اردبیل اوستانی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
فایل:Ərdəbil İyaləti.jpg
اردبیل اوستانی

اردبیل اوستانی (فارسجا: استان اردبیل) ایرانین شومال-غربینده یئرلشن بیر اوستان دیر. بو اوستان شرقی آذربایجانین دوغوسوندا یئرلشیب. تاریخی و بؤیوک ایسلام شهری اولان اردبیل بو اوستانین مرکزیدیر. بو اوستان شرقی آذربایجان اوستانی ، زنجان اوستانی، گیلان اوستانی و آذربایجان جومهوریتی ایله قونشودور.

جوغرافیا[دَییشدیر]

ساحه‌سی ۱۸۰۰۰ کیلومتر² دیر. اردبیل اوستانینا اردبیل ، موغان شهر (پارساباد) ، موغان ، نیر ، سرئین(سرعین) ، بیله سووار ، خالخال ، خیاو (مشكین شهر) ، نمین و گیوی بولگه سی داخیلدیر. [۱]

اهالی[دَییشدیر]

1385-اینجی ایلین نوفوس ساییسی اساسیندا بو اوستانین 1225348 نفر اهالیسی وارایمیش. اهالی نین 48،8%-ای شهرده، 51،1%-ای کندده یاشاییرلار، قالان حیصه سی ایسه کؤچری طایفالاردیر.[۲]

سرحدلر[دَییشدیر]

اردبیل اوستانینین 4 بولگه سی آذربایجان رئسپوبلیکاسی ایله 282،5 کیلومئتر سرحدی واردیر. آراز و بالهار چایلاری همین سرحدین 159 کم اوزونلوغونو تشکیل ائدیر. ایکی منطقه نین - آسلان دوز و بیله‌سووار کؤمگی ایله بؤلگه آذربایجان رئسپوبلیکاسی ایله علاقه یارادیر. بئله کی، اردبیل-آستارا یولو حئیراندان کئچیر، اردبیلی رشت، قزوین و تئهران ایله بیرلشدیریر.

اردبیل اوستانینین بؤلگه لرینین جوغرافی موقئعی[دَییشدیر]

اردبیلین موختلیف جوغرافی و ایقلیمی شرایطی واردیر. اردبیل اوستانی اساسن داغلیق حیصه دن عیبارتدیر. بؤلگه نی مهشور ساوالان، تالیش و بوزقوش داغلاری ایحاطه ائدیب. اوستانین ان یوکسک زیروه سی نین اوجالیغی 4811 مئتردیر. عومومیتله اردبیل ایرانین ان سویوق اوستانلریندندیر. ایلین 5-8 آیی سویوق هاوا اولور. بؤلگه نین ایقلیمی سویوق قیش و سرین یای ایله خاراکتئریزه ائدیلیر. بیله سووار بولگه سی هاماریشدیقدا یئرلشیب. یایی ایستی، قیشی ایسه سابیتدیر. موغان شهر / پارساباد بولگه سی ده هاماریشدیقدا یئرلشیب. اورانین ایقلیمی مولاییم ایستیدیر. موغان بوتون اؤلکه‌ده اینکیشاف ائتمیش کند تصروفاتی و حئیواندارلیقلا تانینیر.

موغان بولگه سی آلچاق و هوندور داغ سیلسیله لری نین آراسیندا یئرلشیر. یایی ایستیدیر، قیشی ایسه مولاییم. خالخال بولگه سی داغلیق زونادیر. قیشی سویوقدور، یایدا هاوالار ثابیتدیر. ایلین 5 آیی بورادا گوجلو قار و شاختا اولور، بو دا ااسالئم-خالخال یولونون تالیش داغلاریندان کئچن یئری نین بو دؤورده باغلانماسینا تئز-تئز سبب اولور. خیاو بولگه سی رایونو ساوالان داغی نین قربینده یئرلشیر و داغ اتگی زونانی اهاته ائدیر. قیشی سویوقدور، یایی ایسه مولاییم.

آوروپا ماللاری نین ایرانا گتیریلمه سینده اردبیلین تیجارت مرکزینه چئوریلمه سینه سبب اولموشدور.گئرمی بولگه سی بیر آن بویوک داگی wار و اودا (تانگا) عادینان تانینیر.

اردبیلین تاریخی ایندیکی دؤوره ده[دَییشدیر]

ایندیکی دؤورده اردبیل بؤلگه نین ان ایری و مؤهوم شهرلریندن بیریدیر و بورادا چوخلو تاریخی آبیده لر مؤوجوددور، كی اساسن صفویلر دؤورونه آییددیرلر. بوندان باشقا آذربایجان رئسپوبلیکاسینا گئدن اساس آوتوموبیل یولو اردبیلدن کئچیر. زنگین طبیعتی ایله مشهور اولان بؤلگه نین اراضیسینده بیر نئچه چایلار و ایستی بولاقلار آخیر. بو سببدن اردبیل توریزم مرکزینه چئوریلمیشدیر و بورا هر ایل مینلرله توریستلرین آخینی اولور.

شهرین گؤزل تاریخی آبیده لری، اؤزونه مخصوص معمارلیق عنعنه لری، موقدس مسجیدلری، کیلسه لری، قدیم کؤرپولری اردبیله خوصوصی عظمت وئریر. تیجارت مرکزی اولان اردبیل بازاری خوصوصی معمارلیق طرزده تیکیلمیشدیر. بوندان باشقا بؤلگه نین طبیعتی اینسانلاری والئه ائدیر. ساوالان داغی نین اطرافیندا گؤزل تبیی وادیلری، سرئی نین سویوق بولاقلاری توریستلرین ایستیراحتینه یازدا و یایدا یاخشی شرایت یارادیر. شورابیل و نئور گؤللری نین اطرافیندا یارادیلان ایستیراحت زونالاری بین الخالق توریزم ستاندارتلارینا اویغوندور. بؤلگه نین آذربایجان رئسپوبلیکاسی ایله سرحد اولماسی، اردبیلین ایقتیصادیاتینا و توریزم اینفراستروکتورونون اینکیشافینا بؤیوک تکان وئریر. [۳]

  • داخمئه سانقی ماغاراسی

اینظیباطی بؤلمه لر[دَییشدیر]

اردبیل اوستانی اردبیل | موغان شهر (پارساباد) | موغان | نیر بولگه سی | بیله سووار بولگه سی | خالخال بولگه سی | خیاو بولگه سی (مشكین شهر) | نمین بولگه سی | گیوی بولگه سی بولگه لرینه شامیل دیر.

اردبیل اوستانینین گؤرمه‌لی یئرلری[دَییشدیر]

اردبیللی شیخ صفی الدین نین مقبره سیاردبیل بازاریشوره بیل گؤلوسرعین ایستی سولاریآلوارس پيستيساوالان داغينوئور گؤلوشوله لر دره سيقيز قالاسيتاريخی تپه لرگيلارلی گولوفينديق ليق مئشه سيحئيران گرده نه سيآنتروپولوژو موزه سي

آيریجا باخ[دَییشدیر]

خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]

[اردبیلین شکیل گاللئریسی http://gallery.azlink.info]

قایناقلار[دَییشدیر]