آنادولو تورکجه‌سی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آنادولو تۆرکجه‌سی
Türkçe, Türk Dili
تلفوظ [ˈtyɾctʃe] ( )
دوغما تورکیه (رسمی)، قوزئی قیبریس (رسمی)، قیبریس (رسمی)، بولغاریستان، مقدونیه، یونان، آلمان، عراق، سوریه، آذربایجان، کوزووو، رومانی، بوسنی و هرزقووین
بؤلگه آنادولو، بالکان، قیبریس، بین النهرین، شام، گونئی قافقاز
اتنیکلیک آنادولو تورک‌‌‌لری
دوغما دانیشانلار
۷۸,۹۰۷,۵۴۰ (۱-جی دیل)[۱]
۸۸ میلیون (۱-جی دیل + ۲-جی دیل)[۲]
تورک دیللری
قاباقکی فورملار
ایستاندارد فورملار
لهجه
لاتین الیفباسی (تورکجه الیفباسی)
تورکجه برئیل
رسمی وضعیت
رسمی‌دیل
Flag of Turkey.svg تورکیه
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی
Flag of Cyprus.svg قیبریس جومهوریتی
تانینمیش
آزینلیق دیلی 
تنظیمله‌ین تورک دیل قورومو
دیل کوْدلاری
ایزو ۶۳۹-۱ tr
ایزو ۶۳۹-۲ tur
ایزو ۶۳۹-۳ tur
قلوتتولوق nucl1301[۳]
لینقواسفئر 44-AAB-a قوروپونا باغلی
Map of Turkish Language.png
     تورکجه‌نین رسمی دیل اولدوغو اؤلکه‌لر      تورکجه‌نین آزینلیق دیلی کیمی تانیندیغی اؤلکه‌لر
بو یازیدا IPA فونتیک نیشانلاری وار. دۆزگون رندر دستکلری اولماسا، مۆمکوندور یونیکود عوضینه سوال علامتی و یا دیگر نیشانلاری گوره‌سیز.

آنادولو تۆرکجه‌سی یا استانبول تۆرکجه‌سی (آنادولو تۆرکجه‌سینده: Türkçe)، تورک دیللریندن بیری‌دیر. بۇ دیل تورکیه، قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی،قیبریس جومهوریتی، آلمان، بولغاریستان، مقدونیه، کوزووو، رومانی و بیر نئچه باشقا اؤلکه‌لرده، دانیشیلماقدادیر.

بو دیل، تورک دیللرینین اوغوز، باتی شاخه‌سینین اوغوز قروپوندادیر. باشقا آدلاری، تورکیه تورکجه‌سی یا ایستانبول تورکجه‌سی‌دیر. آنجاق بۇ آدلار ساده‌جه آذربایجان و ایران‌دا، اونو آذربایجان تورکجه‌سیندن آییرماق اۆچون ایشلنیر و دونیانین هریئرینده ساده‌جه تورکجه آدلاندیریلیر.

تاریخ[دَییشدیر]

آنادولو تورکجه‌سی، عصرلر بویو، آدی عثمانلی تورکجه‌سی و عرب خطی ایله یازیلماق‌دا ایمیش. آنجاق آتاتورک زامانیندا، خط ریفورمو آپاریلاندان سوْنرا، لاتین خطینه چئویریلدی و بیر سیرا باشقا فرقلندیرمک‌دن سوْنرا عثمانلی تورکجه‌سینین یئرینی توتوب و آنادولو تورکجه‌سی آدلاندیریلدی.

خط[دَییشدیر]

آنادولو تورکجه‌سی، ایندیکی زاماندا لاتین کؤکلو خط ایله یازیلماقدادیر. بۇ خط، آذربایجان تورکجه‌سینین لاتین کؤکلو خطی کیمیدیر، آنجاق ə، q و x حرفلری اوندا یوخدور و K، G و Ğ حرفلرینین ده تلفوظلری بیر آز فرق ائدیر.

آنادولو تورکجه‌سینین الیفباسی:

Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Iı, İi, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz

بو ۲۹ حرفین، ۸ حرفی سسلی‌دیر (A, E, I, İ, O, Ö, U, Ü) و قالانی سس‌سیزدیر.

یابانچی دیللرله ائتکیلشمه‌سی[دَییشدیر]

۲۰۰۵ده TDK طرفیندن تثبیت اولان ۱۰۴۴۸۱ سوزجوکدن ۱۴% یابانچی اولاراق، قالانی تۆرکجه کؤکنلی‌دیر.[۴]

تورکجه‌ده ۸۶% تورک کوکنلی و ۱۴% یابانچی کوکنلی سوزجوک وار.
  1. Turkish at Ethnologue - 18th ed., 2015
  2. (2012) «Transitivity in Turkish: A study of valence orientation». Asian and African Languages and Linguistics 7: 39-51.
  3. (2017) "Nuclear Turkish", Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  4. Güncel Türkçe Sözlük (tr). Turkish Language Association (۲005). یوْخلانیلیب۲007-0۳-۲۱.