ایصفاهان

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایصفاهان
اصفهان
شهر
قدیم آدلاری: اسپهان، اسپادانا
فارس دیلی transcription(s)
Esfahan Logo.jpg
Official seal of ایصفاهان
علامت
Isfahan
Isfahan
اؤلکه  ایران
اؤستان ایصفاهان
بؤلگه ایصفاهان
بؤلومو مرکزی
حؤکومت
 • بلدیه‌باشچی‌سی قدرت‌اله نوروزی
 • شهر شوراسی باشچی‌سی فتح‌اله معینی
مساحت[۱]
 • شهری ۵۵۱ km۲ (۲۱۳ sq mi)
اۇجالیق
۱٬۵۷۴ m (۵٬۲۱۷ ft)
جمعیت(۲۰۱۶ census)
 • شهری ۲٬۱۰۱٬۲۲۰
 • مترو ۵٬ ۰۲۱٬۱۹۰
 • Population Rank in Iran جمعیتینه گؤره ایران شهرلری‌نین لیستی
  Population Data from 2016 Census[۲]
چاغ بؤلگه‌سی ایرانین رسمی ساعاتی (یوتی‌سی +۳:۳۰)
 • یای(DST) ایرانین رسمی ساعاتی 21 March – 20 September (یوتی‌سی +۴:۳۰)
تیلفون کوْدو 031
Climate BWk
سایت www.isfahan.ir
ایصفاهاندا یئرلشن صفوی دورونه باغلی اولان نقش جهان مئیدانی

ایصفاهان یا اسپگان (فارسجا: اصفهان‎)، تهران و مشهد دن سوْنرا ایرانین ۳ نجو بویوک شهرى و ایصفاهان اوستانی‌نین مركزیدیر. بۇ شهر تهرانین ٣٤٠ كیلومتره جنوندا یئرله‌شیبدیر. شهرین نۆفوس و ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ نفر جیوارندادیر. دنیز سویه سیندن ۱٬۵۹۰ متره یوکسکته قورولان شهر ایلده اورتاما ۳۵۵ میلیمتره یاغیش آلیر. شهرده چوق ساییدا تاریخى اثر موجوددور.

تاریخ[دَییشدیر]

ایصفهان ین تاریخی ادلاری گابان و دارالیهودیه واشکهان و سپاهان گلیب.

آدلاری[دَییشدیر]

یهودیه (دارالیهودیه)[دَییشدیر]

اونون آدلاری دارالیهودیه یا یهودیه گلیب . او چاغداکی نبوکیدنصسر بابالو شاهی اسوره لر داغیلاندان سورا جویتلری اسیر توتدی و اولار گالوت آوارالیقیندا بۇ شهره کوچدولر و اونون آدین دارالیهودیه قویدولار. بۇ آد گابان تورکلرین دیلینده جوی یا جویوت آدلانیب وایندی بوآدا جی دئیلیر ابن فقیه همدانلی اونونجی یوزایلین تاریخ یازانی یازار :

اونداکی جویتلر یهودیه دن قاچدیلار ونبوکیدنشصر الیندن قاچدیلار اوزلرینن اورشلیم توپراقیندان بیراوغوج آپاردیلار.هئچ یرده قالمادیلار بوندان قاباخ کی توپراقین وسویون وهواسین امتحان ائد سینلر. آو بوایشی گوردولر تا ایصفهانا یتریدیلر. و اوردا دینجلدیلر و اورانین توپراقین وسویون امتحان ائددیلرو اونی اورشلیمه تای بیلدیلر و اوردا قالدیلار و اوردا اکینچیلیق ائتدیلر و اوشاقلارین دونیایه کتدیلر ایندی اورانین آدی یهودیه دی.

ابو یازینی اوبیر تاریخ یازانلار اوناتی یازیبلار و موسی خورنی، الاصطخری، ابن حوقل، المقدسی، یاقوت حموی، ابوالفدا و ابن خلدون یازینی دوز بوجور تکرار ائدیبلر.

قابان[دَییشدیر]

قابان تورکلری کاسان تورکلرندن اوْلان بیر ائلدیلر کی ایصفهان واونون دوره سینده مسکن ائدمیشدیلر بۇ شهرین اصل آدی گابان دی کی تورکی لغت ده چاپان و گوپون گابان گلیب اوجورکی معناده گلیب گابان یانی یخیب و پارچالیان.

  • گابان تورکلر ایرانین مرکزینده اوْلان تورک ائلیدی اما اسرائیل داغیلاندان سورا یهودیلر بوشهری اوزلرینه مسکن ائدیب واورانین آدین دارالیهودیه ائله دیلر و تورکلر اورا جویوت خانا دیردیلر.
  • یهودیلر 2600 ایل قاباخ بۇ شهره کوچوب وگالوت مهاجرتینده بورانی اوزلرینه مسکن ائددیلر. بۇ شهرین آدی یهودیلر دیلینده اشکهان(بوردا اوتوراق) معنی وئریر کی آرامی دیلنده بۇ عبری لغت چونوب واسپهان اوْلوب کی همان اشکهان دان چوورنن بیر لغت دی.
  • گابان تورکلری بوشهریده ایل لر قالدیلار و اوجورکی اصطخری یازیب یهودیلر شهرک طرفینده محاصره اوْلموشدولار اما حاخام منشی حکومتینده یهودیلر بۇ شهریده چوْخ قان توکدولر.

اسپگان[دَییشدیر]

اسپگان و یا اسپیگان بوشهرین آدلارینداندی بوشهریده جوتلر قوْشون یغاردی و تورکلری ئلدورماقا بیر بریوک قلعه دوزمیشتیلر کی اورا اسپیگان دیلردی اسپگ آرامی دیلده یانی نگهبان و سپگ یا سگ ده گلیبدی اسپگان یانی سپگان وسگان بیر یر کی نگهبانلار اوردا یغیشاردی.

قایناقلار[دَییشدیر]