خان شوشینسکی
خان شوشینسکی | |
---|---|
![]() | |
عومومی معلوماتلار | |
دوْغوم آدی | ایسفندیار آسلاناوْغلو جاوانشیر |
باشقا آدلار | خان شوشینسکی |
دوْغوم | ۲۰ اوت ۱۹۰۱ شوشا، روسیه ایمپیراتوْرلوغو ![]() |
کؤک | آذربایجان جومهوریتی ![]() |
اؤلوم | ۱۸ مارس ۱۹۷۹ (۷۷ یاش) باکی، آذربایجان شوروی سوْسیالیست جومهوریتی ![]() |
ژانرلار | موغام |
پئشه(لر) | مۆغنی |
ساز(لار) | اوْخوماق، قاوال |
چالیشما ایللری | ۱۹۱۷–۱۹۷۱ |
خان شوشینسکی (دوْغوم آدی: ایسفندیار آسلاناوْغلو جاوانشیر؛ ۲۰ آقوْست ۱۹۰۱، شوشا - ۱۸ مارس ۱۹۷۹، باکی[۱]) - آذربایجان خالق آرتیستی (۱۹۴۳)
یاشاییشی
[دَییشدیر]خان شوشینسکی ۱۹۰۱-جی ایلده آقوْست آیینین ۲۰-سینده شوشا شهرینده آنادان اوْلموشدور.
۱۶ یاشیندا اوْلارکن، اوُستادی ایسلام عابدوللایئو ایله بیرگه ایشتیراک ائتدیگی مجلیسده، تبریزلی اوْخویان (مۆغنی) ابوالحسن خانین یوْلو ایله «کۆرد-شاهناز» موغامینی اینانیلماز اوْلاراق گؤزل ایفا ائتدیگینه گؤره، اؤیرتمنی اوْنا «خان شوشینسکی» آدینی وئرمیشدیر. خانین بیر مۆغنی کیمی یئتیشمهسینده، جاببار قاریاغدیاوْغلو و سئیید شوشینسکینین ده بؤیۆک ائتگیسی اوْلموشدور.
۱۹۲۰-جی ایللرده خان شوشینسکی باکییا گَلَرک، اؤز ایفاچیلیق فعالییتینی گئنیشلندیرمیشدیر. خان شوشینسکینین رپرتواریندا (اوْخوماق لیستینده) «ماهور هیندی»، «بایات-ی قاجار»، «قاطار» موغاملاری، «قاراباغ شیکستهسی»، «آرازباری»، «حئیراتی» ضربی موغاملاری ایله یاناشی، خالق ماهنیلاری و تصنیفلر بؤیۆک یئر توتوردو.
۱۹۴۳-جۆ ایلده خان شوشینسکی تیفلیس شهرینده کئچیریلن زاقافقازیا خالقلارینین بیرینجی اینجهصنعت اولیمپیاسیندا بؤیۆک باشاری قازاناراق، بیرینجی اؤدۆلۆنه لاییق گؤرۆلدۆ. اوْ، باشقا اؤلکهلرده ده آذربایجان موسیقی مدنیتینی یۆکسک سَویّهده و لاییقینجه تمثیل ائتمیشدیر.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Stamps_of_Azerbaijan%2C_2014-1190.jpg/220px-Stamps_of_Azerbaijan%2C_2014-1190.jpg)
۱۹۶۰-جی ایلده، آذربایجان دؤولت فیلارموْنیاسینین ایچینده «موغام ایستودیاسی» یاراتمیش و اوْرادا گنج اوْخویانلارا موغام موسیقیسینی اؤیرتمیشدیر.
خان شوشینسکی گنج یاشلاریندا ائولنسه ده، بو ائولیلیکدن اؤولادی اوْلمامیشدیر. حیات یوْلداشینین ایصراری ایله، یئنیدن ائولنمیش و بو ائولیلیکدن ۴ اوشاغی (۳ قیز و ۱ اوْغلان) دۆنیایا گلمیشدیر.
آذربایجانین موسیقی تاریخینده، ایلک دۆئت (ایکیلی اوْخوماق-düet) ده بؤیۆک صنعتکارین آدی ایله باغلیدیر؛ بئله کی آذربایجان موسیقی تاریخینده ایلک دۆئت، خان شوشینسکی ایله شؤوکت خانیم علیاکبروْوانین ایفاسیندا سسلَنیب.
