تکاب

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تیکان تپه افشار
Collage of Takab.jpg


نقشه اوستونده یئری
تیکان تپه افشار در ایران قرار گرفته‌است
تیکان تپه افشار
تیکان تپه افشار
بیلگی‌لر
اساسی قویولوب 1307[۱]
ایلک آدی تیکان تپه افشار[۲]
اهالی 49,667[۳] نفر (2011)
نقلیات واسیطه‌سی کودو ایران ایران ق 27
سوی و دیل اکثریت:

اقلیت:

مذهب و دین موسلمان اکثریت:شیعه

اقلیت:سنی

بلدیه باشچی‌سی محمد میکائیلی[۴]


تیکان‌تپه افشار ایرانین باتی آذربایجان اوستانینین شهرلرین‌دن بیری‌دیر.بو شهر اوستانین گونئی دوغوسوندا یئرلشیب قوزئی دن چاراویماق بولگه سی ایله دوغو آذربایجان اوستانین ده گونئی دن بیجار ، دیواندره ، سقز بولگه لری کوردوستان اوستانینن دوغو دان ماهنشان زنجان اوستانین و باتی دان شاهین دژ بولگه سی باتی آذربایجان اوستانین آراسیندا یئرلشیب و قونشو دور. تکاب شهری تکاب بولگه سینین اورتاسی دیر و ایکی بولومو وار: مرکزی و تخت سلیمان بولگه بیر شهری و ۶ دهستان واریدیر.بو شهرین نوفوسو ۲۰۰۶اینجی ایل‌ده ۴۳٬۷۰۲ نفری‌میش.[۵] تیکان تپه شهرین آدی فرهنگستان زبان فارسی طریقی ایله تیکابا دییشیلیب دیر.[۶][۷]

آد[دَییشدیر]

  • تیکان تپه: تکابین اونجه کی آدی ۱۳۱۶ قدر هابئله 1324 جی ایللرده تیکان تپه‌ایمیش بۇ شهر ۱۳۱۷-جی ایلدن قاباق تیکانلی تپه لرین شهرین یانیندا یئرلشمه سی اوچون تیکان تپه آدلانیردی سوْنرالار فرهنگستان زبان فارسی نین تصویب ائتدیگی طرح ده آدی تَکاب اوْلوب‌دور.
  • ۱۹۳۷-جی ایلده‌ تیکان تپه‌‌نین آدی تۆرکجه‌ اوْلدوغو اۆچون فارسجا فرهنگستان حؤکم ایله‌ دیشیلدی
    افشار: افشارمنطقه‌سی ایکی اؤنملی موشخص سانکی فرقلی هاوا لا بیرلشیب بۇ منطقه باتی آذربایجانین گونئی دوغوسوندا بیجار ، گروس ، زنجان ، سراسکند میانا آراسیندا یئرلشیب افشار منطقه‌سینین (یوخاری ماحالین اورتاسی) تکاب دیر و اوبیری منطقه نین سایین قالا اورتاسیلا (آشاغی ماحال) آدلانیب.[۸]

تاریخ[دَییشدیر]

ایسلام دان اونجه[دَییشدیر]

ایندیکی تیکان‌تپه آدلانان بؤلگه، میلاددان اؤنجه ۹-جو عصرین آشورلو ایل‌لیک‌لرینده زاموآ آدلانیب‌دیر. آشورلولار همیشه بوُ بؤلگه‌یه حمله ائدرمیشلر. لولوبی و قوتی ائللری بوُ بؤلگه‌ده یاشاییرمیشلار؛ سوْنرالار ماننا دؤلتی بوُ بؤلگه‌ده قوُرولدو. میلاددان اؤنجه ۷-جی عصرده، ماد دؤلتی قوُرولاراق بوُ بؤلگه اهمیت‌لی ایقتیصادی مرکزلریندن اوْلدو. کرفتو زاغاسی‌نین داش اثرلری، تیکان‌تپه بؤلگه‌سینده‌کی مادلار دؤوره‌سیندن قالمیش اثرلردن دیر. بوُ زاغا دیفاع اوچون ده ایشلنردی؛ آشورلولار و اورارتولار حمله‌سینده اهالی بوُ زاغایا قاچارمیشلار. تاریخچیلیک آختاریشلاردا، سلیمان تختی و سلیمان محبسینده، هخامنشلی‌لر دؤوره‌سیندن ده اثرلر تاپیلیب‌دیر. بوُ آختاریشلار تیکان‌تپه بؤلگه‌سینین اشکانلی و ساسانلی چاغیندا یوُخاری تمدّونون مرکزی اولماسینی گؤستریر؛ کرفتو زاغاسی‌نین اثرلریندن باشقا بلقیس داغی‌نین اثرلری ده اونو گؤسترنلردن دیر.[۹]

ایسلامی دوره سی[دَییشدیر]

