰۰۸-جی ایلین مئی آییندا کوین کیقان، "Top Four" اۆستونلوگون بؤلونمگی تحدید ائتدیگینی ایفاده ائدرک، " بۇ لیگ دۆنیانین ان داریخدیریجی، لاکین ان بؤیوک لیگ‌لریندن بیری اوْلماق تهلوکه‌سی آلتیندا دیر" دئدی.[۱۹] بۇنا جاواب اوْلاراق پرمیئر لیگ‌ین باشقانی ریچارد اسکودامور دئدی: "پرمیئر لیگ‌ده، یوخاریدا، اورتادا و لا آشاغیدا اوْلماغینیزدان آسیلی اوْلاراق، ماراقلی حالا گتیرجک بیر چوْخ فرقلی موشکول وار دیر".[۲۰]

۲۰۰۵ و ۲۰۱۲-جی ایللر آراسینداکی سککیز شامپیونلار لیگی فینالیندان یئددی‌سینده پرمیئر لیگ تمثیلچیلری وار ایدی و یالنیز "Top Four" کولوبلاری بۇ مرحله‌یه چاتدیلار. لیورپول (۲۰۰۵)، منچستر یونایتد (۲۰۰۸) و چلسی (۲۰۱۲) شامپیونلوغا چاتدیلار، آرسنال (۲۰۰۶)، لیورپول (۲۰۰۷)، چلسی (۲۰۰۸) و منچستر یونایتد (۲۰۰۹ و ۲۰۱۱) فینالدا رقیب‌لرینه بوْیون ایدیلر.[۲۱] لیدز یونایتد "Top Four"دان باشقا اوْلان تاخیملاردان (۰۱–۲۰۰۰) قهرمانلار لیگینده یاری فینالا چیخان تک تاخیم اوْلدو.

"Big Six"'ین اوْرتایا چیخیشی (۲۰۱۰-جی ایللر)

[دَییشدیر]
۲۰۱۰-جو ایللرده "Big Six" چیخیشلاری
مؤوسۆمآرسنالچلسیلیورپولم. سیتیم. یونایتدتاتنهام
۱۱–۲۰۱۰۴۲۶۳۱۵
۱۲–۲۰۱۱۳۶۸۱۲۴
۱۳–۲۰۱۲۴۳۷۲۱۵
۱۴–۲۰۱۳۴۳۲۱۷۶
۱۵–۲۰۱۴۳۱۶۲۴۵
۱۶–۲۰۱۵۲۱۰۸۴۵۳
۱۷–۲۰۱۶۵۱۴۳۶۲
۱۸–۲۰۱۷۶۵۴۱۲۳
۱۹–۲۰۱۸۵۳۲۱۶۴
۲۰–۲۰۱۹۸۴۱۲۳۶
ایلک دؤرد۶۷۵۱۰۶۵
ایلک آلتی۹۹۷۱۰۹۱۰
۱۰-دان
  لیگ شامپیونو
  شامپیونلار لیگی قوروپ مرحله‌سی
  شامپیونلار لیگی اۆچۆنجۆ پلی-آف تورو
  یوفا آوروپا لیگی

