صنعت

صنعت یا دا صنایع (باشقا دیللرده industria معناسی لاتینجادا چالیشقانلیق دئمکدیر) _ ایقتیصادین اساس قیسمتی اولوب، جمعیّتین ایستحصال گوجونون آرتماسینا بؤیوک تأثیر گؤستهرهرهک هم صنایعین، هم ده خالق تصرّوفاتینین باشقا ساحهلری اۆچون امک سیلاحینین حاضیرلانماسی ایله مشغول اولان بیر چوخ موئسیسهلرین (زاوود، فابریک، حؤوزه، شاختا، الکتریک سانترالی) توپلوسونو تصویر ائدیر.
تاریخچهسی
[دَییشدیر]مودئرن صنعتین کؤکلری ۱۸-جی عصرده بریتانیادا باش وئرن بیرینجی سənaye اینقیلابینا دایانیر. بوخار ماشینینین ایختیراسی و تکستیل (توخوجولوق) و دمیر کیمی سئکتورلاردا یئنی تکنولوژیلارین تطبیقی، ایستحصالین میقیاسینی کؤکلو شکیلده دَییشدیردی. بو دؤورده، ال امهیی تدریجاً ماشینلارلا عوض اولوندو و بؤیوک فابریکلرین یارانماسینا سبب اولدو. صنایع ایستحصال فورمالارینین اینکیشاف ائتدیریلیب تطبیق اولونماسی پروسهسینه صنعتلشمه دئییلیر.
صنعتین نؤوعلری
[دَییشدیر]صنعتی مختلیف критериیالارا گؤره تصنیف ائتمک اولار. ان یایغین بؤلگو آغیر و یونگول صنعته اساسلانیر:
- آغیر صنعت: بؤیوک سرمایه و گئنیش تئخنولوژی طلب ائدن ساحهلری اَحاطه ائدیر. پولاد، پتروکیمیا، ماشینقاییرما و معدنچیخارما کیمی ساحهلر آغیر صنعته عاییددیر. بو ساحهلر عادتاً دیگر صنعتلر اوچون خاممال و آوادانلیق (تجهیزات) تولید ائدیر.
- یونگول صنعت: اساساً ایستهلاکچیلار اوچون محصوللار ایستحصال ائدن ساحهلردیر. قیدا، توخوجولوق، آیاققابی و الکترونیکا کیمی ساحهلر یونگول صنعته مثالدیر. بو ساحهلر داها آز سرمایه ایله یولا سالینا بیلیر و داها تئز محصول وئریر.
ایقتیصادی اهمیّتی
[دَییشدیر]صنعت، اؤلکهلرین ایقتیصادی اینکیشافیندا موهوم رول اویناییر. صنعتلشمه، ایش یئرلرینین آرتماسینا، میلّی گلیرین یوکسلمهسینه و تئکنولوژینین ایرهلیلهمهسینه سبب اولور. صنایع محصوللارینین ایخراجاتی، بیر اؤلکهنین دۆنیا بازارینداکی موقعیتینی گوجلندیریر و اونا والیوتا (ارز) قازاندیریر.
قایناقلار
[دَییشدیر]- "Industry". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc. 18 September 2024. Archived from the original on 1 October 2025. Retrieved 15 October 2025.
- Landes, David S. (1969). The Unbound Prometheus: Technological Change and Industrial Development in Western Europe from 1750 to the Present. Cambridge, New York: Press Syndicate of the University of Cambridge. ISBN 978-0-521-09418-4.
- «صنعت». بریتانیکا فارسجا (دانشنامه). بایگانیشده از نسخه اصلی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۴. تاریخ بازدید: ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵.
- «اوکه صنعت - صنایع تجهیزاتلاری و خدمات پورتالی». oksanat.ir. تاریخ بازدید: ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵.