قازان بَی اوغلو اوروزون دوستاق اولماسی بویو (دوردونجو بوی)

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
قازان بَی اوغلو اوروزون دوستاق اولماسی
قزان بک اوغلی اوروز بک طتساق اولدغی بوی بیان ایدر خانم هی
عکس
قزان بک اوغلی اوروز بک طتساق اولدغی بوی بیان ایدر خانم هی
قزان بک اوغلی اوروز بک طتساق اولدغی بوی بیان ایدر خانم هی
اساس بیلگیلر
بوْیون سایی دؤردونجو بوْی
اؤنجه‌کی بوْی بای بورا بَی اوغلو بامسی بئیرک
سوْنراکی بوْی دوخا قوجا اوغلو، دلی دومرول
بوْیدا اولان اینسان آدلاری
اینسان آدلاری۱ قازان بَی
اینسان آدلاری۲ اوروز
یئر آدلاری
یئر آدلاری۱ دمیرقاپی
یئر آدلاری۲ بایبورد
یئر آدلاری۳ گۆرجیستان

قازان بَی اوْغلو اوروزون دوستاق اولماسی، دده قورقود کیتابی‌نین درسدن نۆسخه‌سی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر. واتیکان نۆسخه‌سینده بوْیون آدی حکایتِ قازان بَی‌یین اوغلو اوروز خان دوستاق اولدوغودور کیمی یازیلیبدیر.

موضوع[دَییشدیر]

قازان بَی، اوْغولونون هله بیر قان آخیدیب، باش کسیب آد صاحیبی اوْلا بیلمه‌دیگینه کدرلندیگینی بیلدیریر. اوْغلودا آتاسیندان نئجه دؤیوش ائدیلدیگینی، قان تؤکولدویونو اؤزونه اؤیرتمه‌سینی ایستر. قازان خان بۇنون اۆزرینه اوْغلونو اوْوا چێخارار، بۇ سێرادا دۆشمن گلیر و قازان خان دؤیوشمه‌یه باشلار. اوْغلونا یالنیز ایزله‌مه‌سینی سؤیله‌مه‌سینه باخمایاراق اوْغلان آتاسینا فرق ائتدیرمه‌دن دؤیوشر. آتاسی، اوْغولونو تاپا بیلمز؛ ائوده‌ده گؤره بیلمه‌اینجه دۆشمنله دؤیوشولن یئره گلیر. اوْغولونون قێلینجینی گؤرونجه اوْنون اسیر دۆشدویونو آنلار. دۆشمنله تک باشینا دؤیوشه گئدن قازان بَی، مغلوب اوْلار. بۇنون اۆزرینه خاتون قێرخ قێزلا و دیگر اوْغوز بَیلرییله کافیرلری مغلوب ائدرلر. اوْغوزلار یۇردلارینا دؤنرلر. یئددی گۆن یئددی گئجه یئمک یئیّرلر، اوْینایارلار. بابا قوْرقود دۇعا ائدر و حیکایه بیتر.

بوْیدان اؤرنک[دَییشدیر]

بۇ بوْیون سوْن قیسمتینده اوْغوز ائلینین ایگیدلری، قازان بَی-ه یاردیم اۆچون یئتیشنده، اؤزل اؤزللیکلری ایله سیرالانیرلار:[۱][۲][۳][۴]

" بۇ محلده اوْغوز ارنلری بیر-بیر یئددیلر. گؤره‌لیم، خانیم، کیملر یئددیلر. قارادره آغزیندا قادر آللاه وئرن، قارا بۇغا دریسیندن پشگینین دریسی اوْلان، آجیغی تۇتاندا قاراداشی کۆل ائیله‌ین، قارا بیغین یئددی یئرده انسه‌سینه دۆشن، قازان قارداشی قارا گؤنه چاپار یئددی: -چال قیلینجین قارداش قازان، یئددیم! دئدی.

اوْنون آردینجا خانیم، گؤره‌لیم، کیملر یئددی. دمیرقاپی دربندده کی دمیر قاپینی قاپیب آلان، آلتمیش توتام آلا گوندرین اۇجوندا ار بؤگوردن، قازان کیمی پهلوانی بیر ساواشیندا اۆچ کز آتیندان ییخان، سلجوق اوْغلو دلی دوْندرا چاپار یئددی: -چال قیلینجین آغام قازان، یئددیم! - دئدی.
اوْنون آردینجا گؤره‌لیم کیملر یئددی. واریبان دستورسوزجاسینا بایندور خانین یاغیسین باسان، آلتمیش مین کافره قان قۇسدوران، غفلت قوْجا اوْغلو شیرشمس‌الدین چاپار یئددی: - چال قیلینجین آغام قازان، یئددیم! - دئدی.
اوْنون آردینجا گؤره‌لیم کیملر یئددی. پاسارین بایبورد حصاریندان پارلاییب اۇچان، آپ-آلاجا گردگینه قارشی گلن، قالین اوْغوز غبطه ائتدیگی{ایمرنجیسی}، قازان بگین مشاوری {ایناغی}، بوز آیغرلی بئیرک چاپار یئددی: -چال قیلینجین، خانیم قازان، یئددیم! -دئدی.
اوْنون آردینجا گؤره‌لیم کیملر یئددی. چایا باخسا چالیملی، قاراقوش اردملی، قورقورما قوشاقلی، قولاغی آلتون کۆپه‌لی قالین اوْغوز بگلرینی بیر-بیر آتدان ییخان، قاضلیق قوْجا اوْغلو بگ یگنک چاپار یئددی. چال قیلینجین آغام قازان یئددیم! -دئدی.
اوْنون آردینجا گؤره‌لیم کیملر یئددی. ایگیرمی دؤرد کافیر قیزین بوْیون اوْخشایان دلی دوْندار یئددی. اوْنون آردینجا مین قوْم باشلاری دؤگر یئددی. اوْنون آردینجا مین بیدوز باشلاری امن یئددی. اوْنون آردینجا دوْققوز قوْجا باشلاری اۇروز یئددی. سایدیقجا اوْغوز بگلری تۆکنسه اوْلماز. قازانین بگلری هپ یئددی. اۆزرینه ییغناق اوْلدو.[۵]