۲۰۰۹-دان سوْنراکی ایللرده تاتنهام و منچستر سیتی دۆزنلی اوْلاراق ایلک دؤرده گیردی‌لر و ان یاخشی دؤردلوک معناسینی وئرن "Big Four"، بؤیوک آلتیلبق معناسی وئرن "Big Six"-ه چئوریلدی.[۲۲] ۱۰–۲۰۰۹ مؤوسومونده، تاتنهام لیگده دؤردونجو یئری توتدو و بئش ایل اؤنجه عئینی باشاری‌نی قازانان اورتون‌دان بۇیانا ایلک دؤرده گیرن ایلک تاخیم اوْلدو.[۲۳] سئچکینلر "سوپر کولوبلار" قروپو ایله پرمیئر لیگین اکثریتی آراسینداکی بوْشلوق تنقید اوْلونسادا، بۇ قروپ دیگر پرمیئر لیگ کولوبلاریندان داها چوْخ خرجلمک ایمکانلارینا مالیک اوْلدوغو اۆچون قالدی.[۲۴] منچستر سیتی و تاتنهام جدولین ان باشیندا اوْلاندان بری هئچ بیر تاخیم اۆست اۆسته ایکی مؤوسوم شامپیون اوْلمادی. بۇندان علاوه پرمیئر لیگ، یوفا اؤلکه‌لرینده هئچ بیر کولوبون ۲۰۱۰-جو ایللرده نؤوبتی مؤوسومده شامپیونلوغونو داوام ائتدیره بیلمدیگی تک یۆکسک سویه‌لی میلی لیگ دیر. منچستر سیتی ۱۲–۲۰۱۱ مؤوسونده شامپیونلوق قازاندی و بلکبرن روورز ۹۵–۱۹۹۴ مؤوسومونو قازاندیقدان سوْنرا "Top Four" دان باشقا شامپیون اوْلان ایکینجی کولوب اوْلدو. عئینی مؤوسومده، "Top Four" تاخیملاریندان چلسی و لیورپول، اوْ مؤوسومدن سوْنرا ایلک دفعه اوْلاراق ایلک دؤردلوگوندن کناردا لیگی تاماملادیلار.

لیگده شامپیونلار لیگینه وثیقه قازانماق اۆچون یالنیز دؤرد تاخیم سهمیه آلابیلیردی. لیگی ایلک دؤردده بیتیرمک ایسته‌ین آلتی تاخیمین اوْلماسی رقابتین آرتماسینا سبب اوْلدو. ۱۲–۲۰۱۱ مؤوسوموندن سوْنراکی ۵ مؤوسومده، منچستر یونایتد و لیورپول، هر ایکی‌سی اۆچ دفعه ایلک دوْردلوگون خاریجینده اوْلدولار. چلسی ۱۶–۲۰۱۵ مؤوسومونده ۱۰-جو یئری توتدو. آرسنال ایسه ۱۷–۲۰۱۶ مؤوسومونو ۵-جی یئرده بیتیردی و ۲۰ مؤوسوم داوام ائدن ایلک دؤردلوکده اوْلما سئری‌سی سوْنا چاتدی.[۲۵]

۱۶–۲۰۱۵ مؤوسومونده ایلک دؤردلوگه، ۲۰۰۵-جی ایلینده اورتون‌دان بۇیانا ایلک دفعه "Big Six" دن باشقا بیر تاخیم داخیل اوْلماغی باشاردی. لستر سیتی، لیگین سورپرایز شامپیونو اوْلاراق "Big Six" دن اۆستون اوْلدو.[۲۶]

