تهران

ویکی‌پدیا، آچیق بیلیک‌لیک‌دن
(تئهران-دن يوْل‌لاندیریلمیش)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تهران
Tehran
تهران
Towers in Tehran City at night.jpg
Tochal from Modarres Expressway.jpgGolestan Palace, Tehran, Iran (1249288212).jpg
ChitgarLake.jpgAzadi Tower 01.jpg
Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 73.jpgVista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 76.jpg
پارک آب و آتش، تهران Water and Fire Park, Tehran - panoramio.jpgShahrtheater.jpg
Borj-toghrul.jpgSardare Meydane Mashgh.jpg
ساعات عقربه‌لری‌نین جهت‌ینده، اۆست طرف‌دن:
شهرک غرب'دن بیر گؤرونتو و میلاد یوکاسی، توچال داغلاری و مُدرس قارایولو، چیتگر گؤلو، گیشا محلّه‌سی میلاد یوکاسی‌ندان، سو و اود پارکی'نین تماشاخانا'سی، توغرول یوکاسی، میلّی باغین باش‌قاپی‌سی، تئاتر شهر، تهران شهری و همت قارایولو میلاد یوکاسی‌ندان، آزادی یوکاسی و شمس‌العماره (باش‌سارای)
نقشه اوستونده یئری
تهران در ایران قرار گرفته‌است
تهران
تهران
تهران شهری ایران نقشه‌سی‌نین اۆستونده
۳۵°۴۱′۲۱″ شمالی ۵۱°۲۳′۲۰″ شرقی / 35.68917°شمالی 51.38889°شرقی / 35.68917; 51.38889موختصات: ۳۵°۴۱′۲۱″ شمالی ۵۱°۲۳′۲۰″ شرقی / 35.68917°شمالی 51.38889°شرقی / 35.68917; 51.38889
اؤلکه  ایران
اوْستان تهران
بؤلگه تهران
بؤلوم مرکزی
باشقا آدی دارالخلافه
قدیم آدی طهران ، دارالخلافه
میلت
اهالی ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ نفر (۱۳۹۵-جی هیجری گونشلی ایلده)
اهالی سیخ‌لیغی ۱۲٬۲۰۰[۱] نفر کیلومتر موربع‌ده
مذهب ایسلام (عوموماً شیعه)
دیل تورکجه، فارسجا
طبیعی جوغرافیاسی
ساحه ۷۵۱ کیلومتر موربع[۲]
یوکسک دنیزدن
  • آزلیق: ۹۰۰ متر
  • چوخلوق: ۱۸۰۰ متر[۳]
هاوا دورومو
یاغینتی اورتاسی ۲۲۰ میلی‌متر[۴]
دونان گون‌لر ۴۸ گون[۵]
شهر بیلگه‌لری
بلدیه‌چی پیروز حناچی
سوقت خالچا، آجیل
تیلفون‌کودو ۰۲۱
وئب‌سایت tehran.ir
تابلوسو

تِهْران و یا تهران شهری (اینگیلیسجه: Tehran، فارسجا: تهران‎، اسکی یازیلاردا: طهران) _ ایران اؤلکه‌سی‌نین پایتختی و ان بؤیوک و ان چوخ نۆفوسلو شهری‌دیر. تهران، ایران‌ین قوزئی-باتی (شمالغرب) بؤلگه‌سینده یئرلشمیش بیر شهردیر. بۇ شهر ایران ایسلام جومهوریتی‌نین باشکندی‌دیر، هابئله تهران اوستانی'نین و تهران بؤلگه‌سی'نین ده مرکزی‌دیر. مساحتی ۱۵۰۰ مربع کیلومتر،[۶] اهالی‌سی‌نین سایی ۲۰۱۸-اینجی میلادی ایلده آپاریلمیش رسمی سیاهی‌یا آلماسی‌نین نتیجه‌لرینه اساساً ۹٬۰۳۳٬۰۰۳ نفردیر،[۷] کی بو باخیم‌دان، باتی آسیا'نین ان چوخ نۆفوسلو و ان بؤیوک شهری سایا گلیر، آیریجا تهران کلان‌شهری، اورتا دوغو'نون اۆچونجو بؤیوک و نۆفوسلو کلان‌شهری دیر. تهران، بیر نظره گؤره دونیانین ان بؤیوک آذربایجانلیلار یاشایان شهری، و هابئله ایستانبول‌دان سوْنرا، دونیانین ایکینجی بؤیوک تۆرکلر یاشایان شهری‌دیر.[۸][۹]

