سامانیلر

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
سامانیلر
۲۶۱/۸۷۴ — ۳۹۵/۱۰۰۴



 


Samanid dynasty (819–999).GIF
سامانیلر دؤولتی
باشکند بخارا
دین سونی ایسلام
ایداره ائتمه فورماسی شاهلیق

سامانیلر سیلسیله (875-999) (فارسجا: سامانیانغربی آسیا و ایندیکی رۇسیانین شرقینده قۇرۇلمۇش، آدیٛنیٛ قۇرۇجۇسۇ سامان خۇدادان آلان بیر خاندانلیٛقدیٛر.

سیلسیله نین تاریخی[دَییشدیر]

ایسلام اوْردۇلاریٛنیٛن ایندیکی ایرانیٛ اله کئچیرمسینین و صفاری لر آقالیٛغیٛنیٛن یٛخیٛلماسیٛنیٛن آردیٛندان بۇرادا ایقتیداریٛ اله کئچیرن ایلک یئرلی سیلسیله‌دیر.

سامانîلر دؤنمی ایران میللتینین باشلانگیٛجیٛ اوْلاراق قبۇل ائدیلیر. حاکیمییتلری 566 ایل سۆرن سامانیلر توْرپاقلاریٛنیٛ، خوراسان، طبریستان، کیرمان، هیرکان، ری و ما وراءالنهره قدار یایمیٛشدیٛلار. حاکیمییتلرینی قبۇل ائتدیرمک اۆچۆن ساسانیلرین داوامیٛیمیٛش کیمی داورانمیٛشدیٛلار. باشکندلاریٛ بخارا، سمرقند و هرات کیمی شهرلر اوْلمۇشدۇر.

سامانیلر قدیم ایران مدنییتینی جانلاندیٛرماق ایله قالمادیٛلار و ایسلامیتین یایٛلماسیٛ اۆچۆن ده بؤیۆک چابا-چالیٛش صرف ائتدیلر. فارس-ایران مدنییتینین بۆتۆن تاثیرلرینی اورتا آسیایا یایدیٛلار. صنعتده چاناق - چؤملک دۆزلدیلمسینده ایرلی گئتدیلر، و سۆسلئملی یازیٛلاریٛ اوْلان اثرلر وئردیلر. توْرپاقلاریٛ ایچیندکی بیر چوْخ توْپلۇلۇق ایسلامیته گیرمیه باشلادیٛ. تاریخچیلره گؤره سامانیلئرین گئیرتلری ایله اوْ دؤنمدئ تخمینن 200،000 تۆرک ایسلامیته گیردی. تۆرکلرین ایسلاما گیریشی گلجکده بؤلگنی حاکیمییتی آلتیٛنا آلاجاق اوْلان غزنیلیلئرین بؤیۆک بیر سۆرتله گۆجلنمسینه اوْرتام حاضیرلادیٛ. دؤولتلری 999-جۇ ایلده قاراخانلیٛلار طرفیندن یٛخیٛلدیٛ.

سۆلالنین شجرسی[دَییشدیر]

نصر ایبن احمد ایبن اسد ایبن سامانخۇدات ایبن جۇسمان ایبن تامقاس ایبن ناۇشارد ایبن بحرام چۇبین ایبن بحرام قۇشناسپ.

سامانی امیرلری[دَییشدیر]

  1. سامان خدا
  2. اسد بن سامان
  3. یحیی بن اسد
  4. نصر بن احمد (۲۷۹–۲۵۰ ه‍. ق)
  5. اسماعیل بن احمد، (۲۹۵ – ۲۷۹ ه‍. ق)
  6. احمد بن اسماعیل سامانی، (۳۰۱ – ۲۵۹ ه‍. ق)
  7. نصر بن احمد، (۳۳۱ – ۳۰۱ ه‍. ق)
  8. نوح بن نصر، د (۳۴۳ – ۳۳۱ ه‍. ق)
  9. عبدالملک بن نوح، (۳۵۰ – ۳۴۳ ه‍. ق)
  10. ایکینجی منصور سامانی، (۳۶۵ – ۳۵۰ ه‍. ق)
  11. نوح بن منصور، (۳۸۷ – ۳۶۵ ه‍. ق)
  12. منصور بن نوح (۳۸۹ – ۳۸۷ ه‍. ق)
  13. عبدالملک بن نوح (۳۸۹ – ۳۸۹ ه‍. ق)
  14. منتصر سامانی (۳۸۹ – ۳۹۰ ه‍. ق)

همچینین باخ بۇ سایتدا[دَییشدیر]

خاریجی کئچیدلر[دَییشدیر]