پیرانشهر

ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پیرانشهر
شهر
دورنمایی از پیرانشهر - panoramio.jpg
پیرانشهر is located in ایران
پیرانشهر
پیرانشهر
Coordinates: 36°41′40″N 45°08′30″E / 36.69444°N 45.14167°E / 36.69444; 45.14167موختصات: 36°41′40″N 45°08′30″E / 36.69444°N 45.14167°E / 36.69444; 45.14167
اؤلکه ایران
اوْستانغربی آذربایجان
بؤلگهپیرانشهر
بؤلوممرکزی
جمعیت
 (۲۰۱۶)
 • جمع۹۵٬۷۱۶
ساعات قورشاغییوتی‌سی ۳:۳۰+ (ایران)
 • یای (DST)یوتی‌سی ۴:۳۰+ (ایران)
تیلفون کودلاری+984444
وئب سایتhttp://www.pirancity.net

پیرانشهر و یا خانا[۱] _ غربی آذربایجان اوستانی‌نین شهرلریندن بیری‌دیر. بۇ شهر پیرانشهر بؤلگه‌سینین مرکزی‌دیر و ۱۳۹۵-جی هیجری گونشلی ایلین نوفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ شهرین ۹۱،۵۱۵ نفر جمعیتی واردیر. پیرانشهرین قدیم آدی خانا دیر. ۱۳۵۷-جی هیجری گونشلی ایلینده بۇ شهرین سَکنَه‌سی تورکلر و کوردلردن عیبارت‌ایمیش، و کوردلر و تورکلر بیربیرلری‌ایله برابر بو شهرده یاشاییردیلار، بۇ ایللرده بۇ شهر "حزب دمکرات کوردوستان" طرفیندن ایشغال اوْلونور، و ایشغال اوْلان‌دان سوْنرا، تورک نوفوسون‌دان تخلیه و پاکسازی قومی اوْلوبدور.

تاریخ

"خانا" شهری کند اوْلان زامان، پیران دهیستانی (پیران قصبه‌سی) و مهاباد بؤلگه‌سینه تابع‌ایمیش. بۇ شهر ۱۳۳۸-جی هیجری گونشلی ایلینده سولدوز بؤلگه‌سینه مولحق اولور[۲] و ۱۳۴۹-جی هیجری گونشلی ایلینده خانا بخشی شهریستانا (بؤلگه‌یه) چئوریلیر و آدی پیران ائلی‌نین بوردا یاشادیغی بهانه‌ایله "پیرانشهر" آدینا چئویریلیر.[۳] ایراندا پهلوی دؤوروندن باشلاناراق، پان فارسیسم دوشونجه‌لری اساسیندا یئر آدلاری دَییشمک و تۆرکجه‌ آدلاری آرادان آپارماق سیستماتیک صورتده ایجرا اوْلونوبدور.[۴] بۇ ایشلر عوموماً محمود افشار یازیلاری اساسیندا باش وئریر کی دِئمیشدی: جوغرافیایی آدلار کی اؤزگه دیل‌لرینده‌دیر و چنگیز و تئیمورون تاخت و تازینین یادیگاری‌دیر گرک فارسجایا چئوریلسین.[۵][۶]

اهالی و دیل

پیرانشهرین سویلاری
کورد
۹۴%
تورک
۵%
باشقا ائتنیکلر
۱%

پیرانشهر یا دا خانا شهری‌نین خالقی چوخونلوغو کورد دورلار، کوردلردن سوْنرا آز سایی‌دا تورکلرده بو شهرده یاشاییرلار. پیرانشهر اهالی‌سی کوردجه و تورکجه دیل‌لرینده دانیشیرلار، دین و مذهبلری ده چوخونلوغو موسلمان سونّی و آزینلیغی موسلمان شیعه‌دیر.[۷]

قایناقلار

  1. ^ ایران شهرلری:خانا. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2021-03-02. یوْخلانیلیب2013-02-23.
  2. ^ فرهنگ جغرافیایی ایران، 4/187؛ توکلی مقدم،
  3. ^ دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، جلد: 14، شماره مقاله:5597. (فارسجا) پیرانشهر. مركز پژوهشهای ایرانی و اسلامی. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۱-۱۵.
  4. ^ کتاب: بررسی تحلیلی پان فارسیسم با عنوان جعلی پان ایرانیسم، نویسنده: سایت تریبون (علیرضا اردبیلی) قابل دانلود در4shared
  5. ^ ایران بین دو انقلاب از مشروطه تا انقلاب اسلامی، یرواند آبراهامیان، مترجمان کاظم فیروزمند، حسن شمس‌آوری، دکتر محسن مدیر شانه‌چی، نشر مرکز چاپ دوم 1378 ص 111
  6. ^ م. افشار، نخستین آرزوی ما: وحدت ملی ایرانیان، آینده، 1 (خرداد 1304) 6-5 ....... اسامی جغرافیایی را که به زبان‌های خارجی و یادگا تخت و تاز چنگیز و تیمور است باید به اسامی فارسی تبدیل کرد
  7. ^ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای استان آذربایجان غربی - شهرستان پیرانشهر - سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح - انتشارات سازمان - 1389 صفحه 33