"Bix Six" مالیه گۆجونو و تأثیرینی ساحه‌دن کناردا ساخلادی. بۇ کولوبلار اوْینادیقلاری فوتبالا گؤره داها قلوْبال میقیاسدا گؤرونملی اوْلدوقلارینی و داها بؤیوک گلیر پایینا صاحیب اوْلدوقلارینی ایدیعا ائدیردیلر.[۲۷] رقیبلر، لیگین برابر گلیرلی قۇرولوشونون گلجک اۇغورلار اۆچون اؤنملی اهمیت کسب ائدن بیر رقابتچی لیگ آنلاییشینی قوْروماغا یاردیم ائتدیگی‌نی مۆدافیعه ائتدیلر.[۲۸] ۱۷–۲۰۱۶ دیلویت فوتبال پول لیگی حئساباتی، "Bix Six" ایله لیگین قالان حیصه‌سی آراسنداکی مالیه برابرسیزلیگی‌نی اوْرتایا قوْیدو. "Big Six" تاخیملاری‌نین گلیر فرق‌لری ۳۵۰ میلیون € دان چوْخ ایدی. منچستر یونایتد ۶۷۶٬۳ میلیون € ایله لیگده ان بؤیوک گلیره صاحیب اوْلان کولوب ایدی. لستر سیتی، گلیر باخیمیندان "Big Six" تاخیملارینا ان یاخین کولوب اوْلدو و بۇ مؤوسوم اۆچون ۲۷۱٬۱ میلیون € قازاناراق شامپیونلار لیگینه قاتیلماق وثیقه‌سینی الده ائتدی. آوروپا کولوبلارینا چاتمایان سککیزینجی ان بؤیوک گلیر صاحیبی وستهام یونایتد، ۲۱۳٬۳ میلیون € گلیر الده ائتدی. بئشینجی ان بؤیوک گلیر ایسه ۴۲۴٬۴ میلیون € ایله لیورپول ایدی.[۲۹] اوْ زامانا قدر کولوبلارین گلیرلرینین اؤنملی بیر بؤلومو تلویزیون یایینی آنلاشمالاریندان گلیرکن، بؤیوک کولوبلارین هر بیری ۱۷–۲۰۱۶ مؤوسوموندن بۇ آنلاشمالاردان ۱۵۰ میلیون € ایله ۲۰۰ میلیون € آراسیندا گلیر الده ائتدیلر.[۳۰] دیلویت‌ین ۲۰۱۹-جو حئساباتینا گؤره "Big Six" تاخیملاری‌نین تامامی دۆنیانین ان زنگین ایلک اوْن کولوبو آراسیندا یئر آلدیلار.[۳۱]

منچستر سیتی‌نین هئگئمونلوغو (۲۰۲۰-جی ایللر)

[دَییشدیر]
۲۰۲۰-جی ایللرده "Big Six" چیخیشلاری
مؤوسومآرسنالچلسیلیورپولم. سیتیم. یونایتدتاتنهام
۲۱–۲۰۲۰۸۴۳۱۲۷
۲۲–۲۰۲۱۵۳۲۱۶۴
۲۳–۲۰۲۲۲۱۲۵۱۳۸
۲۴–۲۰۲۳۲۶۳۱۸۵
ایلک دؤرد۲۲۳۴۲۱
ایلک آلتی۳۳۴۴۳۲
۴-دن
  لیگ شامپیونو
  شامپیونلار لیگی
  یوفا آوروپا لیگی
  یوفا کونفرانس لیگی پلی-آف تورو

ایسپانسرلر

[دَییشدیر]
مؤوسۆم ایسپانسر لیگین آدی
۱۹۹۲–۱۹۹۳ایسپانسرسیزFA پرمیئر لیگی
۱۹۹۳–۲۰۰۱کارلینقFA کارلینق پرمیئرشیپی
۲۰۰۱–۲۰۰۴بارکلی‌کاردFA بارکلی‌کارد پرمیئرشیپی
۲۰۰۴–۲۰۰۷بارکلیزFA بارکلیز پرمیئرشیپی
۲۰۰۷–۲۰۱۶بارکلیز پرمیئر لیگی[۳۲]
۲۰۱۶–گۆنۆمۆزایسپانسرسیزپرمیئر لیگ

شامپیونلار

[دَییشدیر]
تاخیم شامپیونلیق ایکینجیلیک شامپیون اوْلان مؤوسۆملر
منچستر یونایتد ۱۳ ۷ ۱۹۹۲–۹۳، ۱۹۹۳–۹۴، ۱۹۹۵–۹۶، ۱۹۹۶–۹۷، ۱۹۹۸–۹۹، ۱۹۹۹–۰۰، ۲۰۰۰–۰۱، ۲۰۰۲–۰۳، ۲۰۰۶–۰۷، ۲۰۰۷–۰۸، ۲۰۰۸–۰۹، ۲۰۱۰–۱۱، ۲۰۱۲–۱۳
منچستر سیتی ۷ ۳ ۲۰۱۱–۱۲ ، ۲۰۱۳–۱۴ ، ۲۰۱۷–۱۸ ، ۲۰۱۸–۱۹ ، ۲۰۲۰–۲۱ ، ۲۰۲۱–۲۲ ، ۲۰۲۲–۲۳
چلسی ۵ ۴ ۲۰۰۴–۰۵، ۲۰۰۵–۰۶، ۲۰۰۹–۱۰، ۲۰۱۴–۱۵، ۲۰۱۶–۱۷
آرسنال ۳ ۷ ۱۹۹۷–۹۸، ۲۰۰۱–۰۲، ۲۰۰۳–۰۴
لیورپول ۱ ۵ ۲۰۱۹–۲۰
بلکبرن ۱ ۱ ۱۹۹۴–۹۵
لستر سیتی ۱ ۰ ۲۰۱۵–۱۶