تکاب منطقه سی 22 جی قمری ایل لرده عمر خلیفه سینین وقتی تازی لر الیله فتح اوْلوندی بۇ ایل لرده شیز (سوغورلو) دان سوْنرا یایشایش یئری اولمادان ایسلامین اول یوز ایل لرینده اوْلان قایناق لاردان سوْنرا منطقه دن آد گلمییب سانکی تاریخی اوبیری آذربایجان یئر یورد لاری کیمین گلیب و او قونو دا ثبت اوْلوب تکابین طبیعی وارلیق لارینا اوچون سلجوق تورکلرینه اونملی اولاراق و منطقه یه گلیب لر.موغول خانلاری دا آذربایجان منطقه سینه دییر وئریردیلر ائله کی هولاکو مراغا نی اوز پایتختی اوچون سئچیب و اوندان سوْنراکی لار دا آذربایجان یوردی اونملی اراضی لریندن ساییلیردی .حمدالله مستوفی نین یازدیغی اساسدا ایندیکی اوْلان تکاب شهرین اراضی لری آنجرود ولایتیندن عراق عجم ده حسابا گلیب.آباقاخان موغول ساسانی وقتیندن قالمیش کاخلاری مرمت ائدنن سوْنرا ایندیکی آدلانان اونو ستوریق ادلاندیردیلار ائله کی بۇ یئر ائلخان لارین یای یئر یوردلاریدی و اوردا یاشایدیلار.مغول لاردان سوْنرا کی قایناق لاردا بۇ منطقه ساروقورغان آدلانیب ایندیلیکده بۇ اد ساری قورخان آدلانیر و بیر قالا و کند آدی تکابین 18 کیلومتیرلیغینده دیر 777 جی قمری ایلدن تورسن ادیندا امیر عادلین قوهوم لاریندان و بۇ قلعه نین مالیکی بیر دویوش ده اصفهان شاه جاندار شاه شجاع نیماینده سین اسیر توتوب و اونون مال و اموالین آلدی 795 جی قمری ایلده امیر تیمور ساروقورغان و کرفتو قالاسین آلیب و ییخدی صفوی دولتین ایش اوسته گلمه سی زامانلاردا عراق کوردلرین آدلانان موکری طایفاسی مرکزی دولتین ضعیف اولماغیندان ایستفاده ائدیب آذربایجان و کوردوستانین بعضی قیسمت لرینه اللرینه کئچیدیلر شاه اسماعیل وقتی ساروقورغان قالاسی صارم بیگ موکری سیف الدین موکری نین اوغلونون الینده یمیش و اوردا حکومت ائدیردی او کی شاه اسماعیلین قدرتلشمه سیندن قورخولویدی عثمانلی سلطان سلیم اطاعتینه کئچدی شاه ایسماعیل اونون باشین ازمک اوچون اونون توپراقلارینا قوْشون چکدی صارم اولندن سوْنرا اونون یئر یوردلاری عمواوغلان لارین آرسیندا بولوندی ائله که هر اوچو عثمانلی لارین فرمانلارین آلیتیندان چیخدیلار و شاه طهامسب آلتینا کئچدیلر شیخ حیدر امیر پاشا اوغلو مکری نین آخیر حاکیمی خراب اوْلونموش ساروقورغان قالاسین یئنی دن مرمت ائدیب ائله کی خضر پاشا عوثمانی دولتین آدامی تبریزده گوزاریش وئریب ساروقورغان قالاسینین مرمت ائتمه سی مراغانین خراب اولماسینا سبب اولاراق اودا مراغالی لاری تحریک ائدیب ساروقورغان و اونون اویان بۇ یانین حاکیملیغین محمودی طایفاسینا وئریلدی ائله کی مکری طایفاسی ایجازه وئرمه دی ائله او منطقه موکری طافالارین الینده قالدی 1012 جی قمری ایلده شاه عباس عثمانلی لاری آذربایجان و کوردوستان دان ائشیگه اوتوردی و محلی ائلات لارین نفوذون آزاتماق اوچون افشار تیره لرین او ایل لره قدر ابیورد و نسا دا یاشایشدایدیلار آذربایجانا کوچوردوب اونلاری اورمیه دوزلوغونده یئرلشدیردی ائله کی بۇ منطقه افشار آدلاندی افشار یئرلری ایکی بولومه دن آییرلانیر ایندیکی اوْلان تکاب یوخاری ماحالین اورتاسی اولاراق اوبیری محال آشاغی محال آدلانیب اورتاسی شاهین دژ دیر.[۹]

خالق[دَییشدیر]

دیل و دین[دَییشدیر]

شرف الدین میرزا قهرمانی قاجار دؤنَمینین سون‌لاریندا تیکان تپه نی گوروب یازیر تیکان تپه بیر بؤیوک قصبه اولاراق اونون آبدانلیقی هئچ نیسبتی بیجار شهری‌ایله یوخدور.یاخشی باغلاری ، گوزل خیابان و آغاجلی و گوزل توکان و بازارلاری وار بۇ قصبه نین اهالی سی بوتونلوکده افشار و شیعه دیلر.[۱۰] حاجعلی رزم آرا 1331 جی شمسی ایلده فرهنگ جغرافیایی ایران کیتابیندا تیکاب شهرینه عایید بئله یازیر:تکاب قصبه سی 3210نفر اهالیسی واردیر کی بوتونلوکده تورک اولاراق و شیعه مذهب دیرلر هابئله یازیر شعبات دوائر دولتی،سکگیز یاتاقلی خسته‌خانا ، مکتب ، 25 باب توکان 3 باب حامام ، ایشیق کارخاناسی واردیر .تیکان تپه قصبه سی ایکی خیابان (پهلوی ، شاپور) آدلا واردیر.[۱۱] ایندیلیکده تکاب شهرینین خالقینین چوخو آذربایجان تۆرکجه‌‌سینده دانیشیرلار.[۱۲]

