ایرلند

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
Ireland[a]
Éire  (language?)
بایراق Coat of arms
ملی شعار: "Amhrán na bhFiann"
"The Soldiers' Song"
یئری خریطه‌ده  Ireland  (dark green)– in اوروپا  (green & dark grey)– in the European Union  (green)
یئری خریطه‌ده  Ireland  (dark green)

– in اوروپا  (green & dark grey)
– in the European Union  (green)

پایتخت
and largest city
دوبلین
۵۳°۲۰.۶۵′ قوزئیده ۶°۱۶.۰۵′ باتیدا / ۵۳.۳۴۴۱۷° قوزئیده ۶.۲۶۷۵۰° باتیدا / 53.34417; -6.26750
Official languages
National language Irish[۱]
ائل‌لر (2011[۲])
  • 84.5% White Irish
  • 9.1% Other White
  • 1.6% Not stated
  • 1.5% Other Asian / Asian Irish
  • 1.3% Other
  • 1.4% Black Irish / Black African
  • 0.7% Irish Traveller
  • 0.4% Chinese
  • 0.1% Other Black
ملیت Irish
حکومت Unitary parliamentary republic
 -  President Michael D. Higgins
 -  Taoiseach Enda Kenny
 -  Tánaiste Frances Fitzgerald
قانون‌قوْیان Oireachtas
 -  Upper house Seanad
 -  Lower house Dáil
Independence from the بویوک بریتانیا و ایرلند بیرلشیک کراللیغی
 -  Proclamation 24 April 1916 
 -  Declaration 21 January 1919 
 -  Anglo-Irish Treaty 6 December 1921 
 -  1922 constitution 6 December 1922 
 -  1937 constitution 29 December 1937 
 -  Republic Act 18 April 1949 
مساحت
 -  بوتون ۷۰٬۲۷۳ km2 (120th)
۲۷٬۱۳۳ sq mi
 -  سۇ (%) 2.00
جمعیت
 -  2016 census 4,757,976[۳] (120th)
 -  تراکم 67.7/km2 (142nd)
۱۷۵٫۴/sq mi
GDP (PPP) 2016 estimate
 -  Total $324 billion[۴] (56th)
 -  Per capita $69,375[۴] (11th)
GDP (nominal) 2016 estimate
 -  Total $308 billion[۴] (42nd)
 -  Per capita $65,871[۴] (14th)
Gini (2014) negative increase 30.0[۵]
medium ·23rd
HDI (2015) افزایش 0.916[۶]
very high ·6th
پول بیریمی یورو ()[note ۱] (EUR)
چاغ بؤلگه‌سی GMT/WET (UTC​)
 -  یای (DST) IST/WEST (UTC+1)
ایل‌سایار دوروشوغو dd/mm/yyyy
سۇروش آخیشی left
تلفوْن کوْدو +353
اینترنت اتکی .ie[b]
a. ^  Article 4 of the Constitution of Ireland declares that the name of the state is Ireland; Section 2 of the Republic of Ireland Act 1948 declares that Republic of Ireland is "the description of the State".[۷]
b. ^  The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states.

اوروپانین شومال-غربینده یئرلشن بیر اؤلکه‌دیر.[۸] ایرلند جومهوریتی غربی آوروپادا، ایرلندی آداسینین بؤیوک بیر حیصّه سینده یئرلشیر. باشکندی دوبلین شهری‌دیر. ایکی رسمی دیلی وار: ایرلند و اینگیلیس. اؤلکه‌نین ۷۰ مین km ۲-ا برابر اوْلان اراضیسی ۴ ایالته، ۲۶ قرافلیغا بؤلونور. اوْنو زومرود اؤلکه‌سی ده آدلان‌دیریرلار. بۇرادا همیشه یاغیشلی، دومانلی و کوله کلی هاوا شرایطی مۆشاهیده اوْلونور. قیشی یۇمشاق، یایی ایسه سوْیوق و بۇلودلو کئچیر. ان سوْیوق آیلار ژانویه، فوْریه، ان ایستی آیلار ایسه جۇلای و آگوست‌دور. ایل عرضینده تِمپراتور هئچ واخت +۱ درجه‌دن آشاغی دوشمدیی کیمی +۲۰-دن ده یۇخاری قالخ‌میر. اهالی‌نین ۶۰%- شهرلرده یاشاییر. بورایا هر ایل ۲ میلیون توریست گلیر. ایرلندین سمبولو اۆچیارپاق‌لی یونجادیر. قار نادر حاللاردا یاغیر، یاغ‌سا دا تئز اریگیر. حتی، ایرلندلار اؤز آرالاریندا زارافات ادیب بئله دییرلر: "یای قیش‌دان یالنیز یاغیشا گؤره فرق‌لنیر. یای‌دا ایستی، قیش‌دا ایسه سوْیوق یاغیشلار یاغیر".