تهران تاریخ‌ده[دَییشدیر]

تهرانی ایلکین اولاراق، قاجار سولاله‌سی'نین ایلک پادیشاهی آغا محمد شاه قاجار ایران اوچون باشکند سئچمیش‌دیر. اونون سوْنونجو پایتاخت تاریخی ۱۷۹۶-اینجی میلادی ایلدن باشلاییر. بوندان قاباق اؤلکه‌نین باشکندی شیراز، مشهد، نیشابور، ایصفاهان، قزوین، تبریز، مراغه، سۇلطانیه، همدان و... اوْلموش‌دور.[۱۰]

قاجار زامانیندان قاباق، بۇ منطقه رئی شهری (شهر-ی-رئی) آدی ایله تانینیردی؛ رئی شهری سلجوق تورکلری زامانیندا باشکند اوْلوب و قاباقجادا ساسانی دؤنمینده ایلک اولاراق «ویستام» آدلی ساسانی تورک خاقانی (شاهی) بۇ شهرده (رئی شهرینده) دؤولت قوروبدور.

تاریخ قایناقلاری اساسیندا، رئی ولایتی بیر زامان آذربایجان اوستانی‌نین بیر بؤلگه‌سی اوْلوبدور.

اهالی[دَییشدیر]

تهران شهری ایران باشکندی اولماغینا گؤره هر میللت‌دن بۇ شهرده یاشایان واردیر. تۆرکلر، فارسلار، گیلکلر، مازنیلر، لورلار، عربلر، تورکمنلر، کوردلر، خلجلر و… بۇ شهرده یاشاییرلار. فرهنگ عمومی شوراسینین آراشدیرماسینا گؤره تهراندا ۶۶٪ فارس و ۲۵٪ تورک وار، آنجاق تهرانی یاخیندان گؤرنلر بیلیرلر کی بۇ دوروم ترسینه دیر. احمد داووداوغلو تورکیه‌نین اسکی خاریجه ایشلر باخانی تهران زیارتینده دئمیشدی: تهران ایستانبول‌دان سوْنرا دونیانین ایکینجی بؤیوک تورک شهری دیر، تهران‌ین آنکارادان چوْخ تورکو اولماسا اوندان آز تورکو اولماز.[۹]

۲۰۱۰-جو ایلده تهران اهالی‌سی‌نین
آنا دیلینه گؤره قومی ترکیبی[۱۱]
قوم ٪
فارس
۶۶٫۴٪
تۆرک
۲۵٫۷٪
گیلک
۶٫۲٪
لور
۰٫۸٪
کورد
۰٫۵٪
آیری طایفالار
۰٫۴٪

امّا طرف‌سیز آمارلارا گؤره، تهران‌ین ائتنیک (قومی) ترکیبی بئله‌ایمیش؛

۲۰۱۰-جو میلادی ایلینده تهران شهرینده اهالی‌نین آنادیلینه گؤره اساساً ائتنیک ترکیبی[۸]
[۱۲][۱۳]
ائتنیک قوروپ نیسبتی
تۆرک
۴۰٫۴۰٪
فارس
۳۵٫۲۰٪
مازندرانلی
۱۵٫۱۰٪
گیلک
۶٫۱۰٪
لور
۱٫۳۰٪
تۆرکمن
۰٫۷۰٪
کورد
۰٫۵۰٪
باشقا ائتنیکلر
۰٫۴۰٪
تصنیفلنمه‌میش
۰٫۳۰٪