سوی[دَییشدیر]

افشار آدی تورکمان لارین بیر بولومون آدی دیر بۇ طایفا یازدی لار اساسدا اسلامین اول لرینده آذربایجان دا واریدیلار سانکی آیری قایناق لاردا بۇ طایفا مغول لارین هجومونا معروض قالیب اوز یئر یوردلارین اترک چایین یاخینلیغیندا اوتوروب آذربایجانا اوز گتیردیلر.شاه اسماعیل وقتی بونلارین بیر بولومو خوراسانا کوچورلنیب ابیورد و نسا منطقه سینده یئرلشیب لر سوْنرالار شاه عباس بعضی یئرلری طایفالارین قاباغیندا دایاندیرماق اوچون خوراسان دان کوچوردوب اورمیه و افشار منطقه سینده یئرلشدیردی.[۸]

جمعیت[دَییشدیر]

تکاب شهری 1385 جی ایلده ۴۳٬۷۰۲ نفر دی 1390 جی ایلده بۇ شهرین جمعیتی ۴۴،۰۴۰ نفره چوخالیب[۱۳] تیکان تپه نین جمعیتی 1395 ایلینده 49,667نفره چوخالیب دیر.

ایل جمعیت[۱۴]
۱۹۵۲ 3,210
۱۹۸۶ 32,694
۱۹۹۱ 38,510
۱۹۹۶ 42,569
۲۰۰۶ 43,702
۲۰۱۱ 44,458
۲۰۱۶ 49,667

طبیعی دوروم[دَییشدیر]

جوغرافیا[دَییشدیر]

جوغرافیایی موقعیتی[دَییشدیر]

تکاب شهری باتی آذربایجانین گونئی دوغوسوندا یئرلشرک اونون جغرافیایی موقعئی 36 درجه و 8 دیقه 30 ثانیه جغرافیایی انینده و 47 درجه و 7 دیقه دوغو اوزوناسیندا یئرلشیب و یوکسکلیگی آزاد دَنیز سولاریندان 1840 مئتردیر.[۱۵]

جغرافیایی دوروم و قونشو شهرلر
قوزئی: قارا آغاج شهری
دوغو: ماهنیشان شهری Brosen windrose.svg باتی: سایین‌قالا شهری
گونئی: بیجار شهری

چایلار[دَییشدیر]

چایلارین بویوشمه سی باخیمیندان تکاب منطقه سین چایلارین اوچ بولومه آییرماق اولار دائیمی ، فصلی ، ایتیفاقی ، بۇ منطقه نین یالنیز همیشه آخان چایی ساروق چایی دیر هابئله تکابین اَن اوزون چایی‌دا سایا گلیر و جیغاتی چایینین اصلی بوداقی‌دیر. هابئله منطقه نین فصلی چای لاریندان قوجور چایی و حاج بابا چایلارینین دا آدینی چکمک اولار ریجال چایی دا تکاب منطقه سینین ایتیفاقی چای‌لاریندان دیر.[۱۶]

هوا دورومو[دَییشدیر]

تکابین هاوا دورومو

تکاب شهرین هواسی آذربایجان دا اوْلان حاکم اقلیمه تابع دیر آنجاق توپوگرافی ایرتفاسی هابئله اوست آشاغی داغیناقلاری و دنیزلردن و رطوب لردن اوزاق اولماسی اونون اوچون خاص دوروم وئرمیشدی بۇ شهرین اونملی هوا دورمو سویوق ، قارلی قیشلار و قورولوق اعتدالی یایلاردی بئله لیکله آذربایجان منطقه سینده اوْلان حاکیم اقلیمله آز فرقی وار هابئله یاغینتی میانگینی ایل ده 350 میلی مترله ، یاریم بیابانلی ، یاریم قورولوق یاغینتی جرگه سینده یئرلشیر.[۱۷][۱۸]

دپریم[دَییشدیر]

فرهنگ[دَییشدیر]

دب‌لر و رسم‌لر[دَییشدیر]

چیلله گئجه‌سی تیکان‌تپه افشاردا اؤزل دبلر ایله کئچیریلیر. قارپیز، نار، اوزوم، قوز ایچی، بادام، اییده، گونه باخان توخومو و کدو توخومو چیلله گئجه‌سینین یئمه‌لیلریندن دیر. تاپماجا و بایاتی سؤیله‌مک ده بوُ گئجه‌نین دبلرین دیر.[۱۹]

