پرش به محتوا

خانا

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پیرانشهر
شهر
پیرانشهر is located in ایران
پیرانشهر
پیرانشهر
موختصاتلار: 36°41′40″N 45°08′30″E / 36.69444°N 45.14167°E / 36.69444; 45.14167موختصات: 36°41′40″N 45°08′30″E / 36.69444°N 45.14167°E / 36.69444; 45.14167
اؤلکه ایران
اوْستانغربی آذربایجان
بؤلگهپیرانشهر
بؤلوممرکزی
جمعیت
 (۲۰۱۶)
  جمع۹۵٬۷۱۶
ساعات قورشاغییوتی‌سی ۳:۳۰+ (ایران)
  یای (DST)یوتی‌سی ۴:۳۰+ (ایران)
تیلفون کودلاری+۹۸۴۴۴۴
وئب سایتhttp://www.pirancity.net

پیرانشهر و یا خانا[۱] _ غربی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلریندن بیری‌دیر. بۇ شهر پیرانشهر بؤلگه‌سینین مرکزی‌دیر و ۱۳۹۵-جی هیجری گونشلی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ شهرین ۹۱٬۵۱۵ نفر جمعیتی واردیر. پیرانشهرین قدیم آدی خانا دیر.

تاریخ

"خانا" شهری کند اوْلان زامان، پیران دهیستانی (پیران قصبه‌سی) و مهاباد بؤلگه‌سینه تابع‌ایمیش. بۇ شهر ۱۳۳۸-جی هیجری گونشلی ایلینده سولدوز بؤلگه‌سینه مولحق اولور[۲] و ۱۳۴۹-جی هیجری گونشلی ایلینده خانا بخشی شهریستانا (بؤلگه‌یه) چئوریلیر و آدی پیران ائلی‌نین بوردا یاشادیغی بهانه‌ایله "پیرانشهر" آدینا چئویریلیر.[۳] ایراندا پهلوی دؤوروندن باشلاناراق، پان فارسیسم دوشونجه‌لری اساسیندا یئر آدلاری دَییشمک و تۆرکجه‌ آدلاری آرادان آپارماق سیستماتیک صورتده ایجرا اوْلونوبدور.[۴] بۇ ایشلر عوموماً محمود افشار یازیلاری اساسیندا باش وئریر کی دِئمیشدی: جوغرافیایی آدلار کی اؤزگه دیل‌لرینده‌دیر و چنگیز و تئیمورون تاخت و تازینین یادیگاری‌دیر گرک فارسجایا چئوریلسین.[۵][۶]

اهالی و دیل

پیرانشهرین سویلاری
کورد
۹۴%
تورک
۵%
باشقا ائتنیکلر
۱%

پیرانشهر یا دا خانا شهری‌نین خالقی چوخونلوغو کورد دورلار، کوردلردن سوْنرا آز سایی‌دا تورکلرده بو شهرده یاشاییرلار. پیرانشهر اهالی‌سی کوردجه و تورکجه دیل‌لرینده دانیشیرلار، دین و مذهبلری ده چوخونلوغو موسلمان سونّی و آزینلیغی موسلمان شیعه‌دیر.[۷] ۱۳۵۷-جی هیجری گونشلی ایلینده بۇ شهرین سَکنَه‌سی تورکلر و کوردلردن عیبارت‌ایمیش، و کوردلر و تورکلر بیربیرلری‌ایله برابر بو شهرده یاشاییردیلار، بۇ ایللرده بۇ شهر "حزب دمکرات کوردوستان" طرفیندن ایشغال اوْلونور، و ایشغال اوْلان‌دان سوْنرا، ائتنیک تمیزلمه‌سی آپاریلاراق، یئرلی تورک‌لر بؤلگه‌دن قوولموش‌لار.[قایناق گؤسترین]

قایناقلار

  1. ایران شهرلری:خانا. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2021-03-02. یوْخلانیلیب2013-02-23.
  2. فرهنگ جغرافیایی ایران، 4/187؛ توکلی مقدم،
  3. دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، جلد: 14، شماره مقاله:5597. (فارسجا) پیرانشهر. مركز پژوهشهای ایرانی و اسلامی. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۱-۱۵.
  4. کتاب: بررسی تحلیلی پان فارسیسم با عنوان جعلی پان ایرانیسم، نویسنده: سایت تریبون (علیرضا اردبیلی) قابل دانلود در4shared
  5. ایران بین دو انقلاب از مشروطه تا انقلاب اسلامی، یرواند آبراهامیان، مترجمان کاظم فیروزمند، حسن شمس‌آوری، دکتر محسن مدیر شانه‌چی، نشر مرکز چاپ دوم ۱۳۷۸ ص ۱۱۱
  6. م. افشار، نخستین آرزوی ما: وحدت ملی ایرانیان، آینده، ۱ (خرداد ۱۳۰۴) ۶-۵ ....... اسامی جغرافیایی را که به زبان‌های خارجی و یادگا تخت و تاز چنگیز و تیمور است باید به اسامی فارسی تبدیل کرد
  7. فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان آذربایجان غربی - شهرستان پیرانشهر - سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح - انتشارات سازمان - ۱۳۸۹ صفحه ۳۳