تاخیملار مؤوسۆم اساسیندا

[دَییشدیر]
مؤوسۆم شامپیون ایکینجی اۆچۆنجۆ
۹۳–۱۹۹۲
منچستر یونایتد
استون ویلا
نوریچ سیتی
۹۴–۱۹۹۳
منچستر یونایتد
بلکبرن
نیوکاسل
۹۵–۱۹۹۴
بلکبرن
منچستر یونایتد
ناتینقهام فارست
۹۶–۱۹۹۵
منچستر یونایتد
نیوکاسل یونایتد
لیورپول
۹۷–۱۹۹۶
منچستر یونایتد
نیوکاسل یونایتد
آرسنال
۹۸–۱۹۹۷
آرسنال
منچستر یونایتد
لیورپول
۹۹–۱۹۹۸
منچستر یونایتد
آرسنال
چلسی
۰۰–۱۹۹۹
منچستر یونایتد
آرسنال
لیدز یونایتد
۰۱–۲۰۰۰
منچستر یونایتد
آرسنال
لیورپول
۰۲–۲۰۰۱
آرسنال
لیورپول
منچستر یونایتد
۰۳–۲۰۰۲
منچستر یونایتد
آرسنال
نیوکاسل
۰۴–۲۰۰۳
آرسنال
چلسی
منچستر یونایتد
۰۵–۲۰۰۴
چلسی
آرسنال
منچستر یونایتد
۰۶–۲۰۰۵
چلسی
منچستر یونایتد
لیورپول
۰۷–۲۰۰۶
منچستر یونایتد
چلسی
لیورپول
۰۸–۲۰۰۷
منچستر یونایتد
چلسی
آرسنال
۰۹–۲۰۰۸
منچستر یونایتد
لیورپول
چلسی
۱۰–۲۰۰۹
چلسی
منچستر یونایتد
آرسنال
۱۱–۲۰۱۰
منچستر یونایتد
چلسی
منچستر سیتی
۱۲–۲۰۱۱
منچستر سیتی
منچستر یونایتد
آرسنال
۱۳–۲۰۱۲
منچستر یونایتد
منچستر سیتی
چلسی
۱۴–۲۰۱۳
منچستر سیتی
لیورپول
چلسی
۱۵–۲۰۱۴
چلسی
منچستر سیتی
آرسنال
۱۶–۲۰۱۵
لستر سیتی
آرسنال
تاتنهام
۱۷–۲۰۱۶
چلسی
تاتنهام
منچستر سیتی
۱۸–۲۰۱۷
منچستر سیتی
منچستر یونایتد
تاتنهام
۱۹–۲۰۱۸
منچستر سیتی
لیورپول
چلسی
۲۰–۲۰۱۹
لیورپول
منچستر سیتی
منچستر یونایتد
۲۱–۲۰۲۰
منچستر سیتی
منچستر یونایتد
لیورپول
۲۲–۲۰۲۱
منچستر سیتی
لیورپول
چلسی
۲۳–۲۰۲۲
منچستر سیتی
آرسنال
منچستر یونایتد

کولوبلار

[دَییشدیر]

۲۲–۲۰۲۱ مؤوسۆمو

[دَییشدیر]

آشاغیداکی ۲۰ کولوب ۲۲–۲۰۲۱ مؤوسۆمونده پرمیر لیگ‌ده یاریشماقدادیلار :

