پرش به محتوا

تورکمان قصبه‌سی

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
تورکمان قصبه‌سی
بیلگی‌لر
اؤلکه ایران
اوستانغربی آذربایجان
بؤلگهاورمیه
بؤلوممرکزی
قصبه‌نین مرکزیتورکمان
یارادیلمیش ایلی۱۹۸۷-جی ایل
اهلی۱۰٬۰۱۷ نفر
کند ساییسی۴۰

تورکمان قصبه‌سی اورمیه بؤلگه‌سینین، مرکزی بؤلومونون شرق حیصه‌سینده یئرلشیر. بو قصبه تاریخی باراندوز ماحالینا داخیل‌دیر.

تاریخ

[دَییشدیر]

ایندیکی تورکمان قصبه‌سینین یئرلشدیگی اراضی تاریخاً اورمیه بؤلگه‌سی‌نین جنوب و جنوب شرق حیصه‌سینی تشکیل ائدن باراندوز ماحالینا داخیل اولاراق؛ ۱۹۸۷-جی ایلده قصبه استاتوسو آلمیشدیر.[۱]قصبه اؤز آدینی مرکز تورکمان کندیندن آلمیشدیر.

تاریخی عابیده‌لر

[دَییشدیر]
  • نظرآباد قالاسی: بو قالانین قوله و حاصارلارینین بیر قیسمی ۲۰۱۱-جی ایلینه قدر موجودلوغونو قورویوب ساخلاسا دا همین ایل ده یئرلی اهالی طرفیندن داغیدیلاراق یاشاییش بیناسینا چئویریلمیشدیر (اوزه‌رینده یاشاییش ائوی قورولموشدور). نظرآباد کندینین آدی ۲۰-جی میلادی عصرین ۵-جی اون ایللیگینه قدر قالا آدلانیرمیش. نظرآباد قالاسی اورمیه شهرینین اطرافینداکی قالالاردان بیری اولاراق؛ بؤلگه‌نین تهلوکه‌سیزلیگینی تأمین ائتمک‌ده اؤنملی و بؤیوک بیر رول اوینایارمیش.
  • جئیران - جبل قبریستانلیغی: بو قبریستانلیق اورمیه شهریندن ۲۵ کیلومتر آرالی یئرلشرک؛ اورمیه - نقده یولونون ساغ یانیندا و عئینی آدلی کندلرین یاخینلیغیندا یئرلشیر. یئرلی اهالینین دئدیکلرینه گؤره بو قبریستانلیق قدیم تاریخه مالیک‌دیر؛ بورادا یئرلشن اسکی قبیر داش‌لاری دا ائله بو فاکتی تصدیق‌له‌ییر. جئیران - جبل قبریستانلیغی جیلولار و کوردلرین ۲۰-جی عصرین ایلک یاریسیندا هجومو نتیجه‌سینده حیات‌لارینی ایتیرن گوناه‌سیز اینسان‌لارین دفن ائدیلدیگی یئردیر.
  • آنتیک تپه‌لر: قصبه‌نین ان آزیندان ایکی تورکمان و قوردتپه کندلرینده آنتیک تپه‌لر آشکارلانمیشدیر.[۲]

جغرافیا

[دَییشدیر]

تورکمان قصبه‌سی اورمیه شهریندن جنوب شرق‌ده یئرلشرک؛ تاریخی باراندوز ماحالینین شرق حیصه‌سینی تشکیل ائدیر. بو قصبه اورمیه گؤلونون شرقی ساحیلی بویونجا یئرلشرک؛ اراضی‌سینین بوتونونو دوزنلیک‌لر تشکیل ائدیر. قصبه اراضی‌سینین دنیز سویه‌سیندن یوکسکلیک شرق‌ده اورمیه گؤلونون ساحیلینده ۱۲۷۳ متردن؛ غرب‌ده ۱۲۹۱ متره قدر دَییشیر. تورکمان قصبه‌سینین کندلرینین دنیز سویه‌سیندن عمومی یوکسکلیگی اورمیه شهریندن آزدیر. تورکمان قصبه‌سینین عمومی ساحه‌سی ۱۴۲/۷۹۸ کوادرات کیلومتر (کیلومتر مربع) اولاراق اورمیه بؤلگه‌سینین مرکزی بؤلومونون اراضی‌سینین تخمیناً ۹٫۱٪-نی تشکیل ائدیر. قصبه‌یه ۴۰ کند داخیل اولاراق؛ قصبه‌نین مرکزی اورمیه شهریندن ۱۵،۵ کیلومتر آرالی یئرلشن تورکمان کندی‌دیر.[۳]

