عطارد

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Mercury Astronomical symbol of Mercury
Mercury in color - Prockter07-edit1.jpg
Mercury in enhanced color, imaged by MESSENGER (2008)
تعییناتلار
تلفوظ Listeni/ˈmɜrkjəri/
صیفتلر Mercurian,[۱] mercurial[۲]
مدار خصوصیتلری[۵]
Epoch J2000
Aphelion
Perihelion
  • 0.307 499 AU
  • 46,001,200 km
  • 0.387 098 AU
  • 57,909,050 km
مرکزدن چئخیشی 0.205 630[۳]
115.88 d[۳]
فیرلانما سورعتینین
اورتاسی
47.362 km/s[۳]
174.796°
تمایول
48.331°
29.124°
اۇیدولار None
فیزیکی خصوصیتلر
اورتا شوعاع
  • 2,439.7±1.0 km[۶][۷]
  • 0.3829 Earths
Flattening 0[۷]
  • 7.48×107 km2[۶]
  • 0.147 Earths
حجمی
  • 6.083×1010 km3[۶]
  • 0.056 Earths
جرم
  • 3.3011×1023 kg[۸]
  • 0.055 Earths
اورتا سیخیلیق
5.427 g/cm3[۶]
  • 3.7 m/s2
  • 0.38 g[۶]
آنی
اینرسی فاکتورو
0.346±0.014[۹]
4.25 km/s[۶]
  • 58.646 d
  • 1407.5 h[۶]
اوستوایی فیرلانما
سورعتی
۱۰٫۸۹۲ km/h (۳٫۰۲۶ m/s)
2.04′ ± 0.08′ (to orbit)[۹]
(0.034°)[۳]
North pole right ascension
  • 18h 44m 2s
  • 281.01°[۳]
North pole declination
61.45°[۳]
آلبدو
سطحین حرارتی آز اورتا چوخ
0°N, 0°W [۱۱] 100 K 340 K 700 K
85°N, 0°W[۱۱] 80 K 200 K 380 K
−2.6[۱۲] to 5.7[۳][۱۳]
4.5–13″[۳]
Atmosphere[۱۴]
trace (≲ 0.5 nPa)
حجم ترکیبی
مرکوری‌نین شیمال قۆطبو اطرافین‌داکی کراترلرین رادار گؤرونوشو.
مرکوری‌نین کۆتله غلظتلارین‌داکی جاذیبه قوه‌سی غیرعادی سطح آلتی قۇرولوشو و تکامولو.
مرکوری‌نین سطحی. تولستوی حؤوزه سی.

مرکوری یا عطارد— گونش سیستمینده یئرلشن ان کیچیک و گۆنشه ان یاخین اوْلان گزه‌گن. داخیلی گزگنلره عایید اوْلان مرکوری گۆنش اطرافیندا ان هیز‌لا(سورعتله) حرکت ائدن گزگندیر و دؤوره‌سینی ۸۸ گۆنه تماملاییر. بۇنا باخمایاراق مرکوری اؤز اوْخو اطرافیندا چوْخ یاواش حرکت ائدیر. ۱ مرکوری گۆنو یئرده کئچن ۱۱۶ گۆنه برابردیر. مرکوری‌نین طبیعی پیکی(آیی) یوْخدور. گزگنین آدی روم میفولوژیسینده گلیر، تیجارت و خبر تانریسی حساب اوْلونان مرکوریدن قایناق‌لانیر.