کولوب ۲۱–۲۰۲۰
مؤوسۆمونده یئری
بیرینجی مؤوسۆم
ان یوخاری لیگ‌ده
بیرینجی مؤوسۆم
پرمیر لیگ‌ده
ان یوخاری لیگ‌ده
مؤوسۆم سایی‌سی
پرمیر لیگ‌ده
مؤوسۆم سایی‌سی
ان یوخاری لیگه
سوْن چیخیشی
پرمیر لیگ‌ده
جاری
مؤوسۆملرین سایی‌سی
ان
یوخاری
لیگ‌ده
شامپیونلیقلار
ان
یوخاری لیگ‌ده
سوْن شامپیونلیق
آرسنال۸-جی۰۵–۱۹۰۴۹۳–۱۹۹۲۱۰۵۳۰۲۰–۱۹۱۹۳۰۱۳۰۴–۲۰۰۳
استون ویلا*^۱۱-جی۸۹–۱۸۸۸۹۳–۱۹۹۲۱۰۸۲۷۲۰–۲۰۱۹۳۷۸۱–۱۹۸۰
برنتفورد°۳-جو (چمپیونشیپ‌ده)۳۶–۱۹۳۵۲۲–۲۰۲۱۶۱۲۲–۲۰۲۱۱۰
برایتون°۱۶-جی۸۰–۱۹۷۹۱۸–۲۰۱۷۹۵۱۸–۲۰۱۷۵۰
برنلی^۱۷-جی۸۹–۱۸۸۸۱۰–۲۰۰۹۵۹۸۱۷–۲۰۱۶۶۲۶۰–۱۹۵۹
چلسی۴-جو۰۸–۱۹۰۷۹۳–۱۹۹۲۸۷۳۰۹۰–۱۹۸۹۳۰۶۱۷–۲۰۱۶
کریستال پالاس*۱۴-جو۷۰–۱۹۶۹۹۳–۱۹۹۲۲۲۱۳۱۴–۲۰۱۳۹۰
اورتون*°^۱۰-جو۸۹–۱۸۸۸۹۳–۱۹۹۲۱۱۹۳۰۵۵–۱۹۵۴۳۰۹۸۷–۱۹۸۶
لیدز یونایتد*۹-جو۲۵–۱۹۲۴۹۳–۱۹۹۲۵۲۱۴۲۱–۲۰۲۰۲۳۹۲–۱۹۹۱
لستر سیتی۵-جی۰۹–۱۹۰۸۹۵–۱۹۹۴۵۳۱۶۱۵–۲۰۱۴۸۱۱۶–۲۰۱۵
لیورپول۳-جو۹۵–۱۸۹۴۹۳–۱۹۹۲۱۰۷۳۰۶۳–۱۹۶۲۳۰۱۹۲۰–۲۰۱۹
منچستر سیتی*۱-جی۰۰–۱۸۹۹۹۳–۱۹۹۲۹۳۲۵۰۳–۲۰۰۲۲۰۷۲۱–۲۰۲۰
منچستر یونایتد ۲-جی۹۳–۱۸۹۲۹۳–۱۹۹۲۹۷۳۰۷۶–۱۹۷۵۳۰۲۰۱۳–۲۰۱۲
نیوکاسل۱۲-جی۹۹–۱۸۹۸۹۴–۱۹۹۳۹۰۲۷۱۸–۲۰۱۷۵۴۲۷–۱۹۲۶
نوریچ سیتی*۱-جی (چمپیونشیپ‌‌ده)۷۳–۱۹۷۲۹۳–۱۹۹۲۲۸۱۰۲۲–۲۰۲۱۱۰
ساوت‌همپتون*۱۵-جی۶۷–۱۹۶۶۹۳–۱۹۹۲۴۵۲۳۱۳–۲۰۱۲۱۰۰
تاتنهام۷-جی۱۰–۱۹۰۹۹۳–۱۹۹۲۸۷۳۰۷۹–۱۹۷۸۳۰۲۶۱–۱۹۶۰
واتفورد۲-جی (چمپیونشیپ‌ده)۸۳–۱۹۸۲۰۰–۱۹۹۹۱۴۸۲۲–۲۰۲۱۱۰
وستهام یونایتد۶-جی۲۴–۱۹۲۳۹۴–۱۹۹۳۶۴۲۶۱۳–۲۰۱۲۱۰۰
ولورهمپتون^۱۳-جو۸۹–۱۸۸۸۰۴–۲۰۰۳۶۷۸۱۹–۲۰۱۸۴۳۵۹–۱۹۵۸
  • * : پرمیر لیگ‌ین قوروجو اۆیه‌سی
  • ° : پرمیر لیگ‌دن هئچ واخت آشاغی دوشمییب
  • ^ : فوتبال لیگی‌نین اوْرجینال اوْن‌ایکی تاخیملاریندان بیری

