غلامحسین ساعدی

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو





غلامحسین ساعدی
Gholam-Hossein Saedi.jpg
آیری آدلار گوهرمراد
قیسا بیلگی خیاولی یازیچی
دوْغوم تاریخ چیلله، ۱۳۱۴
دوْغوم یئر تبریز
اؤلوم تاریخ آذر، ۱۳۶۴
اؤلوم یئر پاریس
اؤلوم سببی معده و باغیرساقلاریندان قان‌آخماق

غُلامحُسین ساعِدی (دوغوم: ۱۳ چیلله، ۱۳۱۴-اؤلوم: ۲ آذر، ۱۳۶۴) تانینمیش تبریزلی یازیچی. 16 یاشیندان یازیچیلیغا باشلادی، نوماییشنامه و داستان یازماق ساعدی‌نین ان اؤنملی چالیشدیغی ساحه‌دیر.[۱] ساعدی میلّی حؤکومت زامانی ایبتیدایی اوخولدا درس اوخويوردو و دونه‌لرله بۇ دورده آذربایجان تۆرکجه‌‌سینده آلدیغی اویرتیمی موثبت خاطیرلاییردی.[۲] ساعدی و آیری بیر یازیچی‌لار من جمله بهرام بیضایی و اکبر رادی فارس دیلینین نوماییشنامه‌سین متحوّل اله‌دیلر. ساعدی ایکی ایل مودتینده فرانسهده یاشادی. او فرانسه‌ده وطن سئوگیسی ایله یاشاییردی و یالاندان وطن قاورامین دیللرینه گتیرنلره بئله یازیر:

"بوردا هر بیر جونجه باخیرام ایرانی نیجات وئرمک ایدیعاسیندا اولانلار توپلاشیبلار و هامیسی بیربیریندن ابله و بیربیریندن میندار. دوزون ایسته‌سه‌نیز هامیدان کسیلمیشم و اؤلوملوق ائتدیگیم ائوده بوتون آنلاریمدا نیفرت ایله ال به یاخایام"[۳][۴]

یاشاییش[دَییشدیر]

غلامحسین ساعدی، تاخما آدلا گوهرمراد 1314-جی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلدی. 1323-جو ایلده تبریزین بدر اوخولونو و 1329-جو ایلده منصور دبیریستانینا گیردی. 1330-جو ایل ساعدی‌نین سیاسی چالیشمالاری‌نین باشلانیشی ایدی. 1331-جی ایلده "فریاد"، "صعود" و "جوانان آذربایجان" آدلی گونده‌لیکلرین سوروملوسوایدی و بۇ اوچ گونده‌لیکدن باشقا، "دانش آموز" گونده‌لیگینده‌ده یازیلارین یاییردی. 1332-جی ایلده، قویروق دوغانین 28-ده باش وئرن کودتادان سوْنرا توتاقلاندی و نئچه آیلیق دوستاقلاندی. 1324-جو ایلده تبریزین طیب فاکولتاسینا گیردی و گلن ایلی "سخن" آدلی درگی ایله امکداشلیغا باشلادی. بۇ ایلدن اعتیباره نوماییشنامه و قیسا حیکایه یازماغا باشلادی. 1341-جی ایلدن "کتاب هفته" و "آرش" درگیلریله امکداشلیغا باشلادی و 1346-1342-جی ایللری ساعدی‌نین ان محصولدار ایللری ایدی. ساعدی ایرانین آیدینلیق فضاسی‌نین یارادانلاری‌نین بیریدیر. 1353-جو ایلده بیر نئچه یازیچیلارین یاردیم ایله "الفبا" درگیسی‌نی یایماغا باشلادی.[۵] ساعدی 1364-جو ایل، آذر آیی‌نین 2-ده، معده و باغیرساقلاریندا قان‌آخما ندنیندن دونیاسین دَییشدی و فرانسهده، پرلاشز قبریستانلیغیندا، صادق هدایت‌ین یانیندا دفن اوْلوندو.[۶]

یارادیجیلیق[دَییشدیر]

ساعدی‌نین اوشاقلیغی
سولدان ساغا: ساعدی، كشاورز، نصیریان، جعفر والی و...

