پرش به محتوا

قاراچیلار

باغلانتیلاری دَییشدیر
ویکی‌پدیادان، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
Romani people
 کانادا5,255–80,000[۱][۲]
 فنلاند11,000–50,000
 اوسترالیا5,000–25,000[۳]
 مکزیک15,850[۴]
 کولومبیات 8,000[۵]
 جنوبی آفریقا9,200[۶]
 بلاروس7,079[۷]
 مونتینیقرو5,251[۸]
 لیتوانی<3,000[۹]
دیل‌لری
رومان دیلی language, Para-Romani varieties, languages of native regions
دین‌لری
Predominantly مسیحیت[۱۰]
ایسلام[۱۰]
Shaktism branch of هندوئیسم[۱۰]
مربوط اولان قومی قروپلار
Dom, Lom, Domba; other Indo-Aryans

{{#switch:

قاراچیلارین اوروپا اؤلکه لرده داغیلیمی

قاراچیلار کؤچَری خالقلاردان بیری. کؤکلری هیند-اوروپا دان دیر. قاراچیلاری بوتون اوراسیا اؤلکه لرینده گؤرمک اولار. دئییلیرکی اونلار هیندین شومالیندان غربه ساری کؤچمه یی باشلایببلار. کؤچریلره اوروپا دا رومان (Roman)، اینگیلس دیللی اؤلکه لرده جیپسی (Gipsies) ، تورکیه ده Romanlar یا Çingeneler دئییلیر. قاراچیلارا فارسجا کولی و عربجه غُجَر دئییلیر.
اوروپا یازیچیلاریندان پروسپر مئریم، شارل دو کوستر و ائله جه ده والتر اسکات اؤز اثرلرینده قاراچیلارین منشاءینی اؤتری ده اولسا توخونورلار. مخصوصا پروسپر مئریم کارمئن اثرینده بئله بیر ایفاده ایشلَدیرː

قاراچیلارین تاریخی هله ده تانیلماز قالیر. آنجاق بو بللی دیر کی ، اونلارین بیرینجی کیچیک قروپلاری 14جی یوزایلین باشلانیشیندا اوروپانین شرق بؤلوملرینده گؤرونموشدور؛ لاکین اونلارین اوروپا یا هارادان و نه اۆچون گلدیکلری معلوم دئییل و غریبخ بوراسی دیر کی ، آز واخت ایچَریسینده بیربیریندن چوخ اوزاق اولان اؤلکه لرده اونلارین بو قدر آرتیب چوخالماسینا هئچ کیمسه اینانا بیلمیر. قاراچیلارین اؤزلری ده اؤز عادت و دبلری و کؤکلرینه گؤره ایندییه کیمی هئچ نه قورویوب ساخلامامیشلار؛ و اونلارین چوخونلوغومیصری بیرینجی یوردو حیساب ائدیرسه، بو دا اونلارین تا قدیمدن ایندییه دک اؤز آرالاریندا یاییلمیش بو اویدورمایا اساسلانمالاریدیر.

شارل دو کوستر و والتر اسکات دا قاراچیلارین تاریخینی 14جو یوز ایله عایید ائدیر. آیری بیر ایطلاعاتا یه گؤره قاراچیلار ایستانبولون فتحی چاغی اوروپایا گیریبلر. آیری بیر آچیقلاما دا قاراچیلارین همن زاماندا ایکی یولدان اوروپایا گیرمکلری یؤنونده دیر. بو آچیقلامایا گؤره بیر قروپبوسفور بوغازیندان ، آیری قروپ داجبلوتتاریق بوغازیندان (جبل الطارق) اوروپایا گیرمیشلر.

یئرلَشمه

[دَییشدیر]

آذربایجاندا

[دَییشدیر]

2012-2014جو ایللره اولان غئیری رسمی ایطلاعاتا گؤره، آذربایجان جومهوریتینده یاشایان قاراچیلارین سایی 10 مین نفره یاخین دیر. اونلار ایکی قروپا بؤلونورلرː فارس دیلینده دانیشانلار و کورمانج دیلینده دانیشانلار. آذربایجان و ایراندا قاراچیلارین دقیق سایی سی بَللی دئییل. دئییلیر 110 مین نفر اولارلار. تبریزده مسکونلاشاندان سوْنرا محله لری نی قَرَه‌چیلر کوچه‌سی آدلاندیردیلار.