لیگین آماری

[دَییشدیر]

ان چوخ اوْینایانلار

[دَییشدیر]
قرت بری پرمیر لیگ‌ین ان چوْخ اوْینایان اوْیونچوسو.
روتبهاوْیونچواوْیون
۱ اینگیلیس قرت بری ۶۵۳
۲ ولز رایان قیقز ۶۳۲
۳ اینگیلیس فرانک لمپارد ۶۰۹
۴ اینگیلیس دیوید جیمز ۵۷۲
۵ اینگیلیس جیمز میلنر ۵۶۵
۶ ولز گری اسپید ۵۳۵
۷ اینگیلیس امیل هسکی ۵۱۶
۸ اوسترالیا مارک شوارزر ۵۱۴
۹ اینگیلیس جیمی کرقر ۵۰۸
۱۰ اینگیلیس فیل نویل ۵۰۵
یوخلاما تاریخی: ۱۵ آقوْست ۲۰۲۱.[۳۳]

بوْلد اوْلان آدلار ایندی پئشه‌کار اوْلاراق پرمیر لیگ‌ده اوْیناییرلار.

ان چوْخ گوْل وۇران

[دَییشدیر]
آلن شیرر پرمیر لیگ‌ین ان چوْخ گوْل وۇرانی.

یوخلاما تاریخی: ۲۳ مئی ۲۰۲۱[۳۴]

روتبه وطنداشلیق آد ایللر گوْل اوْیون سایی‌سی
۱ اینگیلیس آلن شیرر ۱۹۹۲–۲۰۰۶۲۶۰۴۴۱
۲ اینگیلیس وین رونی ۲۰۰۲–۲۰۱۸۲۰۸۴۹۱
۳ اینگیلیس اندرو کول ۱۹۹۲–۲۰۰۸۱۸۷۴۱۴
۴ آرژانتین سرخیو آقوئرو ۲۰۱۱–۲۰۲۱۱۸۴۲۷۵
۵ اینگیلیس فرانک لمپارد ۱۹۹۵–۲۰۱۵۱۷۷۶۰۹
۶ فرانسه تیئری آنری ۱۹۹۹–۲۰۰۷
۲۰۱۲
۱۷۵۲۵۸
۷ اینگیلیس هری کین ۲۰۱۲–۱۶۶۲۴۵
۸ اینگیلیس رابی فاولر ۱۹۹۳–۲۰۰۹۱۶۳۳۷۹
۹ اینگیلیس جرمین دفو ۲۰۰۱–۲۰۰۳
۲۰۰۴–۲۰۱۴
۲۰۱۵–۲۰۱۹
۱۶۲۴۹۶
۱۰ اینگیلیس مایکل اوون ۱۹۹۶–۲۰۰۴
۲۰۰۵–۲۰۱۳
۱۵۰۳۲۶
  • بوْلد اوْلان آدلار ایندی پئشه‌کار اوْلاراق پرمیر لیگ‌ده اوْیناییرلار.