افشارلارین ان قدیمی دبلریندن بیری کوسا دولاندیرماق دیر. بوُ دبی کوردلر ده توُتارلار. کوسا دولاندیرماق بؤیوک چیلله‌نین اورتالاریندا توُتولور و موشخص گونو یوخ دور. کوسا ناخشنی ایفا ائدن، اؤزونو گولمه‌لی شکیله چیخاردیب خالقی گولدورور. کندین چوبانی کیشی ناخشیندا سوپورگه‌دن اؤزونه بوینوز دوزلدیب، چئچه‌دن دوزلمیش بیر ماسک‌ایله اوزونو اؤرتوب و آیاقلارینا زینغیرُو و بئلینه تاختادان بیر خنجر تاخیر. محلّی دیلده «دوا چوبان» آدلانان بیر نفر ده، آرواد پالتاری گئییب بزه‌نیر. سوْنرا ایکی‌سی ال اله وئریب، جاوانلار ایله کندی دولانیب، ائولره گئدیب و چوبانلیغین اهمیتی و اؤز چکدیگی زحمتلردن قوشوق اوخویورلار. کوسالار گولمه‌لی سؤزلر و ایشلر ایله خالقی گولدورورلر. کند اهالی‌سی کوسانین آتیمین آیدین ساییب، قیشا ییغدیقلاری یئمکلردن اونا وئریرلر. بئله‌جه کوسا (کندین چوبانی) یئمک ییغیب قیشی راحات گئچینیر.[۱۹]

بؤیوک چیلله‌دن سوْنرا کیچیک چیلله گلیر. افشار کندلرینده، هر عائیله کیچیک چیلله‌نین هر گئجه‌سینی بیر قونشونون ائوینده بیلرلر؛ او گون قار یاغیب بوران اولسا، او ائوین صاحابی‌نی ات‌آجی بیلرلر. او ائو صاحاب دا بوُ سؤزو ایتیرمک اوچون، اؤزونو گولش‌قاباق و دئییب-گولن گؤسترر؛ قونشولار ایله تانیشلاری شاما قوناق چاغیریب، او گئجه‌نی بیرلیکده دئییب گولرلر.[۱۹]

سینما[دَییشدیر]

شهرین نئچه منظوره سینماسی ۱۳۸۹-جو ایله‌جه ۷۰٪ ایشلری گؤرولموش ایمیش.[۲۰]

کیتابخانا[دَییشدیر]

تکاب شهرینده کلیتده اوچ کیتابخانا وار میلت کیتابخاناسی و مجتمع فرهنگی کیتابخانا سی و فضیلت کیتابخاناسی بیر کیتابخانا دا تخت سولیمان دا واردیر تاسوف له تکابین اونملی موشکیل لریندن کیتابخانالارین آز اولماسی و هابئله اونلارین دوزگون یئرده تکیلمه سی دیر خالقین ال ائوینده دئییل.[۲۱][۲۲][۲۳] هابئله تکابین میلت آدلانان کیتابخاناسی اوستانین 63 کیتابخاناسینین آراسیندا 5 جی رتبه سی واردیر[۲۴]

سیاست[دَییشدیر]

تیکان‌تپه‌نین بلدیه باشچی‌سی «رسول رنجبر» دیر.[۲۵] مهدی انصاری، کامل رحیمی، مجید لطفی، سید اسد سعیدی، نسرین جعفری و بهنام قاسملو، شهر شوراسی‌نین عوضلری دیرلر.[۲۶]

مجلیس شورا وکیلی[دَییشدیر]

مجلیس سئچیم لرین گئچمیش دوره لرینده تکاب بولگه سینین خالقی باتی آذربایجانین گونئی شهرلریندن میاندوآب و شاهین دژ بولگه لرین له بیرلیکده اوز ایکی وکیل لرین سئچمک اوچون بیرلیکده و مشترک صاندیق باشینا گئدیب لر سانکی اول دوره دن سوْنرا تکاب خالقی اوز وکیل لرین مجلیس اوچون سئچیم دن چیخاردا بیلمیب لر ایکی جی تا دققوزو نجی مجلیس دوره لرینده هر ایکی وکیل میاندوآب و شاهین دژ بولگه سئچیلیب و هر دفعه تکاب خالقی اوز آرزیلاری اوچون موستقیل میلت وکیلی اولماغا ناکام قالیب لار.

میاندآب ، شاهین دژ ، تکاب بولگه لرین وکیلین دئدیغینه گوره تکاب و شاهین دژ بولگه لرین جمعیتی دوزگون اعلام اوْلونمور او کس و نهادلار کی تکاب بولگه سینین جمعیتین 80 مین و حقیقت دن اشاغی اعلام ائلیرلر هدف لری بۇ منطقه نین حوزه انتخابیه سین آییرماقین قاباغین آلماق دیر. و نفوسون ساییلماقی بۇ منطقه ده دوزگون اعلام اولمور تکاب بولگه سینین واقعی نوفوسو کندلرله بیرلیکده 150 مین نفر دیر و حوزه نین جمعیتی میاندوآب و شاهین دژ بولگه لرینله بیرلیکده 650 نفر دیر.

