فیتیله

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فیتیله ایران دوْلتی تلویزیونونون ایکینجی کانالیندان (شبکه ۲) اۇشاقلار اۆچون سۇگونو (جوما آخشامی) و آینی گونلری (جومه لر) یاییلان بیر طنز وئرلیش آدیدیر. بو وئرلیش ۱۳۸۱-جی ایلدن ایکینجی کانالدان یاییلماقدادیر، ۱۳۸۹-جۇ ایلین بایرام آییندان (اسفند) قاباق فیتیله جمعه تعطیله (فیتیله جومعه تعطیلدی) آدی ایله یاییلیردی. ۱۳۹۰-جی ایلدن وئرلیشده دَییشیکلیک اوْلاراق فیتیله آدی ایله داوام ائتدیریلدی. بۇ وئرلیشی اۇشاق، اۇشاق اؤیرتیمی، و عاییله موضوعوندا تئاتر و شَن ماهنیلار کیمی بؤلمه‌لر دوْلدورور. بو وئرلیش دؤلتی تلویزیونو وئرلیشلرین ایچینده ان چوخ تاماشاچیلی وئرلیشلر آراسیندا یئر آلیر، و اۆچ اصلی اوْیونچولاری محمد مسلمی(اوْیونچو و یؤنتمن)، علی فروتن، و حمید گلی (آپاریجی - اوْیونچو روْلوندا) دیرلار.

فیتیله وئرلیشینده تۆرکلره ایهانت

۱۳۹۴-جۆ ایلی قیروو (آبان) آیی‌نین ۱۵-جی گۆنونده، فیتیله وئرلیشینده کی بیر آشاغیلاییجی تئاتردا، آذربایجان تۆرکلری آغیر شکلیده تحقیر اوْلوندولار[۱][۲][۳] . ماجرا بیر هتلده باش وئریر. بۇ تئاتردا، بیر تۆرک آتا و قیرمیز کؤینک گئیمیش اوْغلو هتلی، فارس و تورک دیللرینده اعتراض ائدرک ترک ائتمک ایسته‌ییرلر، هتلین مۆدورو اوْنلارا یالواراراق بیزیم هتلدن گئتمه‌یین دئمک له، اوْنلاردان راضی اوْلمامادیقلاری و راحاتسیزلیقلاری‌نین نَدَنین سوْروشور. آتا و اوغلان دئییرلر سیزین هتل چوْخ پیس قوْخودوغو اۆچون بۇردا قالماق اوْلمور. هتلین مۆدورو (فارس اوْلدوغو اۆچون) چتینلیکله تۆرک دیلینده دانیشاراق، چوْخلو سوْرغو سوْروشاندان سوْنرا، تۆرک اوْغلان دیشی‌نی دیش فیرچاسی ایله یوْخ، بلکه تۇالت فیرچاسی ایله میسواکلاماغین باشا دۆشور.
بۇ ایهانتلی وئرلیش یاییملاناندان سوْنرا، ایجتماعی شبکه‌لرده تۆرکلر و آیری مدنی چالیشقانلار بۇ ایهانته گئنیش صورتده اعتراض گؤستردیلر. اعتیراضچیلارین نظری اساسیندا بۇ تحقیر ۱۳۸۵-جی ایلینده کی سۇسک کاریکاتورونداندا داها آغیر تحقیر و توْهین حیساب اوْلونور. اعتراضلار اساسیندا ۴۸ ساعات ایچینده آذربایجان-ین آدلیم شخصلری[۴] ، مدنی قوروملار[۵]، اۇستاندارلاری و میلّت وکیللری نین چوْخو، عکس العمل گؤستریب فیتیله ده گئدن تحقیری محکوم ائتدیلر[۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱]
اعتراضلارین خبرلری گئنیش یاییلماقلا، وئرلیشی حاضیرلایان و یؤنتمنی اؤزو عۆذر ایسته‌دیلر[۱۲]. رادیو و تلویزیون قۇرومودا رسمی بیر بیانیه‌ده، آذربایجان خالقیندان عۆذور ایسته‌یه‌رک، او وئرلیشده کی تئاتری سهوی بیلسه‌ده فیتیله وئرلیشی‌نین هله‌لیک دایاندیریلماسین، وئرلیش مسئوللاری توبیخ اوْلونمالارین، و ایکینجی کانالیندا پخش مۆدورونون جانشین‌ین ایخراج اۆلماسین سؤیله‌دی[۱۳][۱۴]. بۇ عکس العمللره گؤره، سایتلار و ایجتماعی شبکه‌لر یاییملانان نظرلر و یازیلار بۇ تئاترین محتواسینی سهوی بیلمه‌ییرلر و اعتراضا داوام ائتدیرلر. رادیو تلویزیون تشکیلاتی‌نین رئیس کؤمکچیسی، کانال ایکی‌نین گئجه ساعات اوْن خبرینده دیری یاییمدا عۆذر ایسته‌ییب دئدی:

" یاییملاماق و تولید یاسالارینی گئنه‌ده گؤزدن گئچیردیب دۆزه‌لیش ائدیریک. متخلفلره شیددتله جزالاندیراجاییق. من ایراندا یاشایان بۆتون آذری دیللیلر، همدانلیلار، زنجانلیلار و بۆتون تورک دیلینده دانیشانلاردان عۆذر ایسته‌ییرم.[۱۵] "

فیتیله‌نین تۆرکلره قارشی گؤستردگی آشاغیلاما، آذربایجان جومهوریتی و تۆرکیه مئدیالاریندا دا یاییملانیبدیر.[۱۶][۱۷][۱۸]

فیتیله وئرلیشین ایهانتینه مدنی گؤستریلر

همین ایهانته قارشی اوْلاراق ۱۳۹۴-جۆ ایلین قیروو آیی‌نین ۱۸-جی گۆنونده تبریز، اورمیه، اردبیل، زنجان، ماراغا، سولدوز، تهران، خیاو و... دینج و مدنی تظاهرات کئچیریلدی[۱۹][۲۰]. بعضی شهرلرین تظاهراتلاری انتظامی قۇه‌لرین مداخله‌سینه گؤره، شیدت و چاتیشما باش وئریب، ایجتماعی شبکه‌لرده یارالانان اعتراضچیلارین عکسلری پایلاشماقلا بیرلیکده میلتلر آراسی سایتلار و خبر آژانسلاریندا دا بۇ خبرلر یاییلمیشدیر.[۲۱][۲۲][۲۳]

قایناقلار

  1. آپارات. کلیپ توهین برنامه فیتیله به هموطنان آذری (فارسجا). آپارات. یوخلانیلیب ۱۸/۸/۹۴.
  2. "کلیپ توهین برنامه فیتیله به مردم آذربایجان"
  3. "ماجرای توهین برنامه فیتیله ها به ترک ها چیست؟” دهنت بوی گند می دهد”!"
  4. "همصدا با خشم مردم آذربایجان؛ اعتراض بازیکن تراکتور به برنامه فیتیله"
  5. "اورمیه: نصب بنرهایی از سوی شورای اسلامی شهر در اعتراض به برنامه فیتیله"
  6. "برخورد قاطع با عوامل و سازندگان برنامه / واکنش استاندار و نمایندگان مجلس به پخش برنامه شبکه 2 / صدا و سیما عذرخواهی کند"
  7. "استاندار آذربایجان غربی از برنامه فیتیله شبکه دو انتقاد کرد"
  8. "واکنش مسئولان استان اردبیل به برنامه فیتیله / صدا و سیما نباید مروج بداخلاقی و اهانت به اقوام باشد"
  9. "نامه استاندار زنجان به رئیس صدا و سیما در خصوص برنامه طنز شبکه دوم سیما"
  10. قاضی پور: سرافراز علیه سرافرازان/ آقای سرافراز فیتیله ات را پایین می کشم/ صدا و سیما رسما عذر خواهی کند (فارسجا). پایگاه اطلاع رسانی آناج (۱۷/۸/۹۴). یوخلانیلیب ۱۸/۸/۹۴.
  11. ایسنا (۱۷/۸/۱۳۹۴). اعتراض‌هایی که به برنامه «فیتیله» شد (فارسجا). ایسنا. یوخلانیلیب ۱۹/۸/۱۳۹۴.
  12. عذرخواهی تهیه‌کننده «فیتیله» بابت آزردگی عده‌ای از مخاطبان (فارسجا). خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا (۱۷/۸/۱۳۹۴). یوخلانیلیب ۱۸/۸/۱۳۹۴.
  13. "پخش برنامه فیتیله متوقف شد/ عذرخواهی صداوسیما از آذری زبان ها[تورکها]"
  14. روابط عمومی صدا و سیما (۱۳۹۴\۰۸\۱۷). پخش"فیتیله"متوقف وبا عوامل متخلف برخورد میشود (فارسجا). خبرگزاری صدا و سما. یوخلانیلیب ۱۳۹۴\۰۸\۱۸.
  15. "ادامه اعتراض‌ها به رغم عذرخواهی صدا و سیما از آذربایجانی‌ها"
  16. "İran televiziyası türkləri təhqir etdi Veriliş bağlandı"
  17. "İran Ulusal kanalında yayınlanan bir program tepkilere sebep oldu."
  18. "iran kanalında türklere hakaret"
  19. سرانه (۱۸/۸/۱۳۹۴). تجمعات اعتراضی به برنامه فیتیله در آذربایجان غربی و شرقی (فیلم) (فارسجا). سرانه. یوخلانیلیب ۱۹/۸/۱۳۹۴.
  20. عصر ایران (۱۸/۸/۱۳۹۴). فرماندار تبریز: تجمع اعتراضی به برنامه فیتیله در تبریز با آرامش پایان یافت (فارسجا). عصر ایران. یوخلانیلیب ۱۹/۸/۱۳۹۴.
  21. "İran'da Azeriler ırkçılığa karşı ayakta"
  22. "Iran's ethnic Azeris protest slur on TV program"
  23. "Iran's Azeris protest over offensive TV show"