داستان[دَییشدیر]

  • مرغ انجیر (1335)
  • خانه‌های شهر ری (1336)
  • گدا (1341)
  • عزاداران بیل (1343)
  • دندیل (1345)
  • واهمه‌های بی نام و نشان (1346)
  • ترس و لرز (1347)
  • توپ (1347)
  • شب نشینی با شکوه (1349)
  • کور و گهواره (1356) .

نوماییشنامه[دَییشدیر]

  • لیلاج (1336)
  • قاصدک‌ها (1338)
  • کار با فکها در سنگر (1338)
  • شان فریبک (1340)
  • کلاته گل (1340)
  • عروسی (1341)
  • ده لال بازی (1342)
  • انتظار (1343)
  • بهترین بابای دنیا (1344)
  • چوب به دستان ورزیل (1344)
  • پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345)
  • خانه روشنی (1346)
  • دیکته و زوایه (1347)
  • فصل گستاخی (1348)
  • پرواربندان ( 1348)
  • وای بر مغلوب (1349)
  • چشم در برابر چشم (1350)
  • عاقبت قلمفرسایی (1354)
  • آی با کلاه (1357)
  • جانشین (1357)
  • ماه عسل (1357)
  • و ماه نمی‌شنویم (1357) .

مونولوگ[دَییشدیر]

  • ایلخچی (1342)
  • اهل هوا (1345)
  • خیاو، یا، مشکین شهر (کعبه ییلاقات شاهسون)

اثرلرینه چکیلن فیلملر[دَییشدیر]

ساعدی‌نین یازدیقلاری اساسیندا چکیلن فیلملر بۇنلاردان عیبارتدیر [۶]:

  • گاو (اینک)- یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1348
  • آرامش در حضور دیگران (آیریلارین حوضوروندا آرامیش)- یؤنتمن: ناصر تقوایی، 1349
  • دایره‌ی مینا (مینا دایره‌سی)-یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1353

خاطیرلاما[دَییشدیر]

هر ایل ساعدی‌نین ایل دؤنومونده دوستلاری و اثرلرین سئونلر، اونون حایات یولداشی ایله بیرلیکده پرلاشز قبریستانلیغیندا حاضیر اوْلوب، ساعدی‌نی خاطیرلاییرلار.[۷]

ساعدی‌نین آدینا اؤدول[دَییشدیر]

آذرتورک آدلی کولتورل قوروم طرفینده، ادبیات اؤدولو 1387-جی ایلدن اعتیبارا، غلامحسین ساعدی‌نین یئتمیش بئشینجی آد گونو موناسیبت ایله بۇ یازیچی آدی ایله آدلاندیریلدی.[۸]

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. ketabnak.com. (فارسجا) غلامحسین ساعدی. ketabnak.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
  2. کاوه عبدالحسینی. (فارسجا) غلامحسین ساعدی(گوهرمراد). anthropology.ir. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
  3. مهستی شاهرخی. (فارسجا) غلامحسين ساعدي، آخرين روزها در پاريس. rezahamraz.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
  4. اينجا هر گوشه را نگاه ميكنم مدعيان نجات ايران جمع شده اند و همه از همگان و يكي از يكان ابله تر و كثافت تر. راستش را بخواهي از همه بريده ام و در خانه اي كه مثلا مردگي ميكنم مدام با نفرت دست به گريبانم.
  5. محمدرضا بیگی. (فارسجا) غلام‌حسین ساعدی. dibache.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ daneshnameh.roshd.ir. (فارسجا) غلامحسین ساعدی. daneshnameh.roshd.ir. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
  7. radiofarda.com (۲۹ قیروو ۱۳۸۴). (فارسجا) بیستمین سالگرد درگذشت نویسنده معاصرغلامحسین ساعدی در پاریس برگزار شد. radiofarda.com. یوخلانیلیب ۲۳ نوامبر ۲۰۱۰.
  8. azarturkfound.com. (فارسجا) راخوان اولین دوره جایزه ادبی آذرترک. azarturkfound.com. یوخلانیلیب ۲۳ نوامبر ۲۰۱۰.