تکاب بولگه سی اوچون مۆستقیل نماینده نین اولمامازلیغی و اونون میاندوآب و شاهین دژ شهرلرله بیر اولماسی چوخلارین نظرینه بویوک سبب اوْلوب تکابین محروم و دالی قالماغینا ائله کی هله اونا بیر فیکیر قیلینمییب دیر.و بۇ شهرین چوخلو موشکول لری حل اوْلونمامیش قالیب دیر.[۲۷]

مکتب لر[دَییشدیر]

عمومی مکتب لر[دَییشدیر]

تیکابین ان قدیم مدارسی ندن و ایران دا سایلان قدیمی مدارس دن بیری تیکان تپه نین محمدیه مدرسه سی دیر بۇ 1297 شمسی ایل ده حاج حسینقلی خان سردار افشار الیله تاسیس اوْلوب بۇ مدرسه ایندی قدر منظم و وقفه سیز صورتده اوز ایشینه ادامه وئریر تزه لیکده بۇ مدرسه نین آدی شهید چمران مدرسه سینه تغیر نام تاپیب دیر وتاسیس اوْلان زامان دا 1368 چان ابوالحسن هاشمی الیله اداره اوْلونوردو[۲۸]

عالی مکتب‌لر[دَییشدیر]

تیکان‌تپه‌نین «پیام نور» دانیشگاهی ۱۳۸۲ده بیر تربیتی علوم ریشته‌سی و ۴۵ اؤیرنجی ایله ایشه باشلادی. ایندیلیکده ۱۵ ریشته و ۱۲۰۰ اؤیرنجی‌سی واردیر. ایندیه‌جه ۴۰۰ اؤیرنجی بوُ دانیشگاه‌دا درسلرینی قوُرتارا بیلیب‌لر. دانیشگاهین ریشته‌لری بوُنلار دیر: مدیریت دولتی، مدیریت بازرگانی، الهیات(علوم قرآن و حدیث)، علوم اجتماعی (پژوهشگری)، حقوق، علوم تربیتی (مدیریت و برنامه ریزی آموزشی)، علوم تربیتی (پیش دبستانی)، مشاوره و راهنمایی، حسابداری، مهندسی کشاورزی، روانشناسی، شیمی محض، شیمی کاربردی، زیستشناسی عمومی، زیستشناسی علوم گیاهی.[۲۹]

تیکان‌تپه‌نین آزاد اسلامی دانیشگاهی ۱۳۸۵ده، بیر ریشته و ۲۰ اؤیرنجی ایله ایشه باشلادی. ایندیلیک‌ده ۵۰۰ اؤیرنجی و ۲۵ ریشته یاخین واری دیر. ۴۵۰ نفر بوُ دانیشگاه‌دا درسلرینی قوُرتاریبلار. دانیشگاهین باشچی‌سی «حسن قهری» دیر.[۳۰]

دینی و حوزوی مکتب لر[دَییشدیر]

تکابین علمیه مکتبی رسول اکرم آدلانیر و ایندیلیکده 60 نفر طلبه له، پ5 نفر اوستاد لا دبیرنجی سطحی ده چالیشماق دادیر بۇ حوزه مکتبین ایکی جی فاز 850 مئتیر مربع مئتراژیلا ایکی طبقه 12 حوجره دوزلمک حالیندا دیر.[۳۱][۳۲]

شهر مؤعضل‌لری[دَییشدیر]

کمربندی[دَییشدیر]

تیکان‌تپه‌ده چوخلو معدن اولاراق، کامیونلاری گئجه-گوندوز شهر ایچیندن گئچیرلر. شهرین کمربندی‌سی ده هله آچیلماییب‌دیر. بئله‌جه شهر ایچینده‌کی ۶۰٪ یوللار کورلانیب‌دیر. بوُ معدنلره گؤره شهره چوخلو خسارت دئییلیر، آنجاق بلدیّه بوُنلاردان آز قازانیر. شهرده‌کی چوخلو ائولر چی‌کرپیج‌دن اولاراق، کامیونلار گئت-گلینده تیتیریر.[۳۳]

دولنماق ، رفاهی، ایقتیصاد امکاناتین اولمامازلیغی[دَییشدیر]

تخت سولیمان کیمین بنالار تکاب دا یئرلشیب ایرانین اسلام دان اونجه تاریخی و مذهبی بینالاریندان دیر که جهانی اوْلوب بوحالدا کی مسئولارین اونا دیر و ارزیش وئرمیرلر اوبیری اوستان لاردا تاریخی بینالارا حقسیر حسابسیز دیر و ارزیش وئریلیر و اونلاری بازسازی و مرمت ائدیرلر هر ایل ایرانی دولانان و دونیانی دولانان لار بۇ جومله:آمریکا ، آلمان ، هندوستان ، انگلیس مملکت لریندن بۇ تاریخی بینالاردان گوروش ائدیرلر ائله یئرکی نه دوزگون و اسفالتی و نه ایستانداردلی یولو وار و امکانات دان بهره سیز دیر هابئله تکاب شهرین اوزو ده دیرلی دذولانمالی یئرلری وار و تهرانین دربندی کیمین دیر سانکی یوللاری دوز دئییل و خالق اوچون چوخلو موشکول لر قاباغا گلیر نئجه کی چوخلاری یوللاردا اوْلوب یارالانیرلار شهرین وورودی سی 5 کیلومتیردن چوخ حادیثه لی دیر بئله بیر شئی لر بۇ شهرین گردشگری دن توسعه تاپمامازلیغینا سبب اولور.[۳۴]

