سودان

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(سودان-دن يوْل‌لاندیریلمیش)
یوْللاندیرما صفحه‌سی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مسیزپرین دَییشیب:

Republic of the Sudan
جمهورية السودان
Jumhūriyyat as-Sūdān
  (عرب)
Flag of Sudan
بایراق
{{{coat_alt}}}
Emblem
شوعار: النصر لنا (عرب)
"An-Naṣr lanā"
"Victory is ours"
مارشی: 
Sudan in dark green, disputed regions in light green.
Sudan in dark green, disputed regions in light green.
Location of Sudan
مرکزی
و ان بویوک شهری
خرطوم
۱۵°۳۸′ شمالی ۰۳۲°۳۲′ شرقی / 15.633°شمالی 32.533°شرقی / 15.633; 32.533
رسمی دیللر
دین Islam
دئمونیمی Sudanese
حوکومت Dominant-party فدرال حوکومت semi-presidential republic
• President
Omar al-Bashir
Bakri Hassan Saleh
Bakri Hassan Saleh
Hassabu Mohamed Abdalrahman
قانون وئریجیلیکی National Legislature
Council of States
National Assembly
Formation
3500 BC
1504[۲]
1820
1899
• Independence (from the بؤیوک بریتانیا and میصر)
1 January 1956
9 January 2005
• Secession of جنوبی سودان
9 July 2011
اراضی
• جمعی
۱٬۸۸۶٬۰۶۸ km2 (۷۲۸٬۲۱۵ sq mi) (15th)
اهالی
• 2016 تخمینی
39,578,828[۳] (35th)
• 2008 census
30,894,000 (disputed) [۴]
• سیخیلیق
۲۱٫۳/km2 (۵۵٫۲/sq mi)
جی‌دی‌پی (پی‌پی‌پی) 2017 تخمینی
• جمعی
$186.715 billion[۵]
• آدام‌باشی
$4,578[۵]
جی‌دی‌پی (نومینال) 2017 تخمینی
• جمعی
$115.874 billion[۵]
• آدام‌باشی
$2,841[۵]
جینی (2009) 35.3[۶]
medium
اچ‌دی‌آی (2015) Increase 0.490[۷]
low · 165th
پول‌بیریمی Sudanese pound (SDG)
چاغ‌بؤلگه‌سی CAT (UTC+2)
تاریخ فورمتی dd/mm/yyyy
سوروجولر right
تیلفون کوْدو +249
ایزو ۳۱۶۶ کوْدو SD
اینترنت دامینی .sd, سودان.
سودان بایراغی
سودان نقشه‌سی

سودان جومهوریتی آفریقانین شومال شرقینده یئرلشن بیر اؤلکه‌دیر و اونون پایتختی خرطوم شهریدیر. سودانین ۳۰ میلیون ۸۹۴ مین نفر جمعیتی واردیر و اونون پول واحیدی سودان پوندودور. بۇ اؤلکه‌نین خالقی‌نین یوزده ۹۷ سیندن چوخو موسلماندیرلار.[۸] ۲۰۰۵-نجی ایلدن قاباق عرب دیلی سودانین تکجه دیلیدی؛[۹] آما بۇ ایلدن سوْنرا عرب و اینگیلیس دیلی ایکیسی بیرلیکده بۇ اؤلکه‌نین رسمی دیللری اوْلدولار.[۱]

ایندیلیکده سودان آفریقانین اوچونجو و عرب دونیاسی‌نین ایکینجی بؤیوک اؤلکه‌سیدیر. بۇ اؤلکه آفریقانین و عرب دونیاسی‌نین ان بؤیوک اؤلکه‌سیدی؛ آما ۲۰۱۱-نجی ایلده جنوبی سودان بیر سسوئرمه نتیجه‌سینده بۇ اؤلکه‌دن آیریلدی.

بو اؤلکه‌نین آدی عربجه اوْلان «بلاد السودان» عیبارتیندن آلینیب کی «قره‌لر یوردو» معناسیندادیر. سودان ۱۹۵۶-نجی ایلده اؤز موستقیللیگینی اینگیلیستاندن اله گتیردی. بۇ اؤلکه موستقیللیگیندن سوْنرا همیشه ناآراملیق و داخیلی ساواشا شاهید اوْلوب و تکجه ۱۹۷۲-نجی و ۱۹۸۳-نجی ایللر آراسیندا آرام فضایا مالیک اوْلوبدور.[۱۰] سودانین نیظامی اسلام شریعتی اساسیندا قویولوبدور. بۇ اؤلکه ایکی داخیلی ساواش و دارفور ساواشینی تجروبه ائدیب و قوومی تمیزله‌مه و برده‌دارلیغلا درگیردیر.[۱۱]

ایداری فیساد شاخیصلرینده سودان دونیانین ان فاسید اؤلکه‌لریندن بیری –ایداری فیساد و ایختیلاس میزانی نظریندن– ذیکر اوْلونوبدور.[۱۲] دونیا آجلیغی شاخیصی اساسیندادا سودان دونیانین بئشینجی آجلیغی گئنیش اوْلان اؤلکه‌سیدیر و بیر خطرلی وضعیتده‌دیر.[۱۳]

منبعلر[دَییشدیر]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ 2005 constitution in English. یوْخلانیلیب31 May 2013.
  2. Rayah, Mubarak B. (1978). Sudan civilization. Democratic Republic of the Sudan, Ministry of Culture and Information. p. 64. 
  3. World Population Prospects: The 2017 Revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
  4. "Discontent over Sudan census". News24 (Cape Town). Agence France-Presse. 21 May 2009. Retrieved 8 July 2011. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ Sudan. International Monetary Fund.
  6. Gini Index. World Bank. یوْخلانیلیب2 March 2011.
  7. 2016 Human Development Report. United Nations Development Programme (2016). یوْخلانیلیب21 March 2017.
  8. Sudan Overview. UNDP Sudan. یوْخلانیلیب20 June 2012.
  9. Leclerc, Jacques. L'aménagement linguistique dans le monde, "Soudan" (French). Trésor de la langue française au Québec. یوْخلانیلیب31 May 2013.
  10. موطالیعاتی و تحقیقاتی آفران موؤسیسه‌سی
  11. 2009 U.S Dept of State Human Rights Report: Sudan
  12. Corruption Perceptions Index 2013. Full table and rankings. Transparency International. Retrieved: 4 December 2013.
  13. Welthungerhilfe, IFPRI, and Concern Worldwide: 2013 Global Hunger Index - The challenge of hunger: Building Resilience to Achieve Food and Nutrition Security. Bonn, Washington D. C., Dublin. October 2013.