سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی بویو (ایکینجی بوی)

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی
سالور قزانک اوی یغمالندغی بویی بیان ایدر
عکس
سالور قزانک اوی یغمالندغی بویی بیان ایدر
سالور قزانک اوی یغمالندغی بویی بیان ایدر
اساس بیلگیلر
بوْیون سایی ایکینجی بوْی
اؤنجه‌کی بوْی دیرسه خان اوغلو بوغاج خان
سوْنراکی بوْی بای بورا بَی اوغلو بامسی بئیرک
بوْیدا اولان اینسان آدلاری
اینسان آدلاری۱ سالور قازان
اینسان آدلاری۲ قارا گونه
اینسان آدلاری۳ اۇروز
اینسان آدلاری۴ قاراچوق چوبان
یئر آدلاری

سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی دده قورقود کیتابی‌نین درسدن نۆسخه‌سی اساسیندا اوْن ایکی بوْیدان بیریدیر. واتیکان نۆسخه‌سینده بوْیون آدی حکایتِ سالور قازانین ائوی یغمالاندویودور کیمی یازیلیبدیر.

موضوع[دَییشدیر]

دده قوْرقود حیکايه‌لری آراسیندا يئر آلان سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی، بیر مراسیم زامانی سرخوْش اوْلان سالور قازان اوْوا گئتمک ایسته‌مه‌سی ایله باشلايیر. دايیسی‌نین قارشی چێخماسینا باخماياراق، اوْغلو اۇروز-ۇ چادیرینی قوْروماسی اۆچون قوْيوب اوْوا گئدیر. سالور قازانین يوْخلوغونو فۆرصت بیلن دۆشمنلری ائوینی باسیر، عایله‌سیندن اوْلمايان ساری قۇلماش آدلی شخص چادیری قوْرويارکن، قاراچوق چوْبانین ایکی قارداشی دا قوْيونلارینی قوْرويارکن اؤلور، آروادی بۇرلا خاتون، اوْغلو اۇروز و آناسی اسیر ائدیلیر. اوْو زامانی پیس بیر يۇخو گؤرن سالور قازان، قارداشی قارا گؤنه‌يه مۇراجعت ائدیر، آنجاق قارا گؤنه قاراباسمالارین تفسیری سالور قازانین قوْرخوسونو آرتیریر. سالور قازان اوْوو بۇراخیب چادیرینا قايیدیر، اوْلانلاری گؤرور و عایله‌سینی آختارماغا باشلايیر.

حیکايه‌ده دده قوْرقودون دیگر حیکايه‌لرینده ده اوْلدوغو کیمی دؤورون تۆرک مدنیتی‌نین حیکايه‌نین تامامیندا چوْخ قاباریق اوْلدوغو گؤرونور. حیکايه‌نین مۆقايسه‌لی ایستروکتورو، صۆلح‌سئور عایله مدنیتی ایله دؤيوشچو اجتماعی مئيللر آراسیندا ضدلشمه‌لری گؤستریر. جمعیت داخیلینده دؤيوشچو خۆصوصيتی ایله حؤرمت گؤرن سالور قازانین جنگاورلیک عکسی اوْلان اوْو هوسکاری ایله عایله ایچینده فلاکته سبب اوْلماسی، اجتماعی سویه‌ده مدنیتله عایله سویه‌سینده مدنیتین تام معناسی ایله اۆست-اۆسته دۆشمه‌دیگینی بیزه گؤستریر.

بوْیداکی شخصیتلر[دَییشدیر]

سالور قازان، قارا گونه، اوروز و قاراچوق چوْبان دده قوْرقود کیتابی‌نین ایکینجی بوْیونون اساس شخصیتلریدیرلر.

سالور قازان[دَییشدیر]

سالور قازانین ائوی‌نین یغمالانماسی دده قورقود کیتابی‌نین ایکینجی بویو اولاراق سالورقازانین آدی ایله باغلیدیر. بۇ بویدا قازان بَی بئله گؤستریلیر[۱][۲][۳]:

" بیرگۆن اۇلاش اوْغلو، تۇلو قۇشون یاوروسی، بئزه مسکین اۇمودی، آمت سۇیونون آسلانی، قاراچوغون قاپلانی، قوْنور آتین آیاسی، خان اوروزون آغاسی، بایندر خانین کؤیگوسی، قالین اوغوز دؤلتی، قالمیش ایگیت آرخاسی، سالور قازان یئریندن دۇرموشدۇ.[۴] "

قازان بَی ایکینجی بوْیدا اوْوا چیخان زامان گۆرجیستان شاهی شوکلی ملیک ائوین-یۇردون تالان ائدیر. قازان بَی یۇخو گؤره‌رک ائوینه دؤنوب ماجرانی بیلیب کافیرلر گئدن یوْلو سوْروشا-سوْروشا گئدیر. سۇدان سوْروشوب کئچندن سوْنرا قۇردا راست گلیر:

" بو کز بیر قوردا توش اولدی. قورد یوزی مبارکدیر. قورد ایلن بیر خبرلشیم دئدی. گؤره‌لیم، خانیم، نه خبرلشدی. قازان آیدر:

قارانقو آخشام اوْلاندا گۆنو دوْغان!
قارایله یاغمور یاغاندا ارکیمی دۇران!
قره قوْچ آتلاری کیشندیرن!
قیزل دوه گؤردو گۆنده قۇیروق چیرچیب قامچیلایان!
آرخاسینی وۇروب برک آغیلین آردین سؤکن!
قارما اؤکج سیمیزین آلیب تۇتان!
قانلی قۇیروق اۆزوب چاپ-چاپ اۇدان!
آوازی قابا کؤپکلره غوْغا سالان!
چاخماخلیجا چوْبانلاری دونله یۆگوردن!
اوْردومون خبرین بیلیر میسَن، دئگینن منه!
قره باشیم قۇربان اوْلسون، قۇردوم، سنه!دئدی.

"
اؤنجه‌کی بوْی:
دیرسه خان اوْغلو بۇغاج خان
داستاندا یئری

ایکینجی بوْی

سوْنراکی بوْی:
بای بۇرا بَی اوْغلو بامسی بئیرک

قایناقلار[دَییشدیر]

آنادولو تورکجه‌سی ویکی‌پدیاسی‌نین ایشلدنلری طرفیندن یارانمیش«Salur Kazan'ın Evi Yağmalanması»، مقاله‌سیندن گؤتورولوبدور. (۲۶ سپتامبر ۲۰۱۵ تاریخینده یوْخلانیلیبدیر).

  1. قورقود, دده (۱۶-جی عصر). کتاب دَدَم قورقود علی لسان طایفه اوغوزان (درسدن نوسخه‌سی) (تورکجه), ۳۵-۳۶.
  2. فرزانه, محمدعلی (۱۳۸۵۸). دده قورقوت کیتابی -کتاب دده قورقوت- (بازنویسی از روی متن اصلی) (تورکجه-فارسجا). تهران: انتشارات فرزانه, ۳۹.
  3. زارع شاهمرسی, پرویز (۱۳۹۲). کتاب دده قورقود (درسدن یازقیسی), اول. تهران: انتشارات تک درخت, ۲۷.
  4. " درسدن نوسخه‌سینده:بر کون اولاش اوغلی، تولو قوشک یاوری، بزه مسکین اومودی، امت صوینک اصلانی، قره جوغک قپلانی، قوکر اتک ایاسی، خان اوروزک اغاسی، بایندرخانک کویکوسی، قالن اوغوزک دولتی، قالمش یکت ارخاسی، سالور قزان یرندن طورمشدی "
    .