خان شوشینسکی اوزون سۆرن خستهلیکدن سوْنرا ۱۸ مارس ۱۹۷۹-جو ایلده دۆنیاسینی دَییشمیشدیر، باکی شهریندهکی ایکینجی فخری خیاباندا توْپراغا تاپشیریلمیشدیر.[۲][۳]
اؤدۆللری
[دَییشدیر]- آذربایجان شوروی سوْسیالیست جومهوریتینین عالی سوْوئتینین فخری فرمانی — ۲۹.۱۲.۱۹۷۱[۴]
یازیلی یارادیجیلیغی (مکتوب اثرلری)
[دَییشدیر]- شوشینسکی خ. یاخشی آدامین حئکایتی. «آذربایجان گنجلری» یایینلاری، ۱۹۷۶، نووامبر ۲۰.
- شوشینسکی خ. نغمهلر سوسمور. «کوْموْنیست» یایینلاری، ۱۹۷۵، مای ۱.
- شوشینسکی خ. سس، سۇز و ایفاچیلیق. «ادبیات و اینجهصنعت» یایینلاری، ۱۹۷۹، مارس ۲۳.
فیلموقرافی
[دَییشدیر]- باکی باغلاری. بۇزوْونا (فیلم، ۲۰۰۷)
- بیز قاییداجاغیق (فیلم، ۲۰۰۷)
- هاوالانسین خانین سسی (فیلم، ۲۰۰۱)
- موغامات وار اوْلان یئرده... (فیلم، ۲۰۰۹)
- موغاملار (فیلم، ۱۹۶۵)
- اوْ اوْلماسین، بو اوْلسون (فیلم، ۱۹۵۶)
- اؤزگه عؤمۆر (فیلم، ۱۹۸۷)
- پریما (فیلم، ۱۹۹۲)
- قیزیل فونددان سئچمهلر (فیلم، ۲۰۰۱)
- سَس (فیلم، ۱۹۸۸)
حاقّیندا اوْلان ادبیّات
[دَییشدیر]- Muxtaroğlu V. Havalansın Xanın səsi. Bakı: Azərnəşr, 1971, 104 s.
- Şuşinski F. Azərbaycan xalq musiqiçiləri. Bakı: 1985, 480 s.
- Çəmənli Mustafa. Muğam dünyasının Xanı (xatirələr). Bakı: 2001, 271 s.
- Babayev Aydın. Xanın səsi. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1971, 25 dekabr.
- Quliyev T. Ölməzliyə qovuşan ömür. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1979, 23 mart.
- Quliyev C. Muğam dünyamızın parlaq ulduzu. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1989, 24 fevral.
- Əliyev T. Çörəyin şəninə şikəstə. "Sovet kəndi", 1986, 3 aprel.
- Əliyev T. Nəğməli ömür. "Azərbaycan", 1979, №8, s.194-198.
- Kərimli Kərim. Sənətkara məhəbbətlə. "Qarabağ", 1991, 4 iyul.
- Şükür Müzəffər. Xan Şuşinskinin xatirəsi. "Ədəbiyyat və incəsənət", 1989, 24 fevral.
- Quliyev Zəkurə. Şuşanın dağları başı dumanlı... /Xan Şuşinski – 100/. "Azərbaycan", 2001, 4 sentyabr.
- Əliyeva R., Aslanova X. Xan Şuşinski – 100. "Mədəni-maarif", 2002, N1-2, s.6-7.
- Məhərrəmli Z. Muğam mülkünün Xanı /Xan Şuşinski – 100 /. "Bakı", 2001, 2-8 noyabr.
- Çəmənli M. Şur dərsi. "Xalq qəzeti", 2001, 24 avqust.
- Şərif. Havalansın Xanın səsi. "Yeni Azərbaycan", 2003, 21 avqust.
قایناق
[دَییشدیر]- ^ Xan Şuşinski // Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (10 cilddə). — X cild. Bakı, 1987 — Səh.: 581.
- ^ http://xan.musigi-dunya.az/file?id=70&lang=az
- ^ Xan Şuşinski آذربایجان تۆرکجهسی لاتین ویکیپدیاسی
- ^ İsfəndiyar Aslan oğlu Cavanşirov (Xan Şuşinski) yoldaşın Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı ilə təltif еdilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 29 dekabr 1971-ci il tarixli Fərmanı — anl.az saytı