قووت

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
قووت‌لر ایتله‌مه یا دا چکمه اولاراق تانیملانؽر. کۆتله‌چکیمی، مغناطیس و یاکۆتله‌نین ایومه‌لنمسینه  سبب اولان هر هانسی بیر شئی قووت‌ین ندنی اولا بیلیر.

قووت،‌ فیزیک‌ده کۆتله‌لی بیر جیسمه حرکت قازاندیران ائتکی‌دیر. هم یؤنۆ (جهت) هم‌ده بؤیۆکلوگو اوْلان قووت وئکتورئل بیر نئجه‌لیک‌دیر. نیوتون‌ون ایکینجی یاساسینا گؤره ثابیت کۆتله‌لی بیر جیسم، اۆزرینه اویقولانان نئت قووت‌له دوغرو(بیر جهت‌ده اولان) جیسمین کۆتله‌سی ایله ترس‌اورانتؽ‌لؽ بیر شکیل‌ده سۆرعت‌لنیر. بیر جیسمه اویقولانان نئت‌قووت جیسمین قازاندیغیدئوینیرلیگین زامانا باغلی دییشیمینه ائشیت‌دیر(مساوی).

اۆچ بویوت‌لو نسنه‌لره(اشیاء) اویقولانان قووت‌ده نسنه‌نین دؤنمه‌سینه، شکلینین بوزولماسؽنا،‌باسؽنجدا دییشمه و بعضی دوروملاردا حجمین دییشمسینه سبب اولا بیلیر. بیر محور اطرافؽندا دؤنمه سۆرعتینتده دییشیمه سبب اولان قووت اییلیمینه توْرک دئییلیر. دئفورماسیون(شکیل دییشیلمه‌سی) و باسؽنج بیر نسنه ایچینده‌کی ائتکیلیین قووت‌لرین سونوجودور.

قووت وئکتورئل بیر بؤیۆکلۆک‌دور. دولاییسی‌ایلا وئکتورلارا ایلگیلی بۆتون اؤزللیکلر قووت‌لر ایچینده گئچرلی‌دیر. قووت "F" حرفی‌ایله گؤستریلیر و "دینامومتر" ایله اؤلچۆلور.

قووت آنلامؽ ایلک اولاراق کلاسیک مکانیگین ایکینجی حرکت یاساسؽندا گؤرۆلمکده‌دیر. بیر جیسمین اۆزرینده ائتکیین بیر نئت‌قووت‌تین اونون دئوینیرلیگین دییشمسینه ندن اولور. قووت‌ین SI بیریم سیستمینده نیوتون‌دور. نیوتون بیریمی قیساتیلماسی "N" دیر.

دولاییسیلا:

دئوینیرلیک p=mv ایله:

گئچرلی‌دیر.

کۆتله  "m" دییشمزسسه (اؤرنک ایچین راکئت‌لر دییشیر) اولدوغوندان قووت ایچین جۆمله‌نین یالنیز ایکینجی قؽسمی اؤنملی‌دیر.

قووت (), کۆتله m,ایومه‌ده , اولماق اۆزه‌ره:

شکلینده ایفاده ائدیلیر. بیریمی‌ده نیوتون یا دا ' دیر.