عزالدین حسن‌ اوغلو

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عزالدین حسن اوْغلو ۱۳–۱۴عصرلرده[۱][۲] ياشايیب، ياراتمیش، تۆرکجه [۳] و فارسجا شعرلر يازمیش صۇفی[۴] و شاعیر.[۵] حسن اوْغلونون حیات و يارادیجیلیغی حاقیندا ایلک معلومات اوْن بئش عصرده ياشامیش تذکیره‌چی دؤولتشاه سمرقندی‌نین 1487-جی ایلده ترتیب ائتدیگی "تذکره الشعرا" اثریندن آشکار ائدیلمیشدیر.[۶][۷][۸][۲][۹][۱۰]

آذربایجان تۆرکجه‌سینده یازیلان ایلک غزل عزالدین حسن اوْغلونون اوْلاراق بئله باشلانیر:

" آپاردی کؤنلومو بیر خوْش قمر اوز جان‌فزا دیلبر "

یاشاییشی[دَییشدیر]

عزالدین حسن اوْغلو اوْن اۆچ عصرین ایکینجی یاریسیندا خوْراسان ویلایتی‌نین اسفراین شهرینده دۆنیایا گلمیش و اوْرادا دا یاشامیشدیر.[۲][۷][۸] صۇفی شیخی رازی الددین علی نین طلبه‌سی صۇفی شیخی جمع الددین علی ذاکرین مۆریدی اوْلموشدور[۱۱]. بۇندان سوْنرا شیخ عزالدین اسفراینی آدی ایله‌ده تانینمیشدیر.

یارادیجیلیغی[دَییشدیر]

آذربایجان تۆرکجه‌سینده اوْلان شعرلرینده "حسن اوْغلو"، فارسجا اوْلان شعرلرینده ایسه "پۇرحسن" تخلوصونو ایشلتمیشدیر. دیوانی آذربایجان و رۇمدا گئنیش یاییلمیش، شعرلری اوْن دؤرد عصرده خوارزم، قێپچاق ائلی و میصرده اوْخونموشدور.[۲][۸][۱۲][۱۳]

حسن اوْغلونون آذربایجان تۆرکجه‌سینده "آپاردی کؤنلومو بیر خوْش قمر اوْل جان فزا دیلبر"، "نئجه‌سن گل، ای یۆزو آغیم بنیم" و "عجب بیلسم منی شئیدا قێلان کیم" باشلیقلی ۳، فارسجا ایسه "رحمسیز خلق اوْلونوبدور اوْ نیگاریم، نه ائدیم" باشلیقلی ۱ غزلی معلومدور.[۲]

میصرده‌کی مملوک خاندانلیغی دؤورونون شاعری سئیف سارایی حسن اوْغلونون "آپاردی کؤنلومو بیر خوْش قمر اوْل جان فزا دیلبر" غزلینه[8][7]، آنادوْلودا یاشاییب-یاراتمیش شاعیرلر؛ ناموسی و عمر بن مزیدی ایسه شاعیرین باشقا بیر غزلینه نظیره یازمیشدیر.[۲][۸]

حسن اوْغلونون "عجب بیلسم منی شئیدا قێلان کیم" باشلیقلی آذربایجان تۆرکجه‌سینده غزلی تۆرک ادبیاتی تدقیقاتچیسی سعادت الدین نزهت (ارگون) طرفیندن عمر بن مزید طرفیندن ۱۴۳۷-جی ایلده ترتیب ائدیلمیش "مجموعه النظایر" مجموعه‌سیندن آشکار ائدیلمیش و ۱۹۲۸-جی ایلده "میلّی مجموعه" آدلی توْپلونون ۹-جۇ جیلدینده اؤزو یازدیغی مقاله ایله یاییملانمیشدیر.[۸][۱۴]

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. H. Javadi and K. Burrill. AZERBAIJAN x. Azeri Turkish Literature:"It was in the 13th and 14th centuries that a stylized poetry began to develop, partly due to Eastern Turkic traditions brought from Khorasan during the Mongol occupation. An early example is a couple of verses of Turkish and Persian poetry attributed to the late-13th-century minor poet Sheikh ʿEzz-al-Din Esfarāʾini, known as Ḥasanoḡlu or Pur-e Ḥasan (cf. Heyʾat, 1979, p. 26)."
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ Sadıqova 2011, səh. 33
  3. "History of Azerbaijan-Information about Azerbaijan history". Oriental Express Central Asia. http://azerbaijan.orexca.com/azerbaijan_history.shtml.
  4. "ORTA ƏSRLƏR ƏDƏBİYYATI" (in (آزر.تورک.)). azerbaijan.az. Archived from the original on 2015-02-14. http://web.archive.org/web/20150214113735/http://www.azerbaijan.az/_Culture/_Literature/literature_03_a.html. Retrieved 2015-02-14.
  5. A. Caferoglu, «Adhari (azeri)», in Encyclopedia of Islam, (new edition), Vol. 1, (Leiden, 1986).
  6. Даулет-шах Алайе Самарканди, Тезкерет-ош-шаорае, Тегеран, 1337 с. г. х. (1958).
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ Mustafa Zərir, "Yusif və Züleyxa", Bakı, 1991, səh. 157-158
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ http://zaman.az/site/shownews.php?news_id=14975
  9. سیر غزل در ادبیات آذربایجان، تالیف آزاده رستم اوا
  10. http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=2862
  11. "İzzeddin Hasanoğlu". Azerbaycan Turk Edebiyyati. http://azerbaycan.diledebiyat.net/eski-azerbaycan-edebiyati/izeddin-hasanoglu.
  12. Mustafa Zərir, "Yusif və Züleyxa", Bakı, 1991, səh. 158
  13. Türkcə İslam Dünyası Ensiklopediyasında
  14. Sadıqova 2011, səh. 42