تیکان‌تپه‌نین چوخلو گؤرمه‌لی یئری وار، آنجاق توریستی ایمکاناتی آز دیر.[۳۵]

شهرین یئرلرین موقوفه اولماسی[دَییشدیر]

شهرین اوچ دن ایکی سی موقوفه یئرلری دیر ائله کی بۇ اوزو شهر اوچون بیر موعضل حسابا گلیر نئجه کی هرکس ایستیر ساختمان دوزلده دئیرلر وقف دیر. ائله کی سلیمان خان افشار زامانی قاجار وقتینده شهرین اوچ دن ایکی سی اخباری لر اوچون وقف اوْلوب بۇ موعضلین حل اوْلونماسی اوچون گرک دولت برنامه توکوب و بۇ یئرلرین عوضینه خالقا یئر وئره نئجه تکاب خالقی بۇ موشوکل لردن راحات اولالار.[۳۶]

شهرین فاضیلابی[دَییشدیر]

82 مینلیق تکاب شهرینده بیر سانتی متیر ده شهری فاضیلاب یوخدور و خالقین تمام قویولاری کوچه پاجایا ساری دیر یانی بۇ ایش هله قانونو اولمویوب.[۳۴]

یوْللار[۳۷][دَییشدیر]

تکاب تکاب تکاب
سنندج - 191 کیلومتیر تهران - 497 کیلومتیر همدان - 245 کیلومتیر
اورمیه - 284 کیلومتیر تبریز - 302 کیلومتیر اردبیل - 379 کیلومتیر
اصفهان - 741 کیلومتیر کرج - 462 کیلومتیر ایلام - 516 کیلومتیر
بوشهر - 1232 کیلومتیر شهرکرد - 841 کیلومتیر بیرجند - 1634 کیلومتیر
مشهد - 1392 کیلومتیر بجنورد - 1207 کیلومتیر اهواز - 802 کیلومتیر
زنجان - 167 کیلومتیر سمنان - 717 کیلومتیر زاهدان - 1965 کیلومتیر
شیراز - 1226 کیلومتیر قزوین - 340 کیلومتیر قم - 485 کیلومتیر
کرمان - 1471 کیلومتیر کرمانشاه - 324 کیلومتیر یاسوج - 1074 کیلومتیر
گرگان - 901 کیلومتیر رشت - 364 کیلومتیر خرم‌آباد - 489 کیلومتیر
ساری - 767 کیلومتیر اراک - 442 کیلومتیر بندرعباس - 1764 کیلومتیر
یزد - 1121 کیلومتیر

ایدمان[دَییشدیر]

تیکان‌تپه‌نین ایدمانلی یئرلری بوُنلار دیر: تکاب (گولش سالونو)، تختی (تمرینی چمن مئیدان)، غدیر (تمرین سالونو)، کوثر (تمرین سالونو، خانیملارینکی)، تختی (۱۰۰۰ نفرلیک سالون)، تکاب (۲۰۰۰ نفرلیک سالون)، تختی (ساواشلیق ورزیشلر اوچون)، تکاب (اوستو اؤرتولو سالون)، اغولبیگ (تمرینی توْرپاق مئیدان)، دورباش (ورزیش سالونو)، قره‌ناو (تمرین سالونو)، نصرت‌آباد آموزش و پرورش (۵۰۰ نفرلیک سالون)، شهید فهمیده (۵۰۰ نفرلیک سالون)، روستای اغولبیگ آموزش و پرورش (۵۰۰ نفرلیک سالون)، همت آموزش و پرورش (ورزیش سالونو).[۳۸]

بهداشت و درمان[دَییشدیر]

تیکان تپه شهرین بهداشتی و درمان باخیمندان چوخ قولای دورومو واردیر نئجه کی بۇ شهرده ایمکاناتین اولماماسی هابئله متخصص نیرولارین اولماماسی سبب اوْلوب تکاب خالقی اوز نوخشلار و ایش لرینه گوره آیری شهرلرین بیمارستان لارینا گئده لر و بۇ قونویا گوره تکاب خالقی چوخ ناراضی دیلر. ایندیلیکده تکابین تکجه بیمارستانی نئچه ایلردن دن سوْنرا یئنی دن مرمت اوْلوب ایشلنیر کی تکاب شهرین خالقین احتیاج لارین عایید چالیشا بیلمیر.[۳۹] تیکان‌تپه‌ده تکجه بیر بیماریستان واردیر. بوُ بیماریستان ۴۰ ایللیک اولاراق هلال احمرین دیر و یاخشی وضعیتی یوخ دور. شهرین ۶۴ تخت‌لی بیماریستانی ۱۳۸۵دن تیکیلمک‌ده دیر، آنجاق هله قوُرتولماییب‌دیر.[۴۰]

مدیا و درگی لر[دَییشدیر]

رادیو و تی‌وی[دَییشدیر]

تکاب شهرین خالقی اوز دیل لرینده تۆرکجه‌ اوستانی وئریلیش‌لردن ایستفاده ائدیرلر. هابئله تزلیکده بۇ شهر ده دیجیتال تئلئویزیا و رادیو مرکزی آچیلیب. شهرین ۸۰ فائیزی و ۱۹ کند ده بۇ ایمکانات دان ایستیفاده ائده بیلرلر. شهرین قالان ۲۰ فائیزی ده تئزلیکده بۇ ایمکانات‌دان بهره لنجک لر.[۴۱][۴۲][۴۳]

درگی لر[دَییشدیر]

ایندیلیکده تکاب شهرینده بیر نئچه درگی و خبرگزاری یایلماق دادیر.