گؤرمه‌لی یئرلر[دَییشدیر]

اؤلکه‌نین زنگین و ماراقلی تاریخی وار. بورایا گل‌سه‌نیز، بؤیوک قصر و قالالار، غیری-عادی موزه یی و کونسرت زاللارینا (سالن) باش چکمیی اۇنوتمایین. ایرلندی‌دا ان چوْخ دیقّت لاییق اوْلان اوْنون تپجیکلری و محصولدار اوْتلاقلاری اوْلان طبیعتی‌دیر. ایرلندی کئچمیش‌له باغلی افسانه‌لری سون اینسانلار اۆچون ایده‌آل یئردیر. چونکی بۇرادا یئرلشن قصرلره یالنیز باخماق یوْخ، و ده نؤمره سیفاریش ائده‌رک، اؤزونوزو لاپ قدیم زامانلاردا حیس ائده بیلرسینیز. دمک اوْلار کی، هر قراف‌لیق‌دا قصر یئرلشیر: کلدویل، بللینتوبیر، کررایکفیرقوس، کپوکخن. اوْرتا عصر فودال قصر و مالیکانه‌لری‌نین سایینا گؤره اوْلا بیلسین کی، ایرلند آوروپا اؤلکه‌لری آراسیندا بیرینجی یئر تۇتور. تکجه، کلر قارفلیغیندا اوْنلارین سایی ۲۰۰-ا باربردیر. اؤلکه‌نین "اببی" آدلانان میلّی تئاترینا، دؤولت کونسرت سالونونا، چستر بیته مخصوص اوْلان و دوبلین قصرینده یئرلشن کیتابخانایا دا باش چک‌سه‌نیز یاخشی اوْلار.

آلیش-وریش[دَییشدیر]

ایرلندی‌دان خاطره کیمی مۆختلیف سوونیرلر الده ائتمک اوْلار. بۇنلاری هر یئرده تاپماق مۆمکون‌دور. لاکین هر شهرین اؤزون مخصوص عنعنه‌سینین ده اوْلدوغونو اۇنوتماق اوْلماز. اۇوترفورددا بوللور فابریکی، فرماناق‌دا بوللور اشیالارین ساتیلدیغی مرکز یئرلشیر. بل‌لیکده یئرلی صنعتکارلارین حاضیرلادیغی ال ایشلرین‌دن آلماق اوْلار. لینقسبورق‌دا مشهور ایرلند کتانی، یون و تویددن اۆرتیم (تولید) اوْلونان اشیالاری الده ائتمک مۆمکون‌دور. عمومیت‌له، ماغازالار ساعت ۹.۰۰-دان ۱۸.۰۰-ا کیمی، سوپرمارکتلر ایسه ۱۲.۰۰-دن ۱۸.۰۰-ا کیمی ایشلییر. کیچیک دوکانلار سحر ساعت ۷.۰۰-دان ۲۳.۰۰-ا کیمی فعالیّت گؤستریر.

مدنیتی[دَییشدیر]

سوْن زامانلار ۲ مین ایل بۇندان اوّل بورایا گلمیش سلتلره مخصوص موسیقی پوپولیارلاشماغا باشلاییب. اوْنون اینکیشافینین زیروه‌سی ایسه ۲۰-جی عصرین ۶۰-۷۰-جی ایللرینه تصادوف ائدیر. آت ایرلندلارین ان سئویم‌لی حئیوانی‌دیر. همیشکی کیمی بۇرادا آت مینمک دب‌ده‌دیر. بۇنون تاریخی قایناقلاری اوْلدوغو کیمی طبیعی شرایط‌له ده علاقه‌سی وار. اؤلکه‌ده آت یاریشلاری دا کئچیریلیر. ایرلندی آتلاری دفعه‌لرله بینلخالق موسابیقه‌لرده غالیب گلیبلر. توریستلر اۆچون ۳۸۰ قولف میدانچاسی وار. چاغداش رقصلر کیمی، ریل و جیقا دا مشهوردور. ایرلندلاردا ایسکاتلندلاردان فرقلی اوْلاراق، نفرلرین گیدیکلری اتکلر (کیلت) بیررنگ‌لی، چوْخ واخت نارینجی، کؤینکلری ایسه یاخاسیز اوْلور. قادینلار آغیر و حاشیّه‌لی شاللار اؤرتور، توخونما کمرلر تاخیرلار. پالتارلاردا ان چوْخ ایستیفاده اوْلونان رنگ یاشیل‌دیر.

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Official Languages Act 2003. Office of the Attorney-General. یوْخلانیلیب18 February 2012.
  2. CSO 2011 Census – Volume 5 – Ethnic or Cultural Background (including the Irish Traveller Community) (PDF) (2011). یوْخلانیلیب9 July 2009.
  3. Census of Population 2016 (14 July 2016).
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ Ireland. International Monetary Fund. یوْخلانیلیب17 October 2016.
  5. Gini coefficient of equivalised disposable income (source: SILC). Eurostat Data Explorer. یوْخلانیلیب4 December 2015.
  6. 2015 Human Development Report. United Nations Development Programme (2015). یوْخلانیلیب14 December 2015.
  7. John Coakley (20 August 2009). Politics in the Republic of Ireland. Taylor & Francis, 76. ISBN 978-0-415-47672-0. 2 May 2011 tarixində istifadə olunub.
  8. Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa


قایناق خطاسی برچسب <ref> برای گروهی به نام «note» وجود دارد، اما برچسب متناظر با <references group="note"/> یافت نشد یا </ref> بسته یافت نشد.