قاراقالپاق تورکجه‌سی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
قره‌قالپاق تورکجه‌سینین یاییلما داییره‌سی
دونیادا قیپچاق دیللری
قیپچاق-بولقار=قیرمیزی
قیپچاق-کومان=یاشیل
قازاق-نوقای=نارینجی
تورک دیل‌لرده رسمی دۇرومو گؤی بوْیالی اؤلکه‌لرده و مختارلیق‌لاردا وار
تورک دیل‌لری دانیشان‌لارین سایینا گؤره

قاراقالپاق تورکجه‌سی و یا قاراقالپاقجا ، دیگرلرینه گؤره داها آز دانیشانا صاحیب اولان موعاصیر تورک یازی دیللریندن بیریدیر. قیپچاق قروپونا باغلی اولان بو دیل بعضی تدقیقاتچیلار طرفیندن قازاق تورکجه‌سینین بیر دیالکتی حساب ائدیلیر. چونکو قازاق تورکجه‌سینه چوخ بنزه‌ییر. الیفباسی، قازاق کیریل الیفباسینا چوخ بنزه‌ییر. اؤزبکیستانین شیمالیندا قره‌قالپاقلار طرفیندن دانیشیلیر. قره‌قالپاق تورکجه‌سینی قازاق تورکجه‌سینین بیر دیالکتی اولاراق حساب ائدن تورک‌شوناسلار قاراقالپاق تورکجه‌سینه گونئی قازاق تورکجه‌سی ده دئییرلر.

الیفبا[دَییشدیر]

قاراقالپاق تورکجه‌سی اوچون اؤزبک-لاتین الیفباسی دا ایشله‌نیر.

IPA Latin Kiril IPA Latin Kiril IPA Latin Kiril
f Ff Фф q Qq Ққ a Аа Аа
x Xx Хх l Ll Лл æ A‘a‘ Әә
h Hh Ҳҳ m Mm Мм b Bb Бб
ʦ Cc Цц* n Nn Нн v Vv Вв
ʧ ch Чч* ŋ N‘n‘ Ңң g Gg Гг
ʃ SHsh Шш o Oo Оо ɣ G‘g‘ Ғғ
ʃ sh Щщ* œ O‘o‘ Өө d Dd Дд
Ъъ* p Pp Пп e Ee Ее
ɯ I‘i‘ Ыы r Rr Рр jo yo Ёё*
Ьь* s Ss Сс ʒ Jj Жж
e Ee Ээ t Тt Тт z Zz Зз
ju yu Юю* u Uu Уу i Ii Ии
ja ya Яя y U‘u‘ Үү j Yy Йй
w Ww Ўў k Kk Кк

قازاق الیفباسی ایله فرقلری[دَییشدیر]

قازاق الیفباسیندا اولان "Ii" قره‌قالپاق کیریلینده گؤرونمور. بوندان علاوه قره‌قالپاقلارین اؤزبک لاتین الیفباسینا کئچمک تمایولو واردیر. قره‌قالپاق تورکجه‌سینده "Ii" یئرینه "Ии" واردیر.

اؤزللیکلری[دَییشدیر]

  • ی>ژ>(س) حادیثه‌سی بو دیلده ده موشاهیده اولونور. مثلا (жазыўшы (jazıwşı : یازار، یازیچی.
  • اسکی تورکجه‌ده‌کی غ لرین ی یه دؤنوشدوغونو دئمک مومکوندور. مثلا اسکی تورکجه‌ده‌کی مصدر شکیلچی‌سی اولان -ایغ (ığ-) قره‌قالپاق تورکجه‌سینده ایو (ıw-) شکلینده‌دیر.
  • اؤزبک تورکجه‌سیندن عربجه - فارسجا سؤزلر آلمیشدیر.
  • جمع شکیلچیلرینده قازاق تورکجه‌سینده‌کی کیمی -لار، -لردن علاوه -دار/ -در، -تار/ -تر شکیللری یوخدور. یانی بو شکیلچی قره‌قالپاق تورکجه‌سینده ساده‌جه -لار/-لر شکلینده‌دیر. قازاقجا: اؤزدرینین، قره‌قالپاقجا: اؤزلرینین.
  • قره‌قالپاق تورکجه‌سینده ش>س دییشمه‌سی ده واردیر. مثلا سؤیله‌ش> سؤیله‌س کیمی.
  • قره‌قالپاق تورکجه‌سینده چ>ش دییشمه‌سی ده موشاهیده اولونور. مثلا قانچا> قانشا کیمی.

ائشیک باغلانتی‌لار[دَییشدیر]

قایناق[دَییشدیر]