محله لر[دَییشدیر]

تکاب محله لری

گالاجار | ریجال | قره ناو | سبزی خانا | بیمارستان محله سی | تپه محله سی | کوی فرهنگیان | یادبود | میللت باغی | هلال احمر | چای قیراغی | مینجیق تپه | موستایی لار تپه سی | استادیوم محلله سی | یوخاری قبریستان | آشاغی قبریستان | کاللایی گول عنبر | آسییا حامامی | قالا | کوی پاسداران | شیرکت | شریف آوا |

گؤرمه‌لی و تاریخی یئرلر[دَییشدیر]

سردار قالاسی

تکاب طبیعی و تاریخی وارلیق لاریندان حئیرتلی و جذبه لی دیر تخت سولیمان مجموعه سی اؤلکه نین گورمه لی و دیرلی گئچمیشلرین آثارلاری دیر یئر آلتی سولاری اونون حئیرت ائتمه لی طبیعی دورمولارین دان دیر معدنی وارلیغین اولماسی گئچمیشلری اوزونه عایید چکیب ائله کی قالمیش اثرلردن بللی دیر بۇ یورد تای سیز دیر آنجاق میراث فرهنگی نین مسئوللارین توجهه ( مرمت ، ساخلاماق ، زیر ساختلاری دوزتمک) ائتمه مزلیگی سبب اولاراق تکابین دولماق صنعتی گورلمه سین ائله کی بیر بئله وارلیق و دیرلی ظرفیت لر باعیث اوْلوب خارجی و داخلی دولانان لار و علاقه ساخلیان لار بۇ اثرلردن ایستفاده ائتمیش اولمویالار.[۴۴]

تکاب بولگه سینده دولو بنا و تاریخی یئرلر واردیر ائله کی بونا عایید ایلده چوخلو دولانان به بولگه یه گلیرلر.[۴۵]

تکاب بولگه سی 1 جهانی اثرله و 155 میلی اثرله اؤلکه نین قدیمی و تاریخی بولگه لریندن دیر بۇ بولگه اقلیمی دورمونا گوره یایدا یایلاقی و اعتدال داغلی هواسی وار گوزل داغ لار ، شلاله لر، میوه باغلاری، چیمنلیق لری ، ایستی سو بولاغ لاری تاریخی اثرلرله بوتونلیکده بیر گورمه لی طبیعی تاریخ دیر.[۴۶]

تکابین قدیمی بافتی 1343 جی ایل لرده هله بیر چوخلو تزه و مهاجر محله لری یوخدور

مسجیدلر[دَییشدیر]

تیکان‌تپه‌نین مسجیدلری بوُنلار دیر: ۱۴ معصوم مسجیدی (کمربندی خیاوانی)، ابوالفضل مسجیدی (آغال نفت شیرکتی دالیندا)، ابوالفضل مسجیدی (مینجیق‌تپه محله‌سی)، امام حسن مجتبی مسجیدی، امام حسین مسجیدی (سبزیخانا محله‌سی)، امام خمینی مسجیدی، امام رضا مسجیدی (قره ناو محله‌سی)، امام سجاد مسجیدی، امام شافعی مسجیدی، امام علی مسجیدی، امیرالمومنین مسجیدی (سبزیخانا محله‌سی)، امیرالمومنین مسجیدی، جامع مسجیدی، صاحب الامر مسجیدی، صاحب الزمان مسجیدی، فاطمه زهرا مسجیدی، ابوالفضل مسجیدی، فاطمه زهرا مسجیدی (امام خیاوانی)، فاطمه زهرا مسجیدی (قره ناو محله‌سی)، حضرت بقیت الله موصلاسی، موسی بن جعفر مسجیدی، ولیعصر مسجیدی.[۴۷]

تاریخی یئرلر[دَییشدیر]

شابلون:نئچه سوتون

شابلون:نئچه سوتونـسینیق

تیکان تپه‌نین جومعه مسجیدی

سوغات[دَییشدیر]

تکاب دا اکین اورونلریندن سوْنرا ال ایش لرین یادیگار و سوغات حِسابیندا آلماق اولار بۇ جومله:مونبت ایشلری، شوشهَ‌چیلیک، سرامیک دوزتمک و هامی‌دان اؤنملی خالچا، تکابین اونملی سوغات لاریندان دیر. تکابین فرشی افشار خالیسی آدلانیر هابئله بۇ فرشین دونیاسال ثبت اولماغی اوچون اؤنری وئریلیب.بو شهرین آیری بیر سوغات لاریندان چَرمی و دَریسَل ایشلریندن هابئله یئمیشی و بالی دا تانیمیش دیر.[۴۸][۴۹][۵۰]