مرکوری دئمک اوْلار کی، ایستی‌لییی قورویا بیلمه‌یه‌جک درجه‌ده چوْخ نازیک آتموسفر قاتینا صاحیب‌دیر. بۇ سبب‌دن ده گئجه و گۆندوز اوزلنمه‌سی زامانی گزگنین سطحینده کسکین ایستی‌لیک فرقلری یارانیر. مرکوری‌نین اکوادورونا(ایستیوا مدارینا) یاخین یئرلرده گۆندوز واختی ایستی‌لیک ۴۲۷ °سی-یه چات‌سا دا، گئجه واختی ایستی‌لیک -۱۷۳ °سی-یه قدر دۆشه بیلیر. مرکوری‌نین قۆطب بؤلگه‌لرینده ایستی‌لیک همیشه -۹۳ °سی-دن آشاغی اوْلور. مرکوری گۆنش سیستمی گزگنلری آراسیندا ان آز مییل‌لییه صاحیب اوْلان‌دیر. بۇنا باخمایاراق یؤرونگه‌سی(مدار) اللیپس فورماسیندادیر و گۆنش سیستمینه داخیل اوْلان گزگنلر ایچین‌ده ان کنارمرکزلی یؤرونگه(مدار)ه صاحیب‌دیر. گزگنین یؤرونگه‌سی(مداری)‌نین زامانلا داها دا کنارمرکزلی اوْلاجاغی و کنارمرکزلی‌لیک درجه‌سینین حال حاضیرکی گؤستریجی اوْلان ۰،۲۱-دن ۰،۵-ا یوکسله‌جه‌یی دوشونولور. مرکوری‌نین گۆنشه ان اۇزاق مسافه‌سی ان یاخین مسافه‌سیندن تخمیناً ۱،۵ دفعه چوْخ‌دور. مرکوری‌نین سطحی آغیر ضربه کراترلری ایله اؤرتولموش‌دور و بۇ باخیم‌دان بیزیم آیلا اوْخشارلیغی واردیر. سطحینده میلیارد ایللردیر کی، ژئولوژی فعالیّت دایانمیش‌دیر.

مرکوری‌نین گۆنش اطرافیندا حرکتی ایله اؤز اوْخو اطرافیندا حرکتی ۳:۲-یه رزونانس‌دادیر، یعنی گۆنش اطرافیندا هر اۆچ دفعه دؤنمه‌سی، اؤز اوْخو اطرافیندا ایکی دفعه دؤنمه‌سینه برابردیر. مرکوری ده ونوس کیمی یئر سماسیندا صوبح واختی و آخشام‌چاغی گؤرونور، آنجاق گئجه گؤرونمور. مرکوری ده آی و ونوس کیمی فازالارا صاحیب‌دیر. گۆنشه ونوسدان داها یاخین اوْلماسینا باخمایاراق، اۆزرینه دوشن گۆنش ایشیغینین جمعی ۱۰%-نی عکس اتدیردیین‌دن ونوسدان داها آز پارلاق گؤرونور. گۆنشه یاخین‌لیغی سببین‌دن مرکورینی یئردن مۆشاهیده ائتمک چتین‌دیر. مرکورینی مۆشاهیده ائتمک اۆچون ایکی کوسمیک ماموریت تشکیل اوْلونموش‌دور. بۇنلاردان ایلکی اوْلان مارینر ۱۰ کوسمیک گمیسی مرکوری‌نین قۇرولوشو، آتموسفری و مۆحیطی حاقیندا معلوماتلار توپلامیش‌دیر. ۲۰۰۸-نجی ایلین آقوست آیین‌دا اوزایا بوراخیلان مسنجر کوسمیک گمیسینین وظیفه‌سی گزگنین ماقنیت ساحه‌سی، کیمیوی ترکیبی و ژئولوژی‌سی حاقیندا معلومات توْپلاماق‌دیر.

بیرده باخ[دَییشدیر]

  1. Mercurian. Oxford University Press. یوْخلانیلیب2016-12-15.
  2. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام webster وارد نشده‌است
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام fact وارد نشده‌است
  4. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام meanplane وارد نشده‌است
  5. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام horizons وارد نشده‌است
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ ۶٫۶ قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام nasa وارد نشده‌است
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام Seidelmann2007 وارد نشده‌است
  8. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام Mazarico2014 وارد نشده‌است
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام Margot2012 وارد نشده‌است
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام MallamaMercury وارد نشده‌است
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ (19 February 1999) «Near-Surface Temperatures on Mercury and the Moon and the Stability of Polar Ice Deposits». Icarus 141 (2): 179–193. DOI:10.1006/icar.1999.6175. Figure 3 with the "TWO model"; Figure 5 for pole.
  12. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام MallamaSky وارد نشده‌است
  13. قایناق خطاسی برچسب <ref> نامعتبر؛ متنی برای ارجاع‌های با نام ephemeris وارد نشده‌است
  14. Mercury Fact Sheet. NASA (22 December 2015). آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 6 November 2015. یوْخلانیلیب27 January 2016.