اهالی

[دَییشدیر]

۲۰۱۶-جی ایلین معلومات‌لارینا گؤره قصبه‌نین ۴۰ کندینده ۱۰،۰۱۷ نفر[۴]یاشاییر (۳،۰۸۸ عائیله).

اتنیک و دین

[دَییشدیر]

قصبه اهالی‌سینین بؤیوک چوخلوغونو تورکلر تشکیل ائدیر. تورکلر قصبه‌نین بوتون ۴۰ کندینده یاشاماق‌لا؛ ۳۵ کندین اهالیسینی ائل‌لیک‌له تشکیل ائدیر و ۵ کندده باشقا میللت‌لر ایله بیرلیکده یاشاییرلار. قصبه‌نین سردری، باباری و نئی‌بین کندینده کئچمیش‌ده تورکلر ایله خیریستیان آیسورلار بیرلیکده یاشایاراق؛ آیسورلارین باشقا اؤلکه و بؤلگه‌لره کؤچمه‌سی ایله یاخین بیر تاریخ‌ده گلمه کوردلر یئرلشیب‌لر و حال حاضیردا بو اوچ کندده تورک اهالی گلمه کوردلر ایله بیرلیکده یاشاییر. آز سایلی آیسور خالقی‌نین نماینده‌لری کئچمیشده قصبه‌نین سردری، باباری، دارباری و نئی‌بین کندلرینده یاشاسالار دا؛ ایندیلیکده ساده‌جه قصبه‌نین اردیشه و تکه کندلرینده تورکلر ایله بیرلیکده یاشاییرلار. قصبه کندلرینده یاشایان اهالی‌نین بؤیوک چوخلوغو ایسلامین شیعه مذهبینه باغلی اولان تورکلر‌دیر. ساده‌جه نئی‌بین کندیندکی تورک اهالینین بیر حیصه‌سی سوننو شافعی مذهبینه اعتیقاد ائدیر. ائله‌جه سون ایل‌لرده قیسماً قصبه‌نین سردری، باباری و نئی‌بین کندلرینده مسکونلاشمیش کوردلر سوننو شافعی ایناناراق؛ قیسماً قصبه‌نین اردیشه و تکه کندلرینده یاشایان آز سایلی آیسورلار آراسیندا خیریستیانلیق یایغین‌دیر[۵][۶]

