اوسکو

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
اوسکو


نقشه اوستونده یئری
اوسکو is located in ایران
اوسکو
اوسکو
بیلگی‌لر
ایلک آدی اوشقایا
اهالی 16،983[۱] نفر
سوی و دیل آذربایجان تورکجه‌سی
مذهب و دین موسلمان شیعه


اوسکو شهری (دولتی آدی: شهر اسکو) شرقی آذربایجان اوستانیندا یئرلشیب و اوسکو شهریستانینین مرکزیدیر. بو شهر 1390-جی ایلین نوفوس‌ساییسی اساسیندا ۱۶٬۹۸۳ جمعیتی وار و بو جهتدن اوستانین اون‌آلتینجی شهریدیر[۲].

اوسكو، یا اوشکایا / اوشقايا [۳] ، تبریزین گونئي دوغوسوندا یئرلشیب. اوشقايا آذربایجانین چوخ قدیمی شهرلرینددیر. بو شهر تبریزین جنوب‌غربین‌ده و سهند داغ‌لاری‌نین شمال‌غربی اتک‌لرین‌ده یئرلشیب و ۱۵۷۹ متر دریانین سطحین‌دن اوجالیغی واردیر.[۳]شهر اوزو بیر یاشیل دره ده قورولوب و اطرافینداکی باغلار اوسکو چای و نئچه قنات طریقیله سوواریلیرلار. شهرین اهالیسی اکثرا آلیش وئریش ایشینده دیر لر و تبریزه یاخین اولدوغو اوچون چوخلاری تبریز ده ایشله يیرلر. کچمیش عصرین اوللرینده اوسکوده ایپک صنعتی چوخ رایيج اولموشدور آنجاق خاريجی محصوللارین ريقابتی بو صنعتی داغیدیبدیر.

اوسكو چای، سهندین شیمال سمتینده سولطان داغی ندان قایناق لاشیر. سهندین باتيسيندان آخان کندوان چای دا اوسکو چایا قوشولور. سولطان داغینین و قیبله دره سیندن گلن سولار و چوبان بولاغی عنصرود دره سینده آستارا چای چاین عمل گتیریللر. عونصوررود، آمقان، اسفنجان، فسندیق و هابله گورمه لی کندوان و کهنمو کند لری ، بو چايین مسیرینده یئرلشیبلر.

اوسکو دره سی یا چایپارا اوسكو چای ایله سوواریلیر و بو سببه یاخچی حاصیللی اکینلری و باغلار اوشقاياده و یاخین کدلرینده میلان، يوخاري باویل ، آشاغا باویل ، کله جاه، دیزج و بایرام دا وار.[۳]

تاریخ[دَییشدیر]

گئچه‌جک‌ده اوش‌کایا آدلی تاریخی شهر، سهند داغ‌لاری و ارومیه دریاچه‌سی‌نین آراسین‌دا یئرلش‌میش‌دی کی گویا ایندی‌کی اوسکونون یئرین‌ده‌ایمیش. بو شهرین آدی بیرینجی ارگیشتی و ایکینجی سارگنون کتیبه‌لرین‌ده گلیب‌دیر. ایکینجی سارگن (آشورون شاهی) اوز کتیبه‌سین‌ده -کی بیر قرن میلاددان قاباغا مربوط اولور- آشوری ساواش‌چی‌لاری‌نین اورارتو یوردونا هجوم ائدیب و اوشکایا شهری و اونون کنارین‌داکی کندلرین اودا چکمه‌لرین‌دن خبر وئریر.[۳]

حمداله مستوفی نزهةالقلوب کتابین‌دا اوسکودن باویل‌چای منطقه‌سی‌نین بویوک کندلرین‌دن بیری‌سی عنوانین‌دا آد آپاریر کی باویل، خسروشاه، فسقندیس و میلان کندلریله قونشویموش. نادری عالم‌آرا کتابین‌دا بو کندی آذربایجانین ان آباد کندلرین‌دن سایا گتیریر. مشورطه قیامی‌نین جریانین‌دا اوسکو خالقی تبریز خالقی‌نین کنارین‌دا شوروی‌نین قزاق‌لاری و دولتی نیرولارین علیهینه تظاهرات ائتدی‌لر.[۳]

آدلیملار[دَییشدیر]

امیر ابوالقاسم اوسکویی، نجم‌الدین محمد اوسکویی، محمدباقر بن محمدسلیم قراجه‌داغی اوسکویی و موسی بن محمدباقر حایری اوسکویی بو شهرین ان آدلیم مشاهیرلرین‌دن‌دیرلر. [۳]

تاریخی و گورمه لی نقطه لری[دَییشدیر]

  • کندوان : اوشقايانين جنوب طرفینده ۱۸ کیلومتر فاصله ایله سلطان داغینین اتگینده و تبریزین ۵۰ کیلومتر لیگینده یئرلشیر. کندوان ارشد داغی نین قوزئيينده دره نین قوزئي قیسمتینده دیر. بو کندین اهالی سایی 1996 ایلینده ۱٤۰ ائو و ۷۵۰ نفریدی. اهالیسی اکینچیلیک و مالدارلیقلا مشغولدورلار.