تهران قدیم محله‌لری[دَییشدیر]

  • آزری
  • آتابک
  • ارک
  • اود لا جان
  • دولاب
  • باغ آزری
  • توپ‌خانا
  • خانی‌آوا
  • دوشان‌تپه
  • سنگلج
  • قئیترییه
  • مولوی
  • یاخشی‌آوا
  • دیزآشیب

تاریخی و گزمه‌لی یئرلری[دَییشدیر]

  • شمس‌العماره
  • گولوستان سارایی
  • سعدآوا کاخی
  • ائرم پارکی
  • المهدی پارکی
  • بعثت پارکی
  • تالاقانلی پارکی
  • جمشیدییه پارکی
  • رازی پارکی
  • لاله پارکی
  • ملت پارکی
  • ولایت پارکی

گؤرونتولر[دَییشدیر]

بیرده باخ[دَییشدیر]

اهالی‌سینه گؤره ایران شهرلرینین سیاهی‌سی

قایناقلار[دَییشدیر]

  1. Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified (azb).
  2. Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified (۳۱ تیر ۱۳۹۸).
  3. Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified .
  4. Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified .
  5. Error on call to شابلون:وب قایناقلاماسی: Parameters باغلانتی and باشلیق must be specified (en).
  6. The official web site of Tehran city
  7. گنجه ای, سجاد (2017-12-21). «ارزیابی و تدوین شاخص‌های حمل و نقل اضطراری (مطالعه موردی: شریانهای اصلی شهرداری منطقه یک تهران)». مهندسی عمران 0 (0): 0–0. DOI:10.24200/j30.2017.1244. ISSN 1028-7167.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Güldiken, Kadir (1998). “İran’da Yaşayan 33 Milyon Türkü Düşününüz”, Azerbaycan, sayı 322, sayfa: 44
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "En çok TÜRKÇE konuşulan ikinci şehir Tahran'dır." - Ahmet DAVUTOĞLU, Youtube
  10. ایرانین باشکندی کؤچورولور
  11. شماره کتابشناسی ملی:۲۸۹۰۶۹۰/طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:تهران/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۱-۶۰-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۸۵ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)
  12. فهرست نویسی پیش از انتشار کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران * شماره کتابشناسه ملّی:۲۸۹۰۶۹۰ *عنوان و نام پدیدآورنده:طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:گزارش‌های پیشرفت طرح‌ها وکلان شهرها/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس *بهاء:۱۰۰۰۰۰ ریال-شابک:۷-۶۸-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۹۵ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)*یادداشت:عنوان دیگر:طرح و بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی) سال ۱۳۸۹ *توصیفگر:شاخص‌های غیرثبتی+شاخص‌های فرهنگی+گزارش‌های پیشرفت طرح‌ها و کلان شهرها *توصیفگر:ایران ۳۸۶۲۸۹ *تهران۱۹۹۰۶۶ /مشهد۲۹۲۳۴۱ /اصفهان ۱۷۰۰۱۷/تبریز۱۸۴۸۱/کرج ۲۷۸۲۵۲/شیراز۲۵۱۷۰۳/اهواز۱۷۶۴۰۳/قم۲۷۰۸۷۷ *شناسنامه افزوده:واعظی، منصور،۱۳۳۳-۷۳۵۰۶۸ *شناسنامه افزوده:شرکت پژوهشگران خبره پارس /شورای فرهنگ عمومی *مرکز پخش:خیابان ولیعصر، زرتشت غربی، خیابان کامبیز، بخش طباطبایی رفیعی، پلاک۱۸، تلفن:۷-۸۸۹۷۸۴۱۵ ketabnashr@gmail.com *لیتوگرافی، چاپ وصحافی:سازمان چاپ و انتشارات اوقاف
  13. Çehregani, Mahmut Ali (2003). “Hedefimiz Millî Kültürümüze Sahip Çıkmak”, 2023, Sayı 14, Ankara.