"
اؤنجه‌کی بوْی:
بای بۇرا بَی اوغلو بامسی بئیرک
داستاندا یئری

دؤردونجو بوْی

سوْنراکی بوْی:
دوْخا قوْجا اوْغلو، دلی دۇمرول

قایناقلار[دَییشدیر]

آنادولو تورکجه‌سی ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Kazan Bey Oğlu Uruz'un Tutsak Olması»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۴ اوْکتوبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

  1. قورقود, دده (۱۶-جی عصر). کتاب دَدَم قورقود علی لسان طایفه اوغوزان (درسدن نوسخه‌سی) (تورکجه), ۵۹-۶۰-۶۱.
  2. فرزانه, محمدعلی (۱۳۸۵۸). دده قورقوت کیتابی -کتاب دده قورقوت- (بازنویسی از روی متن اصلی) (تورکجه-فارسجا). تهران: انتشارات فرزانه, ۱۱۳–۱۱۴.
  3. زارع شاهمرسی, پرویز (۱۳۹۲). کتاب دده قورقود (درسدن یازقیسی), اول. تهران: انتشارات تک درخت, ۸۱–۸۲.
  4. اسماعیل‌زاده دوزال, رسول (۱۳۷۸–۱۹۹۹). دده قورقود داستانلاری اوشاقلار و جوانلار اوچون مۆعاصیر آذربایجان دیلینده, اول (تورکجه). تهران: انتشارات بین‌المللی المهدی, ۱۳۷–۱۳۸. آی‌اس‌بی‌ان: ۷-۲۳۳-۴۷۲-۹۶۴.
  5. " درسدن نۆسخه‌سینده: بۇ محلده اغوز ارنلری بربر یتدی. کوره‌لم خانم کملر یتدی. قره دره اغزنده قادر ورن قره بوغه دریسندن بیشکنک یاپوغی اولن، اجغی طوتانده قره طاشی کل ایلین، قره بیغن یدی یرده اکسه سنده دوکن، قزان قرطاشی قره کونه، چپار یتدی. چال قیلجک قرداش قزان یتدم دیدی. انوک اردنجه کوره‌لم خانم کیملر یتدی. دمور قپو درونده کی دمور قاپویی قاپوب الان، التمش طوتام اله کوندرک اوچنده ار بوکردن، قزان کبی پهلوانی بر صواشده اوج کره اتندن یقان، قیان سلجک اوغلی دلی طوندار، چپار یتدی. چال قیلجک اغام قزان یتدم دیدی. انوک اردنجه کوره‌لم کملر یتدی. واربن دستورسزجه بایندرخانک یغی سن بصان، التمش بیک کافره قان قوصدورن، غفلت قوجه اوغلی سر شمس الدین یتدی. چال قیلجک اغام قزان یتدم دیدی. انوک اردنجه کوره‌لیم کیملر یتدی. پاره صارک بایبورد حصارندن پارلیب اوچان، آت الاجه کردکنه قرشو کلن، قالن اغوز امرنجسی، قزان بکک یناغی، بوز ایغرلو بیرک چپار یتدی. چال قیلجک خانم قزان یتدیم دیدی. انوک اردنجه کوره‌لم کیملر یتدی. چایک بقسه چالملو، قره قوش اردنلو، قور قورمه قوشقلی، قولغی التون کوپه لی، قالن اغوز بکلرنی بر بر اتدن یقان، قاضی لیق قوجه اوغلی بک یکنک، چپار یتدی. چال قلیجک اغام قزان یتدم دیدی. انوک اردنجه کوره‌لیم کیملر یتدی. یکرمی دورت بوین اوخشاین، دلی طوندار یتدی. انوک اردنجه بیک قوم باشلری، دوکر یتدی. انوک اردنجه بیک بکدز باشلری، امن یتدی. انوک اردنجه طقوز قوجه بشلاری، اروز یتدی. صیدقمجه اغوز بکلری دوکنسه اولمز. قزانک بکلری هب یتدی. اورزینه یغناق اولدی. "