کندوانین گورملی یئرلریندن هرم شکلینده داشدان یونولموش ائولر ، انبارلار و تووله لردیر، بونلارین سایی ۱۱۷ تیکینتیه یاخین ضنن ائدیلیر. بو هرم شکلینده داشلار وولکان دان تورنمیش عایيق خاصیت لری وار یعنی ائو ایچی حرارتی یای فصلینده سرین و قیشدا ملایم ساخلایر.

کندوانین کوچه لری سو و یاغیش آخینتی نتیجه سینده یارانان زولاقلار دیر. داشلارین جنسی لارها (Larha) و اینمبریست (Inembridt) دن دیرلر کی وولکان ماتریاللاری و پالچیقین قاریشیقیندان توره نیبلر. بو بالاجا تپه لر و هرم لرین اوجالیقی گاهن آتمیش متره کیمی چاتیر. هر هرم ایچنده ایکی ده‌ن دؤرد مرتبه یه جن تیکمک اولار. بو مرتبه لر کیران یا گیران آدلانیر لار.

  • سولطان داغی سهندین زیروسینه یاخین بیر داغ دیر. سولطان داغی سهند و قوچ گؤلؤ داغلاریندان سونرا 3476 متیرلیکده سهند داغلارینین اوجا داغلارینداندی.
  • اوشقايا ایمامزاده سی : اوشقايانين جنوب طرفینده، شهره باخان تای دا اولان تپه نین اوستوده یئرلشیب. گنبزی کرپیچ دن دیر، و دورد طرفینده بالاجا دئشیگلری وار. قاپوسو بیر بالاجا دهلیزه آچیلیر و قبیرلرین باشینا بوردان گئتمک اولار.

قبیرلرین کاناریندا بیر داش یئره سانجیلیب و اون یرلیلر "سانجی داشی" دئیرلر. بوداشین شفا موعجيزه لرینه یئرلیلرین بعضی لری اينانيرلار.

  • – پیر حئیدر: بیر مومن قوجانین مزاریدیر کی اوغلو بابا شوکرواللاه ون دا مزاری کناریندا. سوسیان محله سینده واقع اولوب. پیر حئیدرین وفاتی صفرآینین اون ایکی سینده 856 قمری ایلینده اولوب. . تپه نین آشاغاسینداصفالی باغلار وار و خلیل اوف باغی دا اوردادیر. خلیل اوف كی آدی حاج سئيیدريضا اسكویی وقارداشی سئيید حسن ایدی هر حاج خلیل ین اوشاقلاریدیلار. حاج خلیل اوشقايانون "برادران اوشقايایی" دبیرستانینین بانی سی اولوب.
  • -الله بنده سی مزاری: اوشقايا شهرینین گونئي دوغوسوندا بیر تپه اوسته یئرلشن مزاردیر. اسکی ده گنبدی واریمیش اما ایندی اوچوب.
  • –پایتخت مسجدی : اوشقايانين یوخاری و آشاغا محلله لرین آراسیندا تیکیلیب. كیچیك و آباد دیرکسیز مسجيددیر. دیوارلاری اننی و طاقی محكم چی کرپیج دندیر. مسجدین جنوب طرفیندکی دیواریندا مرمر داشیندان بیر قازما یازی وار. یازينین متنی عربجه دیر: " قال الله تبارك و تعالی ان المساجد الله و لا تدعوا مع الله احداً وفق اله سبحانه و تعالی عبدالملتجی بوفور الطاعه راغمی حاجی عوض بن احمد. بتجدید هذالعماره شریفه المباركه بعد تخریبها. بحمدالله و سبحان و تمت به اهتمامه و جرز ذالك فی شهور سنته احد و سنین بعد الالف من الهجره النبویه" ساغ طرفده «لااله الا الله» «محمد رسول الله» «علی والی الله» سوزلری یازیلیب. بو مسجدی حاجی عوض بن احمد 1061 هجری قمری ایلینده مرمت و تعمیر ادیب.
  • - اوشقايا جاميع مسجدی: بو مسجد اوشقايانين اصلی خیابانیندا و بویوک مئیدان دادیر. 2 متیر خیابان یوخاری اولان مسجد آلتی داش دیرکی و 12 بالاجا کرپیج گنبذی وار. بو مسجد صفوی شاهلارین دوره سینده قالمیش معمارلیق نوعونون یاخچی نونه لریندندیر.
اوسکو شهری اطراف کندلری

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. مرکز آمار ایران
  2. ایرانین آمار مرکزی
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ دائره‌المعارف بزرگ اسلامي، اسكو قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «CGIE» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «CGIE» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است
  • اینگیلیسجه ویکی‌پدیا.