ایصفاهان

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(ایصفهان-دن يوْل‌لاندیریلمیش)
ایصفاهان
[[File:
ایصفاهاندا یئرلشن صفوی دورونه باغلی اولان نقش جهان مئیدانی
|260px|center]]


نقشه اوستونده یئری
ایصفاهان ایران دا-ده یئرلشیبدیر
ایصفاهان
ایصفاهان
بیلگی‌لر
اهالی 2,391,738 نفر
سوی و دیل فارسجا
مذهب و دین موسلمان شیعه
تلفن کودو +031


ایصفاهان یا اسپگان (فارسجا: اصفهانتهران و مشهددن سونرا ایرانین ۳.جو بؤیوک شهرى و ایصفاهان اوستانینین مركزیدیر. بو شهر تهرانین ٣٤٠ كیلومتر جنوندا یئرلشیبدیر. شهرین نوفوسو ١,٦٠٠,٠٠٠ نفر جیوارندادیر. دنیز سویه سیندن ۱۵۹۰ متره یوکسکته قورولان شهر ایلده اورتاما ۳۵۵ میلیمتر یاغیش آلیر. شهرده چوخ ساییدا تاریخى اثر موجوددور.

ایصفاهان، ایرانین کسیشمه نقطه‌لرین‌دن بیری‌دیر و دۆنیانین ان بؤیوک شهرلرین‌دن بیری ایدی. شهر، ۱۰۵۰ ایله ۱۷۲۲ ایللری آراسین‌دا، خصوصیله ده صفویلر آلتین‌دا ۱۶. عصر دا پارس ایمپراتورلوغونون نون تاریخ‌ده ایکینجی دفعه باشکندی اولدوغو زامان چوخ اینکیشاف ائتدی.

تاریخ[دَییشدیر]

ایصفاهان ۶۴۲ میلادی ایلده موسلمانلار این الینه کئچدی. سلجوق‌لو خاندانینین قوروجوسو طوغرول بی ده ۱۱. عصرین اورتالارین‌دا ایصفاهانی باشکند ائتدی. اونون نوه‌سی ملیکشاه رهبرلیین‌ده شهر بؤیویوب زنگینلش‌دی. مشهور ایصفاهان مسجیدجومعه سینین اۆرتیم ینا بو دؤورده باشلان‌دی. سلجوق‌لو سولاله‌سینین سوقوطون‌دان سونرا ایصفاهان گئریله‌مه‌یه باشلادی. ۱۳. عصرده شهر، اوّل موغوللار، سونرا دا ۱۳۸۷-جی ایلده تیمور طرفین‌دن یاغمالان‌دی و بیر چوخ اینسان قتله یئتیریل‌دی. جوغرافی مؤوقئیینین نتیجه‌سی اولاراق، ایصفاهان شهری خصوصیله صفویلر آلتین‌دا تکرار اینکیشافا باشلادی. بیرینجی شاه عباس ایصفاهانی باشکند ائتدی و ۱۷. عصرین ان بؤیوک و ان گؤزل شهرلرین‌دن بیری اولاراق یئنی‌دن اینشا ائتدی (۱۵۹۸). او دؤورده بیر چوخ پارک، کیتابخانا و مسجید اینشا ائدیل‌دی. ۱۷۲۲ 'ده افغانیلار (پشتونلار) اوزون بیر محاصره‌دن سونرا شهری اله کئچیردی. اوزون ایللر بیر خارابا گؤرونوشون‌ده قالان ایصفاهانین اهالی‌سی دا یاخشیجا آزال‌دی. رضا شاه پهلوی دؤورون‌ده (۱۹۲۵ - ۱۹۴۱) یئنی‌دن آبادلیغینا باش‌لانان شهرده بیر صنایع بؤلگه‌سی یارادیل‌دی و تاریخی ایستروکتورلارین چوخو تمیر ائدیل‌دی.

مدنیت[دَییشدیر]

ایصفاهان مرسوم ایران آرخیتئکتوراسینا عایید بیر چوخ اثره ائو صاحب‌لیگی ائتمک‌ده‌دیر. ۱۷. عصرده ائدیله‌ن و دۆنیانین ان بؤیوک میدانلارین‌دان ساییلان نقشی-ı جهان میدانی (ایمام خمینی میدانی) دۆنیا میراث سیاهی‌سینه آلینمیش‌دیر. زاگروس داغلاری ندان ایرلی گلن و ایصفاهانین ایچین‌دن کئچه‌ن زاینده چایی نین اوزرین‌ده‌کی کؤهنه کؤرپولر و بو کؤرپولرین ایچین‌ده ان مشهورو اولان و آدی '۳۳ گؤزلو کؤرپو 'معناسینی وئره‌ن ۳۰۰ مئتر اوزونلوغون‌دا و ۱۴ مئتر گئنیشلیین‌ده‌کی سی و سه پول ان مشهور معماری یاپیلاردان‌دیر. بونلار دیشیدا دیگر تاریخی معماری ایستروکتورلار؛ ۱۷. عصرده شاه عباس تارین‌دان ائتدیریله‌ن ایمام مسجید (مسجید ایمام) و شئیخ لوتفوللاه مسجیدی ایله عالی قاپو سارایی ۶ مرتبه‌لی اولوب ان ماراق چکه‌ن یئری ۱۸ اینجه و ظریف سوتون اۆزرینده یوک‌سه‌له‌ن تئراسی‌دیر.

قارداش شهرلر[دَییشدیر]

ایصفاهانین عمومی ۱۲ دنه قارداش شهری وار: [۱]

  • ایستانبول | تۆرکیه
  • بارسلونا | ایسپانیا
  • هاوانا | کوبا
  • ایروان | ائرمنیستان
  • لاهور | پاکیستان
  • فلورانس | ایتالیا

شکیل قالریاسی[دَییشدیر]

خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]

]]

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. شابلون:Web qaynağı