قزوین لهجه‌سی (فارسجا)

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(فارس دیلی‌نین قزوین لهجه‌سی-دن يوْل‌لاندیریلمیش)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فارس دیلی‌نین قزوین لهجه‌سی یا دا قزوین فارسجا لهجه‌سی _ فارسجانین آغیزلاریندان بیری ساییلیر. قزوین شهری‌نین گونئی و دوغو محله‌لرینده بو دیلده دانیشیرلار. هابئله بونودا آرتیرمالی‌ییق کی بو لهجهنین اؤزونه اؤزل قایدالاری اولاراق، ایرانین شومال‌شرقینده (قوزئی‌دوغوسوندا) دانیشیلان دیل‌لرایله چوخ بنزرلیگی واردیر. بو لهجه، آذربایجان تورکجه‌سیندن ده چوخ تأثیرلنیب‌دیر.[۱] ایندیلیکده پان فارسلار چالیشیرلار قزوین اوستانینی یالنیز فارسلارا عائید بیر بؤلگه گؤسترَلر، آنجاق بونا باخمایاراق اَن یاخشی باخیم‌دا دئمَک اولار کی بو اوستان‌دا یالنیز ۳۰،۰۰۰ نفر فارس یاشام سۆرۆرلَر کی اونلارین‌دا هامیسی قزوین شهری‌نین گۆنئی و دوْغو محله‌لرینده کی صفوی‌لرایله ایلگی‌لری یوْخ‌ایمیش و بیر نئچه کندده (فارسیان کندینده) یاشاییرلار. بورانی یاخین‌دان گؤرَنلر آیدینجا بیلَرلر کی بورادا یاشایان‌لارین چوْخو و قزوین اوستانینین یئرلی‌لری یالنیز آذربایجان تۆرکلَری اولاراق؛ باشقا ائتنیک‌لرین سایی ایسه آزدیر.

قزوین آغیزینداکی ایشلنن سؤزلر[دَییشدیر]

  • تَکَل: تَکَر
  • چُمبه: یئمیشین بالاجا آغاجی
  • تَخِتمه: قاریشدیرماق(یئمکین قاریشدیرماسی)
  • کُلدک: نئچه قات ائتمک
  • قَتَره: قیسا و بالاجا
  • مَفرش: یئمک چاغیندا یئر اوزرینه سریلن پارچا
  • کوسَگلین: قزوینلی‌لرین اؤزل گئیمی کئچمیش‌ده
  • زَردانبو: ویتامینی آز اولان اینسان
  • جیله: بالاجا،کیچیک
  • اَلَمبه: اوزون
  • زِرتینه: بیردَن
  • هُرهُر: قورخماق
  • بیدملقی: سؤیود
  • آخوره: یئرآلتی،سوقالاقی
  • جِرماغ: جیرماق
  • وِندر: پیس،خوشاگلمز،قارا هؤرومچک
  • کوته‌نَنگ: عاقیل‌سیز
  • غلاق: قارقا
  • چِرپاندن: گوج‌ایله یئرلشدیرمک، چیرپماق، وورماق
  • چُرّیدن: دامجیلاماق
  • بِچُرّی: اَت‌آیاقلیق، اَرینجکلیک
  • اسکلیدن: ییرتیلماق
  • قیش: قاییش
  • زُمرقه: یومروق، بُمبَه
  • نیم‌زِگیل: یاریم آچیق قاپی
  • بَبَم: اوُغلوم
  • سُماق‌بالان: آش‌سوزن
  • گوگال: قارابویالی قارافاطما کی یاز و یای‌دا چوخ اولار
  • وَخمیات (وَخمیاد): قبریستانلیغ
  • خُسرک: قایین‌آنا
  • سَخسی: ساخسی قاب
  • قاخِنج: باشا قالخماق
  • قیماق: قایماق
  • خرتلاق: قیرتلاق، بوغاز
  • سانجو: قارین آغریسی، سانجیلانماق
  • چقّری: چوخور، چؤکک
  • زیویل(زیبیل): زیبیل
  • اُکُرمَه: هؤنکورمَک، آغلاماق. قزوین‌ده یاشایان آذربایجان تورکلری‌ده اُکورمک(Ökürmək) دئیرلر
  • ماچ: اؤپوش
  • طَناف: قاتما، ایپ
  • آلابینیم: تئز اوُل، تَرپَش
  • تاسَه کردن: اورک داریخماسی
  • ساپ: ساپ، قارین آغریسی
  • گُلُمبَه: شیشمیش
  • بیلَگ: بیلَک
  • قبرقه: قابیرقا
  • خَرَّه به سر: کول‌باش
  • زق‌زق: سَس سَلَم سالماق
  • قایم قُدَه: اَرین قوُهوم‌لاریندان بیری‌کی گَلینین اؤزل ایش‌لَرینده اَل آپاراراق موداخیله ائدیر.
  • نمرَه: نؤمرَه، تلفن نؤمرَسی
  • گران‌گاز: باهاساتان
  • تِخیدن: یئمَک، تیخماق، تیخمک
  • بَستو: کوپ
  • زِرتاب: دورو
  • ویشگال: آختارماق، ماراقلانماق
  • هکّه‌ور: قولدور، گوج دئیَن
  • تُس‌باغِه: اوزلو اوشاق
  • پیادَه مِشَم: اِنیرَم
  • سرعقب کردن: گودمک، بیر زادین آردیندا گزمک
  • تِس‌انبله: پینتی اینسان هابئله‌ده قارین
  • سِرتِق: سیرتیق، اوزلو
  • پَرپین کردن: آلقیشلاماق، پَرپینلَمَک
  • بادیَه: بُشقاب، چاناق
  • گُسنه: آج
  • یکن: پارا
  • خاگینه: قایقاناق
  • جیکُ پیک: بَزَک اَشیالاری
  • دُکّان: ساتیش‌یِئری، ماغازا، توکان
  • گوز کردن: کؤپان، بِئل‌دَن کؤپان چیخارتماق
  • زیبیلدانی: زیبیللیک
  • دِ بیا دِ: گَل‌دَه (gəldə)
  • خانه مانده: ائِولَنمَمیش قیز
  • جان به سر: دارا گَلمَک

بیرده باخ[دَییشدیر]

قزوین تورک لهجه‌سی

قایناق‌لار[دَییشدیر]

اتک‌یازی[دَییشدیر]