تیکابلی بیر قیز خالچا توخویارکَن

هوتل لر[دَییشدیر]

شهرین هوتللری بوُنلار دیر: هوتل رنجی[۵۱]

شهرین ۲ اوْلدوزلو هوتلی ۱۳۹۳-جو ایلین مورداد آییناجا ۸۵٪ ایشلری گؤرولموش ایمیش.[۵۲]

محلی یئمک و غذالار[دَییشدیر]

تیکان‌تپه‌ده‌کی افشار ائلی‌نین محلی یئمگی ماوکا دیر. «شوْر» تکجه ایرانین بوُ بؤلگه‌سینده تاپیلاراق، افشارلارین یئمکلریندن دیر. دیشلیک پیشیرمک دبی تیکان‌تپه‌ده واردیر.[۵۳]

تیکان تپه نین قدیمی شکیل لری[دَییشدیر]

آدلیم‌لار[دَییشدیر]

خطّاطلیق[دَییشدیر]

شهرین گورونوشو[دَییشدیر]

تیکان تپه افشار

تیکان تپه افشارین رسیم خاناسی[دَییشدیر]

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. پورتال وزارت کشور
  2. آذربایجان غربی در آینه تقسیمات کشوری جمهوری اسلامی ایران - باهمکاری استانداری آذربایجان غربی - محمد رضا قلی زاد - 1391 - انتشارات حسام الدین چلبی - صفحه 30
  3. http://www.amar.org.ir/Portals/2/pdf/jamiat_shahrestan_keshvar3.pdf
  4. شهرداری تکاب
  5. ایرانین آمار مرکزی
  6. (نوبان، ص ۱۴۷، ۱۵۲؛ فرهنگ جغرافیائی آبادیها، ج ۲۴، ص ۸۵؛ فرهنگستان زبان ایران، ص ۲۵).
  7. http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=3779
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ محمدی، علی، تاریخ تکاب افشار، فصل هجدهم - وجه تسمیه تکاب وافشار صفحه ۹۳-۹۸
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ دائره المعارف بزرگ اسلامی - تکاب
  10. ختم غائله سیمیتقو - شرف الدین میرزاقهرمانی - به کوشش میر هاشم محدث - پردیس دانش 1392 - صفحه 46
  11. فرهنگ جغرافیایی ایران - حاجعلی رزم آرا - 1331 - جلد 4 - صفحه 133
  12. هواشناسی باران
  13. شهر شما چقدر جمعیت دارد؟
  14. предполагаемое
  15. فرهنگ جغرافیایی ایران - حسیعنلی رزم آرا - جلد 4 - 1331 - انتشارات ستاد ارتش - صفحه 133
  16. محمدی، علی، تاریخ تکاب افشار، فصل اول - رودخانه‌ها صفحه 19–20
  17. هواشناسی کشور
  18. accuweather
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ ۱۹٫۲ چیلله گجه سی و آداب زیبای مردم تکاب, فاش
  20. پيشرفت 70 درصدي سينماي چندمنظوره تكاب, فارس نیوز
  21. نهاد کتابخانه های عمومی
  22. جامعه خبری تحلیلی تکاب
  23. خبرگزاری فارس
  24. پایگاه خبری تحلیلی شیز
  25. شهرداری تکاب, پایگاه خبری و اطلاع رسانی خدمات شهری ایران
  26. شورای اسلامی شهر تکاب
  27. عصر ایران
  28. محمدی، علی، تاریخ تکاب افشار،فصل ۱۶ (آموزش و ‍‍پرورش ) صفحه 84 -89
  29. دانشگاه پیام نور واحد تکاب
  30. درباره دانشگاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تکاب
  31. خبرگزاری رسا
  32. پایگاه اطلاع رسانی پیامبر اعظم
  33. معادن تکاب به رشد شهر کمک نکرده اند, شورای اسلامی شهر تکاب
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ جامعه خبری تحلیلی تکاب
  35. آثار باستاني، جاذبه هاي گردشگري و مناطق ديدني مهم شهرستان تكاب, anobanini
  36. جامعه تحلیلی خبری تکاب
  37. بهراه شهر تکاب
  38. اماکن ورزشی شهرتکاب-استان آذربایجان غربی, مدرسه‌نیوز
  39. بازتاب آنلاین
  40. تکاب ۸ سال در انتظار احداث و تکمیل یک بیمارستان ۶۴ تختخوابی , شیز
  41. ایسنا
  42. پارسی نیوز
  43. خبرگزاری مهر
  44. تلکس اینترنتی مهر
  45. باشگاه خبرنگاران
  46. استانداری آذربایجان غربی
  47. مساجد تکاب, تبیان
  48. خبرگزاری میراث فرهنگی
  49. خبرگزاری ایسنا
  50. جوان انلاین
  51. رزرو هتل رنجی در تکاب, hotelsboook
  52. پیشرفت 15 درصدی هتل چهار ستاره تخت سلیمان تکاب, باشگاه خبرنگاران
  53. غذاهای سنتی و محلی استان آذربایجان غربی, سایت آشپزی