کابول

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
کابول

کابول (فارسجا: کابل‎) افغانیستانین پایتختی‌دیر. بۇ شهر ۲۰۰۰ و ۱۵۰۰-جو میلاددان اؤنجه ایل‌لر آراسین‌دا سالینیب‌دیر. کابول شهری‌نین اهالی‌سی ۲۰۰۶–جی ایله اوْلان تخمینه اساساً ۲.۵۳۶.۳۰۰ نفردیر. کابول (فارس: کابل - کابول)، افقانیستان 'این باشکند i و ان بؤیوک شهری.

' 'کابول' (فارس: کابل - کابول)، افقانیستان 'این باشکندی و ان بؤیوک شهری.

عینی زامان‌دا اؤلکه‌نین کابول ویلایتی 'نین ده اداره مرکزی اوْلان شهر اؤلکه‌نین شرقین‌ده یئر آلیر. ۲۰۱۱-جی ایلین رسمی رقه‌ملرینه گؤره شهر اطرافی لئریلئ بیرلیک‌ده ۳،۹ میلیونا یاخینلاشان اهالیسیله یالنیز اؤلکه‌نین دئییل مرکزی آسیا 'نین دا اهمیت‌لی مرکزلری آراسین‌دادیر.

اؤلکه‌نین تیجارت و مدنی مرکزی اوْلان شهر هیندوکوش داغلاری ایچین‌ده کابول چایی بویونجا ایرلیله‌یه‌ن دار بیر وادی ده دنیز سوییه‌سی ندن ۱۸۰۰ متر یوکسک‌لیک تئ قورولموش‌دور. کابول، شیمال‌دا هیندوکوش داغلاری'نداکی کئچیدلره کئچید یوللاری و جنوب‌دا پاکیستانا اوزانان هایبر کئچیدینی نظارت ائتمه‌سینی ایمکان وئره‌ن الوئریش‌لی کونومویلا ایستراتئژی بیر شهردیر. آیریجا شهرین، اؤلکه ایچین‌ده قندهار، هرات و مزار شریف، اؤلکه خاریجین‌ده ایسه جلال آباد اوزرین‌دن پیشاور ایله یاخشی بیر قورو یولو علاقه‌سی واردیر.

کابولین اهمیت‌لی تیجارت محصوللاری؛ تزه و قورودولموش مئیوه، جویز-فیندیق، افقان کیلیملری، دری و قویون دری‌سی، ایچ گئییم و موبل. باش‌لیجا صنایع محصوللاری ایسه؛ پامبیق‌لی و یون‌لو توْخوما، ییئجئک محصوللاری و مرمر. کابول‌ده چوخ سای‌دا تاریخی قورولوش و بابورون مزاری تاپیلار. همچینین اونون آدینی داشییان باغچادان باشقا بیر چوخ پارک و باغچا شهری بزییر کی ۱۹۷۸ ایشغالین‌دان اوّل ده ایندیکی واخت‌دا ده شهرین بؤیوک توریزم آچیغا چیکمامیشی واردیر. لاکین روسلارلا دؤیوشون باشلادیغی ۱۹۷۸-جی ایلده‌ن بری شهرین ایقتیصادی فعالیّتلری اهمیت‌لی اؤلچوده آزالمیش‌دیر. سون ایللرده، خصوصیله ۲۰۰۱-جی ایلده‌ن سوْنرا حامد کرزای دؤورون‌ده بۇ مؤوضوعدا بیر جانلانما اوْلدوغو گؤرولمک‌ده‌دیر.[۱]

کابول، ۳.۵۰۰ ایللیک تاریخی، گونئی و اوْرتا آسیا تیجارت یوللاری اوزرین‌ده‌کی ایستراتئژی مؤقیعتی اۆچون بیر چوخ دؤولتین دؤیوش ساحه‌سی اوْلموش و داوام‌لی ال دییش‌دیره‌ن گؤزده بیر شهردیر. ۱۹۷۸-جی ایلدکی روس و ۲۰۰۱-جی ایلدکی آمریکا بیرلشمیش اوستانلری ایشغالی ایسه یاخین تاریخ‌ده گؤروله نومونه‌لرین‌دن‌دیر.