ان باشاریلی باش‌مشقچی

[دَییشدیر]
الکس فرگوسن پرمیر لیگ‌ین ان باشاریلی باش‌مشقچی‌سی.
روتبه آد وطنداشلیق شامپیونلیق سایی‌سی کولوب(لار) مؤوسۆم
۱ الکس فرگوسنایسکاتلند ۱۳ منچستر یونایتد ۹۳–۱۹۹۲، ۹۴–۱۹۹۳، ۹۶–۱۹۹۵، ۹۷–۱۹۹۶، ۹۹–۱۹۹۸، ۰۰–۱۹۹۹، ۰۱–۲۰۰۰، ۰۳–۲۰۰۲، ۰۷–۲۰۰۶، ۰۸–۲۰۰۷، ۰۹–۲۰۰۸، ۱۱–۲۰۱۰، ۱۳–۲۰۱۲
۲ پپ قواردیولاایسپانیا ۳ منچستر سیتی ۱۸–۲۰۱۷، ۱۹–۲۰۱۸، ۲۱–۲۰۲۰
ژوزه مورینیوپورتوقال چلسی ۰۵–۲۰۰۴، ۰۶–۲۰۰۵، ۱۵–۲۰۱۴
آرسن ونقرفرانسه آرسنال ۹۸–۱۹۹۷, ۰۲–۲۰۰۱, ۰۴–۲۰۰۳
۵ کارلو آنچلوتیایتالیا ۱ چلسی ۱۰–۲۰۰۹
آنتونیو کونتهایتالیا چلسی ۱۷–۲۰۱۶
کنی دالقلیشایسکاتلند بلکبرن روورز ۹۵–۱۹۹۴
یورقن کلوپآلمان لیورپول ۲۰–۲۰۱۹
روبرتو مانچینیایتالیا منچستر سیتی ۱۱–۲۰۱۱
مانوئل پیگرینیشیلی منچستر سیتی ۱۴–۲۰۱۳
کلودیو رانیریایتالیا لستر سیتی ۱۶–۲۰۱۵

