حسن بن علی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(حسن-دن يوْل‌لاندیریلمیش)

حسن بن علی (ایمام حسن، حسن مجتبی، ابومحمد، سبط، تقی) علی و فاطمه‌نین بیرینجی اولادیدیر کی اوچونجو هیجری ایلی‌نین شعبان آیی‌نین آراسیندا مدینه شهرینده آنادان اوْلوبدور. او شیعه‌لرین ایکینجی ایمامی و سونیلرین بئشینجی خلیفه‌سیدیر کی سگگیز آی خلافت و ۱۰ ایل ایمامت ائدیبدیر. البته سونیلرین بیر تعدادی اونو سونونجو راشد خلیفه بیلیرلر و بیر تعدادی‌دا بۇ موضوعنو قبول ائدمیرلر.

خلافت[دَییشدیر]

علی‌نین کوفه‌دن ابن‌ملجمین الیله اؤلمه‌گیندن سوْنرا، حسن خلیفه عنوانیندا سئچیلدی؛ اما شامین والی‌سی -معاویه- بۇ مقامی قبول ائتمه‌ییب، حسنین ساواشینا گئدیر. کوفه‌نین لشگری معاویه‌نین جانبیندن ریشوه‌ایله توتوقلانیب و بۇ ترتیب‌ایله ساواشدان وازگئچیرلر و حسن مجبور اولور صولح ائتسین. او بۇ باره‌ده دئییر: «اگر ایکی بارماقلاریمین اندازه‌سینده وفالی یولداشیم اولسایدی، صولح ائتمزدیم».

ایمامت[دَییشدیر]

حسن خلافتدن ال‌چکندن سوْنرا مدینه‌یه قاییتدی. معاویه اوْنا بیر نامه یازیب و اوندان ایسته‌دی کی خوارجین علیهینه اوْلان ساواشدا، اونونلا ال‌بیر اولسون؛ اما حسن اونون جاوابیندا دئدی کی تکجه ایسلام اومتی‌نین آراسین‌دا آرامیشین حاکیم اولماسی اوچون صولح ائدیبدیر و هئچ موسلمان‌ایله ساواش ائدمه‌یه‌جکدیر. او مدینه‌ده آرام بیر یاشاییشا صاحیب اوْلوب و سیاسی ایشلرده دیخالت ائله‌میردی.

اؤلوم[دَییشدیر]

حسن ۵۰-جی هجری ایلی‌نین صفر آیی‌نین ۷ یادا ۲۸-ین‌ده مدینه شهرینده وفات ائتدی و اونون جنازه‌سینی بقیع قبرستانیندا -پئیغمبرین مسجیدی‌نین کاناریندا- تورپاغا تاپیشیردیلار. او قرارایدی پئیغمبرین کاناریندا دفن اوْلونا کی عایشه بۇ ایشین قاباغینی آلدی. حسنین آروادی -جعده- یزیدیله ازدیواج ائتمک وعده‌سی‌ایله -کی معاویه مطرح ائتمیشدی- بالا زهر قاتیب، اونو حسنه وئریب و اونو مسموم ائتدی.

عاییله[دَییشدیر]

ام‌بشیر (زید، ام‌الحسن و ام‌الحسینین آناسی)، خوله (حسن مثنانین آناسی)، ام‌الحق (حسین اثرم، طلحه و فاطمه‌نین آناسی)، نفیله (عمرو، عبدالله و قاسمین آناسی)، صافیه (عبدالرحمنین آناسی) و جعده، حسنین ان اونملی آرواد‌لاریدیرلار. حسنین ۱۵ اولادی واریمیش کی اونلارین سگگیزی اوغلان و یئدیسی‌ده قیز‌ایمیشللر. زئید، حسن مثننی، عمرو، قاسم، عبدالله، عبدالرحمن، حسین اثرم و طلحه اونون اوغلانلاری و ام‌الحسن، ام‌الحسین، فاطمه (سجادین آرواتی)، فاطمه (آیریسی)، ام‌عبدالله، ام‌سلمه و رقیه اونون قیزلاریدیرلار.

منابع[دَییشدیر]