کندلر

[دَییشدیر]
تورکمان قصبه‌سینین کندلرینین اهالیسی و میللی ترکیبی[۴][۷]
کند آدی توپلام اهالی سایی میللی ترکیبی دینی ترکیبی مذهبی ترکیبی
تبت ۴۷۹ نفر تورک موسلمان شیعه
حاصار قاپیچی ۹۸ نفر تورک موسلمان شیعه
نظرآباد قالا ۱۳۹ نفر تورک موسلمان شیعه
اوچ ائولر ۱۷۰ نفر تورک موسلمان شیعه
نظرآباد افتخار ۹۷ نفر تورک موسلمان شیعه
سوتراش (چوب‌تراش) ۲۶۶ نفر تورک موسلمان شیعه
ساراجیق ۱۲۶ نفر تورک موسلمان شیعه
طسمالی ۳۰۹ نفر تورک موسلمان شیعه
طالیب‌آباد ۱۲ نفر تورک موسلمان شیعه
غریب‌کندی ۱۴۹ نفر تورک موسلمان شیعه
خنجرقیشلاقی ۱۵۰ نفر تورک موسلمان شیعه
شاهین‌آباد ۲۸۸ نفر تورک موسلمان شیعه
قوردتپه ۳۵۲ نفر تورک موسلمان شیعه
موقددم ۲۷۷ نفر تورک موسلمان شیعه
اوزان اسکندری ۲۴۷ نفر تورک موسلمان شیعه
قارالار حاج‌قاسیم ۱۸۱ نفر تورک موسلمان شیعه
حاصار تورکمان ۲۱۵ نفر تورک موسلمان شیعه
قارالار آقاتقی ۱۳۲ نفر تورک موسلمان شیعه
کوساآباد ۱۸۸ نفر تورک موسلمان شیعه
اردیشه ۸۴ نفر تورک و آیسور موسلمان و خیریستیان شیعه
تزه‌کند ۳۳۳ نفر تورک موسلمان شیعه
تکه ۳۳۹ نفر تورک و آیسور موسلمان و خیریستیان شیعه
حسن‌آباد ۲۴۴ نفر تورک موسلمان شیعه
القیان ۱۸۱ نفر تورک موسلمان شیعه
تپه تورکمان ۵۰۹ نفر تورک موسلمان شیعه
تورکمان ۱۲۳ نفر تورک موسلمان شیعه
خضرآباد ۱۴۲ نفر تورک موسلمان شیعه
آشاغی مورادعلی ۱۹۴ نفر تورک موسلمان شیعه
یوخاری مورادعلی ۱۶۳ نفر تورک موسلمان شیعه
میشگارلی ۳۵۱ نفر تورک موسلمان شیعه
دارباری ۵۰۱ نفر تورک موسلمان شیعه
نئی‌بین ۶۰۴ نفر تورک و کورد موسلمان شیعه و سوننو شافعی
باباری ۶۳۴ نفر تورک و کورد موسلمان شیعه و سوننو شافعی
سردری ۴۷۶ نفر تورک و کورد موسلمان شیعه و سوننو شافعی
عربلی ۱۳۸ نفر تورک موسلمان شیعه
تئزخاراب ۲۴۴ نفر تورک موسلمان شیعه
جبل‌کندی ۳۸۴ نفر تورک موسلمان شیعه
آشاغی جئیران ۵۸ نفر تورک موسلمان شیعه
یوخاری جئیران ۱۴۰ نفر تورک موسلمان شیعه
مورادکندی ۵۳ نفر تورک موسلمان شیعه

قایناقلار

[دَییشدیر]
  1. تاریخ تصویب ایجاد و تشکیل 20 دهستان شامل روستاها، مزارع و مکانهای در شهرستان ارومیه تابع استان آذربایجان غربی. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2025-11-02. یوْخلانیلیب2026-01-23.
  2. نگاهی به محال باراندوزچای و محال دول اورمیه، علی بابایی نیولویی، انتشارات آینا، صفحه ۱۹۲، ۱۹۴، ۲۱۱، ۲۲۵
  3. نگاهی به محال باراندوزچای و محال دول اورمیه، علی بابایی نیولویی، انتشارات آینا، صفحه ۳۴
  4. 1 2 قصبه اهالیسی.
  5. فرهنگ جغرافیایی ایران، حسنعلی رزم آرا، انتشارات دایره جغرافیایی ستاد ارتش، جلد چهار، استان ۳ و ۴ آذربایجان، صفحه ۶۹ و ۲۶۷
  6. نگاهی به محال باراندوزچای و محال دول اورمیه، علی بابایی نیولویی، انتشارات آینا، صفحه ۱۲۷ و ۱۲۸
  7. نگاهی به محال باراندوزچای و محال دول اورمیه، علی بابایی نیولویی، انتشارات آینا، صفحه ۱۲۷ و ۱۲۸