قایناقلار

[دَییشدیر]
  1. "1985: English teams banned after Heysel". BBC Archive. BBC. 31 May 1985. http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/31/newsid_2481000/2481723.stm.
  2. 1 2 3 A History of The Premier League. Premier League. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2011-11-18. یوْخلانیلیب2021-09-16.
  3. The Taylor Report. Football Network. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2006-10-16. یوْخلانیلیب2021-09-16.
  4. Taylor, Matthew (18 October 2013). The Association Game: A History of British Football. Routledge. p. 342. ISBN 9781317870081.
  5. 1 2 Taylor, Matthew (18 October 2013). The Association Game: A History of British Football. Routledge. p. 343. ISBN 9781317870081.
  6. Crawford, Gerry. Fact Sheet 8: British Football on Television. Centre for the Sociology of Sport, University of Leicester.
  7. "Super Ten Losing Ground". New Straits Times. 14 July 1988. https://news.google.com/newspapers?id=ZmFPAAAAIBAJ&sjid=I5ADAAAAIBAJ&pg=7001%2C3212387.
  8. 1 2 3 The History of the Football League. Football League. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2008-04-11. یوْخلانیلیب2021-09-16.
  9. 1 2 Conn, David (4 September 2013). "Greg Dyke seems to forget his role in the Premier League's formation". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/david-conn-inside-sport-blog/2013/sep/04/greg-dyke-premier-league-history.
  10. 1 2 Rodrigues, Jason (2 February 2012). "Premier League football at 20: 1992, the start of a whole new ball game". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/from-the-archive-blog/2012/feb/02/20-years-premier-league-football-1992.
  11. MacInnes, Paul (23 July 2017). "Deceit, determination and Murdoch's millions: how Premier League was born". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2017/jul/23/deceit-determination-murdochs-millions-how-premier-league-was-born.
  12. "In the matter of an agreement between the Football Association Premier League Limited and the Football Association Limited and the Football League Limited and their respective member clubs". HM Courts Service. HM Government. 2006. http://www.hmcourts-service.gov.uk/judgmentsfiles/j9/pljmtint.htm.
  13. Shaw, Phil (17 August 1992). "The Premier Kick-Off: Ferguson's false start". The Independent. https://www.independent.co.uk/sport/football--the-premier-kickoff-fergusons-false-start-1540915.html.
  14. Final 1992/1993 English Premier Table. Soccerbase. Racing Post. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2009-05-15. یوْخلانیلیب2021-09-18.
  15. Lovejoy, Joe (2011). Glory, Goals and Greed: Twenty Years of the Premier League. Vol. 3. The Big Kick-Off. Random House. ISBN 978-1-78057-144-7.
  16. Northcroft, Jonathan (11 May 2008). "Breaking up the Premier League's Big Four". The Sunday Times. Archived from the original on 2011-08-10. https://web.archive.org/web/20110810183028/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/premier_league/article3908394.ece. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  17. "The best of the rest". Soccernet. ESPN. 29 January 2007. Archived from the original on 2007-12-23. https://web.archive.org/web/20071223070645/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=405515&root=england&&cc=5739. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  18. "Arsenal make history". BBC Sport. British Broadcasting Corporation. 15 May 2004. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/3696197.stm.
  19. "Power of top four concerns Keegan". BBC Sport. British Broadcasting Corporation. 6 May 2008. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/n/newcastle_united/7384247.stm.
  20. "Scudamore defends 'boring' League". BBC Sport. British Broadcasting Corporation. 7 May 2008. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/7388360.stm.
  21. UEFA Champions League - History: Finals by season. UEFA.
  22. Jolly, Richard (11 August 2011). Changing dynamics of the 'Big Six' in Premier League title race. The National.
  23. Smith, Rory (23 July 2010). "Champions League defeat could ruin Tottenham's season says Vedran Corluka". The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/tottenham-hotspur/7907619/Champions-League-defeat-could-ruin-Tottenhams-season-says-Vedran-Corluka.html. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  24. "Alex McLeish says Aston Villa struggle to compete with top clubs". 8 September 2011. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/14844717.stm. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  25. De Menezes, Jack (11 May 2016). "Arsenal secure top-four finish for 20th straight season to reach Champions League after Manchester United defeat". https://www.independent.co.uk/sport/football/premier-league/arsenal-secure-top-four-finish-for-20th-straight-season-to-qualify-for-champions-league-after-a7024176.html. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  26. "Leicester City win Premier League title after Tottenham draw at Chelsea". 2 May 2016. https://www.bbc.co.uk/sport/football/35988673. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  27. Conn, David (27 September 2017). "Premier League clubs aim to block rich six's bid for a bigger share of TV cash". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2017/sep/27/premier-league-clubs-block-big-six-tv-cash. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  28. Tweedale, Alistair (2 October 2017). "The changing shape of the Premier League: how the 'big six' are pulling away". The Daily Telegraph. https://www.telegraph.co.uk/football/2017/10/02/changing-shape-premier-league-big-six-pulling-away/.
  29. Wilson, Bill (23 January 2018). "Manchester United remain football's top revenue-generator". https://www.bbc.co.uk/news/business-42767374. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  30. Conn, David (6 June 2018). "Premier League finances: the full club-by-club breakdown and verdict". The Guardian. https://www.theguardian.com/football/2018/jun/06/premier-league-finances-club-guide-2016-17. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  31. "Deloitte Football Money League 2019: Real Madrid richest ahead of Barcelona and Manchester United". Sky News. 24 January 2019. https://news.sky.com/story/deloitte-football-money-league-2019-real-madrid-richest-ahead-of-barcelona-and-manchester-united-11615915. اینگیلیس پرمیئر لیگی
  32. Barclays renews Premier sponsorship. premierleague.com. Premier League (23 October 2009). آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2009-10-25. یوْخلانیلیب2021-09-14.
  33. Barclays Premier League Statistics. Premier League. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2017-01-04. یوْخلانیلیب2021-09-15.
  34. Premier League player stats. Premier League. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2025-04-27. یوْخلانیلیب2021-09-16.

باغلانتیلار

[دَییشدیر]
ویکی‌آمباردا FA Premier League ایله مربوط فایل وار.