تاریخ[دَییشدیر]

شهرین کئچمیشی ۳.۵۰۰ ایل اوّله قدر دایانیر کی مؤ ۱۵۰۰ ایللرین‌ده قورولدوغو معلوم‌دور. تۆرکجه‌‌ده کابول (آ اوزادیلاراق و اینجه اوخونور) اوْلان آدین اصلی قبول دور. شهرین آدی تاریخ‌ده؛ هیندیلر ین مقدس کیتابلارین‌دان ریگ ودا' دا کوبها ، باتلامیوس 'اون کیتابلارین‌دا' 'کوپهن چایی کنارین‌دا کابولیلرین کابوورا شهری و چین سیاحتناملرینده کاو-فو شکیللرین‌ده کئچر. ۶. و ۷. عصرلرده شهر اورتا آسیا 'نین ان اهمیت‌لی شهری ایدی. ۱۳. عصرده موغول حوکومداری چینگیز خان شهری اله کئچیردی. ۱۵۰۴ دا هیند-تورک ایمپراتورلوغو 'نون قوروجوسو بابور، کابولی آلاراق دؤولتینه باشکند ائتدی. شهر، ۱۷۳۸ده ایران حؤکمداری نادر شاه طرفین‌دن آلینانا قدر هیند-تورک ایمپئراتورلوغونون حوکومتینده قالدی. ۱۷۴۷'ده احمد شاه ابدال بؤلگه‌ده ایلک موستقیل افقان دؤولتینی قوردو. کابول ۱۹. عصرده ایکی دفعه اینگیلیسلرین علینه کئچدی.

۱۹۷۸-جی ایلده روسلار طرفین‌دن آلینان شهر، روسلارین آغیر بیر مغلوبیتله ۱۹۸۸-جی ایلده گئری چکیلمه‌سین‌دن سوْنرا ۲۰۰۱-جی ایلده آمریکا بیرلشمیش اوستانلری طرفین‌دن اوسامه بین لادین 'این بۇ اؤلکه‌ده تشکیلاتلانماسی بهانه ائدیله‌رک ایشغال ائدیل‌دی. اؤلکه‌ده آمریکا بیرلشمیش اوستانلری دستک‌لی بیر حکومت قۇرولماسینا باخمایاراق شهرین ایداره‌سی و تهلوکه‌سیزلیگی هله ده بیرلشمیش میلتلر تشکیلاتی طرفین‌دن تامین ائدیلمک‌ده‌دیر.

حکومت و سیاست[دَییشدیر]

شهرین مؤوجود بلدییه باش‌چی‌سی ۲۰۱۰-جی ایلین یانوار آیین‌دا دؤولت باش‌چی‌سی حامد کرزای طرفین‌دن محمد یونس نو اندیش سئچیل‌دی.

ساغلام‌لیق خیدمتی[دَییشدیر]

افقانیستان 'دا صحیّه خیدمتلری نیسبتاً یوکسول‌دور. وارلی اینسانلار مۆالیجه‌لرینی عمومیتله خاریج‌ده رئاللاش‌دیریرلار. ایندیکی واخت‌دا کابول‌ده بیر نئچه خسته خانا وار؛

  • اوشاق فرانسه طیب اینستیتوتو
  • ژامهوریات خسته خاناسی
  • سردار محمد داوود خان خسته خاناسی
  • جینناه خسته خاناسی (اۆرتیم (تولید) مرحله‌سین‌ده)
  • وزیر اکبر خان خسته خاناسی
  • مالالان دوغوم خسته خاناسی
  • رابیا-۱-جی-بالکی دوغوم خسته خاناسی
  • Maywand خسته خاناسی
  • آفسهار خسته خاناسی
  • نوور گؤز خسته خاناسی
  • آتاتورک اوشاق خسته خاناسی
  • آمریکا طیب مرکزی
  • دک-آلمان طیب تانی مرکزی

قارداش شهرلری[دَییشدیر]

همچینین باخ[دَییشدیر]

قایناقلار[دَییشدیر]

شابلون:بیبلیوقرافییا

شابلون:کابول ویلایتی

شابلون:آسیا باشکندلاری

  1. experiencefestival.com