آیری اؤلکه لرده قاراچیلارین ساییلاری

[دَییشدیر]
اؤلکهنفوس سایی سی
آلبانی1300 - 120.000
آرژانتین300.000
برزیل678.000-1.000.000
بولغاریستان325000
کانادا80000
چک11000-220000
فرانسه280000-340000
تورکیه5000000-750000
آلمان110.000 – 130.000
یونان300.000–350.000
مجاریستان205.000 – 1.000.000
هیندوستان2.274.000
ایران110.000
ایتالیا90.000–110.000
مقدونیه53.879 - 260.000
رومانی535.250
روسیه183.000 - 400.000
سیربیستان و کوزئوو108.193 - 540.000
اسلواکی92.500 - 550.000
ایسپانیا600.000 - 800.000
اوکراین48.000 - 400.000
آمریکا بیرلشمیش ایالتلری1.000.000

دَبلر و عنعنه لری

[دَییشدیر]
قاراچیلارین اوروپایا کؤچمَلری نقشه (خریطه) ده

قاراچیلار تاریخن کؤچری یاشاییش طرزی سورولر. عنعنوی اولاراق آتچیلیقلا و مال حئیوان ساخلاماقلا یاناشی، هم ده اؤز دده بابا صنعتلری اولان ناللاماق، بالاجا معیشت آوادانلیقلاری، کند تصروفاتی (تورپاقدا ایشلمک اۆچون) آلتلری ایستحصالی ایله مشغول اولورلار.

قاراچیلارین اؤزلرینه مخصوص ائله دبلری و عنعنه لری واردیر کی، بونلار هئچ بیر خالقا منسوب دئییلدیر. میثال اۆچون، قاراچیلار ان قدیمدن (قوزئی پاکیستان، عربیستانین قوزئی بؤلگه لرینده) عاییله قورارکن قیزلار بیر قایدا اولاراق یالنیز قاراچی طایفاسیندان اولان اوغلانلارا اَرَه گئده بیلرلر. قاراچی اوغلانلاری دا آیری میللتدن اولان قیزلارلا نادیر حاللاردا ائولنه بیلردی. قاراچیلار عاییله مساله سینده قان قوهوملوغو علامتلرینی هر شئیدن یوخاری تۇتورلار. 

گؤرونتولر

[دَییشدیر]

قایناقلار

[دَییشدیر]
  1. ↑ Roma in Canada fact sheet (PDF). home.cogeco.ca. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2007-06-14.
  2. ↑ Statistics Canada. 2011 National Household Survey: Data tables. یوْخلانیلیب11 February 2014.
  3. ↑ Yvonne Slee. A History of Australian Romanies, now and then. Open ABC. یوْخلانیلیب28 July 2016.
  4. ↑ Emilio Godoy (12 October 2010). Gypsies, or How to Be Invisible in Mexico. Inter Press Service. یوْخلانیلیب30 July 2016.
  5. ↑ Marsh, Hazel. The Roma Gypsies of Colombia. latinolife.co.uk. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 2021-04-23. یوْخلانیلیب17 July 2017.
  6. ↑ Romani, Romanichal in South Africa (en).
  7. ↑ Republic of Belarus, 2009 Census: Population by Ethnicity and Native Language (ru). آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 18 September 2010. یوْخلانیلیب21 April 2018.
  8. ↑ Census of Population, Households and Dwellings in Montenegro 2011 (July 12, 2011). یوْخلانیلیب13 July 2011.
  9. ↑ Emmanuel Haddad (21 March 2012). "Kirtimai:Lithuania's Roma on education and 'missing England'". Cafebabel. 2017-09-25-ده اوریجنال-دن آرشیولشدیریلمیشدیر. 29 July 2016-ده یوخلانیب. {{cite journal}}: |archive-date= / |archive-url= وقت مؤهورونون اۇیغونسوزلوغو (کؤمک)
  10. 1 2 3 Gall, Timothy L, ed. (1998), Worldmark Encyclopedia of Culture & Daily Life, vol. 4. Europe, Cleveland, OH: Eastword, pp. 316, 318, 'Religion: An underlay of Hinduism with an overlay of either Christianity or Islam (host country religion)'; Roma religious beliefs are rooted in Hinduism. Roma believe in a universal balance, called kuntari... Despite a 1,000-year separation from India, Roma still practice 'shaktism', the worship of a god through his female consort...
«https://azb.wikipedia.org/w/index.php?title=قاراچیلار&oldid=1578254»-دن آلینمیش‌دیر